1
00:00:01,380 --> 00:00:03,880
Mở đầu – ngọn núi lớn trong lịch sử đại việt

2
00:00:04,560 --> 00:00:08,200
Trong lịch sử Việt Nam, có những con người không chỉ thuộc về một triều đại,

3
00:00:08,200 --> 00:00:11,180
mà thuộc về ký ức lâu dài của cả dân tộc.

4
00:00:11,420 --> 00:00:15,300
Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn là một trong những con người như thế.

5
00:00:15,560 --> 00:00:18,700
Nhắc đến ông, người ta nhớ đến ba lần kháng chiến chống Nguyên – Mông,

6
00:00:19,060 --> 00:00:20,980
nhớ đến Bạch Đằng, nhớ đến Hịch tướng sĩ,

7
00:00:21,200 --> 00:00:23,260
nhớ đến câu nói cứng như thép trước nguy cơ đầu hàng,

8
00:00:23,520 --> 00:00:25,880
nhớ đến lời dặn “khoan thư sức dân” trước khi nhắm mắt.

9
00:00:26,640 --> 00:00:28,800
Nhưng nếu chỉ kể ông như một vị tướng thắng trận,

10
00:00:28,960 --> 00:00:29,980
câu chuyện ấy vẫn chưa đủ.

11
00:00:31,060 --> 00:00:33,280
Trần Quốc Tuấn còn là người đã đi qua bi kịch gia tộc,

12
00:00:33,520 --> 00:00:35,440
thắng được lòng riêng, giữ được đại nghĩa,

13
00:00:35,560 --> 00:00:39,800
quy tụ được lòng người, rồi sau khi mất được nhân dân tôn kính như Đức Thánh Trần.

14
00:00:40,380 --> 00:00:44,160
Ông là một con người lịch sử có thật, nhưng cũng là một biểu tượng tinh thần.

15
00:00:44,620 --> 00:00:46,640
Trong đời ông có chính trị, chiến tranh,

16
00:00:46,780 --> 00:00:49,900
gia đình, đạo nghĩa, binh pháp, lòng dân và tín ngưỡng.

17
00:00:50,220 --> 00:00:53,700
Tất cả hòa vào nhau, tạo nên hình tượng một vị tướng không chỉ giỏi đánh giặc,

18
00:00:53,700 --> 00:00:54,860
mà còn biết giữ hồn nước.

19
00:00:55,760 --> 00:00:58,700
Muốn hiểu vì sao Trần Quốc Tuấn được phong thánh trong lòng dân,

20
00:00:58,860 --> 00:01:01,060
phải kể cuộc đời ông thật đầy đủ:

21
00:01:01,320 --> 00:01:03,280
từ khi sinh ra trong bóng lời thề của cha,

22
00:01:03,480 --> 00:01:04,980
đến lúc trở thành Quốc công Tiết chế;

23
00:01:05,200 --> 00:01:07,660
từ những năm triều Trần đứng trước vó ngựa Nguyên – Mông,

24
00:01:07,880 --> 00:01:08,940
đến chiến thắng Bạch Đằng;

25
00:01:09,020 --> 00:01:10,860
từ những lời ông nói với vua, với tướng sĩ,

26
00:01:11,000 --> 00:01:13,640
với con cháu, đến ngày ông đi vào cõi bất tử.

27
00:01:15,400 --> 00:01:17,200
Sinh ra giữa buổi đầu nhà trần

28
00:01:18,280 --> 00:01:20,040
Trần Quốc Tuấn sinh năm 1228.

29
00:01:20,380 --> 00:01:22,280
Ông là con của An Sinh Vương Trần Liễu,

30
00:01:22,340 --> 00:01:23,360
anh ruột vua Trần Thái Tông.

31
00:01:24,320 --> 00:01:26,640
Đó là thời nhà Trần mới dựng nghiệp chưa lâu,

32
00:01:26,860 --> 00:01:28,740
quyền lực triều đình còn đang được củng cố,

33
00:01:29,000 --> 00:01:31,360
những biến động trong hoàng tộc vẫn để lại nhiều vết thương.

34
00:01:32,380 --> 00:01:36,360
Cha ông, Trần Liễu, từng trải qua nỗi uất hận lớn trong biến cố nội bộ hoàng tộc.

35
00:01:37,120 --> 00:01:40,800
Sử cũ ghi lại rằng trước khi mất, Trần Liễu dặn con phải vì cha mà lấy lại thiên

36
00:01:40,800 --> 00:01:41,500
hạ.

