Khoan thư sức dân – lời dặn vượt qua chiến thắng
Sau chiến thắng, điều Trần Quốc Tuấn nghĩ đến không phải chỉ là vinh quang.
Trước khi mất, khi vua hỏi kế giữ nước,
ông để lại lời dặn nổi tiếng:
phải khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc.
Đây là một tư tưởng lớn.
Nó cho thấy ông hiểu gốc của quốc gia không nằm ở thành cao hào sâu,
cũng không chỉ nằm ở quân đội mạnh, mà nằm ở dân.
Dân có sức thì nước có gốc.
Dân kiệt quệ thì nước lung lay.
Sau chiến tranh, người dân cần được nghỉ,
cần được cày cấy, cần được phục hồi, cần được sống yên.
Một vị tướng chỉ biết chiến thắng có thể muốn tiếp tục phô trương quân lực.
Một người giữ nước thật sự biết rằng sau gươm giáo là đời sống.
Nếu không chăm dân, những chiến thắng lớn cũng có thể trở thành nền móng yếu.
Lời dặn ấy khiến Trần Quốc Tuấn vượt ra khỏi hình ảnh võ tướng.
Ông trở thành nhà chính trị có tầm nhìn,
người hiểu rằng trị nước và giữ nước phải đi cùng nhau.
Từ hưng đạo đại vương đến đức thánh trần
Trần Quốc Tuấn mất năm 1300.
Sau khi ông qua đời, nhân dân tôn kính ông là Đức Thánh Trần.
Đây không chỉ là sự tôn vinh của triều đình,
mà là sự lựa chọn của lòng dân.
Vì sao một vị tướng được phong thánh trong tâm thức dân gian?
Bởi ông không chỉ thắng giặc.
Ông đại diện cho sự che chở.
Trong nhiều thế kỷ, khi đất nước gặp tai ương,
khi người dân cần một biểu tượng của chính khí,
của lòng can đảm, của sức mạnh trấn áp điều dữ,
họ nhớ đến Hưng Đạo Đại Vương.
Đền thờ ông xuất hiện ở nhiều nơi.
Lễ hội, nghi thức thờ phụng, những câu chuyện dân gian về ông làm cho hình tượng
ấy sống mãi.
Trong tín ngưỡng dân gian, Đức Thánh Trần là vị thánh trừ tà,
hộ quốc, bảo dân.
Nhưng đằng sau lớp áo linh thiêng ấy là một con người lịch sử đã sống đủ lớn để
được nhân dân gửi gắm niềm tin.
Không phải ai thắng trận cũng thành thánh.
Chỉ những người chiến thắng bằng cả đạo nghĩa,
nhân cách và công lao cứu nước mới có thể đi sâu vào tâm thức dân tộc như vậy.
Ngọn lửa còn cháy trên sông nước đại việt
Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn là một trong những đỉnh cao của lịch sử Việt Nam.
Ông sinh ra trong bóng tối của thù nhà,
nhưng chọn ánh sáng của nghĩa nước.
Ông đứng trước đế quốc hùng mạnh, nhưng không khuất phục.
Ông cầm quân, viết hịch, dùng binh, dùng người,
dùng lòng dân, rồi để lại lời dặn sâu xa cho hậu thế.
Nếu nhìn cuộc đời ông như một dòng sông,
ta sẽ thấy dòng sông ấy bắt đầu từ những khúc quanh đau đớn,
chảy qua bão lửa chiến tranh, rồi đổ ra biển lớn của sự bất tử.
Ở mỗi chặng, Trần Quốc Tuấn đều phải lựa chọn.
Và những lựa chọn ấy làm nên tầm vóc của ông.
Ông chọn nước thay vì thù riêng.
Ông chọn đoàn kết thay vì tranh đoạt.
Ông chọn đánh giặc bằng trí tuệ thay vì liều lĩnh.
Ông chọn dân làm gốc thay vì chỉ dựa vào quyền lực.
Ông chọn để lại đạo lý giữ nước cho đời sau thay vì chỉ để lại hào quang chiến
thắng.
Ngày nay, khi nhắc đến Đức Thánh Trần, ta không chỉ nhắc đến một nhân vật trong
đền miếu.
Ta nhắc đến một bài học sống còn của dân tộc:
đất nước chỉ vững khi lòng dân vững;
người lãnh đạo chỉ lớn khi biết đặt đại nghĩa lên trên bản thân;
và trong giờ phút hiểm nguy, tinh thần Việt Nam có thể đứng dậy mạnh mẽ hơn mọi
sức ép từ bên ngoài.
Dòng Bạch Đằng vẫn chảy qua năm tháng.
Những cọc gỗ năm xưa đã thành ký ức.
Những đạo quân xâm lược đã tan vào bụi lịch sử.
Nhưng tên tuổi Trần Quốc Tuấn vẫn còn như tiếng trống trận không tắt.
Ông không chỉ là Hưng Đạo Đại Vương của nhà Trần.
Ông là Đức Thánh Trần trong lòng dân Việt,
là vị tướng được phong thánh bởi công lao,
đạo nghĩa và niềm tin bất diệt của một dân tộc luôn biết đứng lên giữ nước.