37
00:01:42,000 --> 00:01:44,440
Lời ấy nếu đặt vào một gia đình bình thường đã nặng;

38
00:01:44,580 --> 00:01:47,840
đặt vào một dòng họ đang nắm quyền cai trị đất nước thì càng nặng hơn.

39
00:01:48,540 --> 00:01:51,040
Nó không chỉ là lời trăn trối của cha với con,

40
00:01:51,240 --> 00:01:53,870
mà có thể trở thành mồi lửa cho một cuộc tranh đoạt quyền lực.

41
00:01:54,365 --> 00:01:58,010
Một đứa trẻ sinh ra trong hoàn cảnh ấy rất dễ lớn lên cùng oán hận.

42
00:01:59,060 --> 00:02:01,120
Trần Quốc Tuấn có dòng máu quý tộc, có tài năng,

43
00:02:01,260 --> 00:02:01,960
có vị thế.

44
00:02:02,720 --> 00:02:04,460
Nếu ông chọn con đường trả thù cho cha,

45
00:02:04,800 --> 00:02:06,720
triều Trần có thể rơi vào chia rẽ nghiêm trọng.

46
00:02:06,720 --> 00:02:08,960
Mà lịch sử trớ trêu ở chỗ:

47
00:02:09,100 --> 00:02:10,860
đúng vào thời nhà Trần cần đoàn kết nhất,

48
00:02:11,040 --> 00:02:14,420
đế quốc Mông Cổ và sau đó là nhà Nguyên đang vươn sức mạnh xuống phương Nam.

49
00:02:15,300 --> 00:02:19,040
Vậy nên, thử thách đầu tiên của Trần Quốc Tuấn không phải là quân giặc bên ngoài,

50
00:02:19,180 --> 00:02:20,760
mà là ngọn lửa trong lòng mình.

51
00:02:22,700 --> 00:02:24,740
Lời thề của cha và cuộc chiến trong tâm

52
00:02:25,540 --> 00:02:29,300
Sử sách và truyền thuyết về Trần Quốc Tuấn thường nhắc đến việc ông từng đem lời

53
00:02:29,300 --> 00:02:30,880
cha dặn hỏi những người thân tín.

54
00:02:31,540 --> 00:02:34,800
Yết Kiêu và Dã Tượng, hai gia tướng nổi tiếng trung nghĩa,

55
00:02:34,820 --> 00:02:35,720
đã can ngăn ông.

56
00:02:36,620 --> 00:02:40,060
Họ hiểu rằng gây loạn trong nước khi ngoại bang rình rập là điều nguy hiểm cho

57
00:02:40,060 --> 00:02:40,900
xã tắc.

58
00:02:40,900 --> 00:02:42,660
Ông cũng từng dò hỏi các con.

59
00:02:42,660 --> 00:02:45,900
Có người hiểu được đạo lớn, có người lại nói thuận theo ý tranh đoạt.

60
00:02:46,700 --> 00:02:49,940
Câu chuyện về thái độ nghiêm khắc của ông với Hưng Nhượng Vương Trần Quốc Tảng

61
00:02:49,940 --> 00:02:54,060
cho thấy Trần Quốc Tuấn không xem lời cha dặn là chuyện nhẹ.

62
00:02:54,360 --> 00:02:57,040
Ông đã đặt nó lên bàn cân đạo nghĩa, đã thử lòng người,

63
00:02:57,280 --> 00:03:00,600
đã nhìn thấy hậu quả nếu một người có quyền lực đặt thù riêng lên trên nước nhà.

64
00:03:01,560 --> 00:03:03,620
Chính ở đây, tầm vóc của ông bắt đầu hiện ra.

65
00:03:04,520 --> 00:03:07,860
Một người bình thường có thể dễ dàng nói rằng mình yêu nước khi không bị thù nhà

66
00:03:07,860 --> 00:03:08,560
kéo lại.

67
00:03:09,180 --> 00:03:12,720
Nhưng Trần Quốc Tuấn phải lựa chọn giữa hiếu với cha và nghĩa với nước.

68
00:03:13,380 --> 00:03:17,060
Ông không phủ nhận nỗi đau của cha, nhưng ông không để nỗi đau ấy biến thành tai

69
00:03:17,060 --> 00:03:17,760
họa cho Đại Việt.

70
00:03:18,740 --> 00:03:22,300
Ông đã thắng được ý riêng, đặt sự tồn vong của dân tộc lên trên vết thương gia

71
00:03:22,300 --> 00:03:23,000
tộc.

72
00:03:23,560 --> 00:03:25,780
Trước khi trở thành người đánh bại quân Nguyên,

73
00:03:25,980 --> 00:03:28,000
ông đã đánh bại chính bóng tối trong lòng mình.

74
00:03:29,850 --> 00:03:31,630
Nhà trần và cơn bão từ thảo nguyên

75
00:03:32,450 --> 00:03:35,690
Thế kỷ XIII là thời đại vó ngựa Mông Cổ làm rung chuyển nhiều vùng đất.

76
00:03:36,510 --> 00:03:40,090
Từ thảo nguyên phương Bắc, các đạo quân Mông Cổ tràn đi với tốc độ đáng sợ,

77
00:03:40,270 --> 00:03:42,550
đánh bại nhiều quốc gia và vương triều.

78
00:03:43,030 --> 00:03:45,390
Sau khi Hốt Tất Liệt lập nhà Nguyên ở Trung Hoa,

79
00:03:45,490 --> 00:03:47,810
tham vọng mở rộng xuống phương Nam càng trở nên rõ rệt.

80
00:03:48,930 --> 00:03:51,850
Đại Việt khi ấy không rộng lớn như các đế quốc.

81
00:03:52,110 --> 00:03:55,950
Nhưng đất nước nhỏ ấy có một điều quân xâm lược thường đánh giá thấp:

82
00:03:56,230 --> 00:03:59,110
ý chí giữ nước đã được hun đúc qua nhiều thế kỷ.

83
00:03:59,230 --> 00:04:01,630
Từ Bạch Đằng thời Ngô Quyền đến những cuộc chiến chống Tống,

84
00:04:01,650 --> 00:04:04,690
người Việt hiểu rằng mất nước không chỉ là mất ngai vàng của vua,

85
00:04:04,690 --> 00:04:06,870
mà là mất ruộng đồng, làng xóm, tiếng nói,

86
00:04:07,170 --> 00:04:08,770
phong tục, quyền sống của dân chúng.

87
00:04:10,170 --> 00:04:12,690
Năm 1258, quân Mông Cổ lần đầu tiến vào Đại Việt.

88
00:04:13,550 --> 00:04:15,690
Cuộc kháng chiến ấy kết thúc bằng thắng lợi của triều Trần,

89
00:04:15,930 --> 00:04:18,130
nhưng nó cũng là lời cảnh báo:

90
00:04:18,330 --> 00:04:19,970
kẻ thù phương Bắc sẽ không dễ bỏ cuộc.

91
00:04:20,970 --> 00:04:23,230
Những năm sau đó, áp lực bang giao, yêu sách thần phục,

92
00:04:23,470 --> 00:04:27,170
yêu cầu mượn đường đánh Chiêm Thành và các đòi hỏi ngang ngược của nhà Nguyên liên

93
00:04:27,170 --> 00:04:28,310
tục đè nặng lên Đại Việt.

94
00:04:29,090 --> 00:04:31,490
Triều Trần cần một người không chỉ có tài cầm quân,

95
00:04:31,670 --> 00:04:34,370
mà còn đủ uy tín để quy tụ vương hầu, tướng sĩ và dân chúng.

96
00:04:34,550 --> 00:04:35,930
Người ấy chính là Trần Quốc Tuấn.

97
00:04:37,960 --> 00:04:40,620
Quốc công tiết chế – người được gửi vận mệnh

98
00:04:41,520 --> 00:04:44,800
Khi chiến tranh ngày càng khó tránh, Trần Quốc Tuấn được giao trọng trách Quốc

99
00:04:44,800 --> 00:04:46,620
công Tiết chế, thống lĩnh quân đội.

100
00:04:47,440 --> 00:04:50,020
Đây là một chức vụ đặc biệt quan trọng.

101
00:04:50,140 --> 00:04:52,540
Trong một triều đại có nhiều vương hầu tài giỏi,

102
00:04:52,680 --> 00:04:54,700
việc thống nhất quyền chỉ huy không hề đơn giản.

103
00:04:55,800 --> 00:04:59,020
Nếu mỗi người giữ một ý, Đại Việt sẽ tự làm yếu mình trước khi giặc đến.

104
00:04:59,940 --> 00:05:02,100
Trần Quốc Tuấn có điều kiện để làm việc đó.

105
00:05:03,020 --> 00:05:04,820
Ông thuộc hoàng tộc, có tài năng, có uy tín,

106
00:05:05,000 --> 00:05:06,480
nhưng quan trọng hơn cả là có đức độ.

107
00:05:07,520 --> 00:05:09,180
Người ta có thể phục một người vì chức vị,

108
00:05:09,540 --> 00:05:12,560
nhưng chỉ thật sự đi theo một người khi tin vào nhân cách của người ấy.

109
00:05:13,400 --> 00:05:16,500
Trần Quốc Tuấn đã cho thấy ông không đặt lợi ích riêng lên trên đất nước,

110
00:05:16,800 --> 00:05:19,440
nên lời hiệu triệu của ông có sức nặng đặc biệt.

111
00:05:19,600 --> 00:05:21,140
Ông nghiên cứu thế giặc, thế ta.

112
00:05:21,140 --> 00:05:23,640
Quân Nguyên mạnh về kỵ binh, có kinh nghiệm chinh chiến,

113
00:05:23,780 --> 00:05:26,960
có tổ chức, nhưng khi tiến vào Đại Việt phải đối mặt với sông ngòi,

114
00:05:27,000 --> 00:05:30,660
khí hậu, rừng núi, đường tiếp tế dài, lương thảo khó bảo đảm.

115
00:05:31,060 --> 00:05:34,460
Đại Việt không thể đánh theo kiểu lấy sức chọi sức một cách cứng nhắc.

116
00:05:35,200 --> 00:05:37,760
Muốn thắng, phải biết lùi, biết nhử, biết cắt lương,

117
00:05:37,900 --> 00:05:41,560
biết chọn thời cơ, biết biến đất nước mình thành một chiến trường mà kẻ thù càng

118
00:05:41,560 --> 00:05:42,540
đi sâu càng mệt mỏi.

119
00:05:44,610 --> 00:05:47,170
Hội nghị diên hồng và ý chí cả nước

120
00:05:47,170 --> 00:05:49,350
Trước cuộc xâm lược lớn của quân Nguyên,

121
00:05:49,490 --> 00:05:51,770
triều Trần không chỉ bàn việc trong cung cấm.

122
00:05:52,370 --> 00:05:56,890
Sử sách ghi lại Hội nghị Diên Hồng, nơi các bô lão được hỏi nên hòa hay nên đánh.

123
00:05:57,150 --> 00:06:00,170
Tiếng hô “đánh” trở thành biểu tượng của ý chí toàn dân.

124
00:06:00,750 --> 00:06:04,010
Dù chi tiết hội nghị qua thời gian có thể được truyền tụng với sắc thái thiêng

125
00:06:04,010 --> 00:06:05,810
liêng, ý nghĩa cốt lõi vẫn rất rõ:

126
00:06:07,190 --> 00:06:11,170
triều Trần hiểu rằng chiến tranh giữ nước không thể chỉ là việc của triều đình.

127
00:06:11,410 --> 00:06:13,290
Nếu dân không theo, quân đội sẽ thiếu lương,

128
00:06:13,430 --> 00:06:15,430
thiếu hậu phương, thiếu tai mắt, thiếu niềm tin.

129
00:06:16,270 --> 00:06:18,690
Nếu dân cùng quyết, mỗi làng mạc, mỗi bến sông,

130
00:06:18,890 --> 00:06:21,770
mỗi cánh đồng đều có thể trở thành một phần của thế trận.

131
00:06:22,070 --> 00:06:23,830
Trần Quốc Tuấn là người hiểu sâu điều đó.

132
00:06:24,550 --> 00:06:26,990
Ông không xây dựng chiến thắng chỉ trên gươm giáo,

133
00:06:26,990 --> 00:06:27,850
mà trên lòng người.

134
00:06:28,890 --> 00:06:30,610
Một đạo quân có thể thua một trận rồi gượng dậy;

135
00:06:30,950 --> 00:06:33,350
nhưng nếu lòng dân tan rã, đất nước sẽ khó đứng lên.

136
00:06:34,290 --> 00:06:37,810
Vì thế, việc khơi dậy ý chí chống giặc là bước chuẩn bị không kém gì rèn binh khí

137
00:06:37,810 --> 00:06:39,290
hay bố trí trận địa.

138
00:06:40,760 --> 00:06:43,500
Hịch tướng sĩ – lời máu nóng trước giờ xuất trận

139
00:06:43,500 --> 00:06:47,300
Trong những ngày chiến tranh gần kề, Trần Quốc Tuấn viết Hịch tướng sĩ.

140
00:06:47,900 --> 00:06:51,620
Đây là một trong những áng văn yêu nước nổi tiếng nhất của lịch sử Việt Nam.

141
00:06:51,860 --> 00:06:54,740
Ông không viết bằng giọng xa cách của người đứng trên cao.

142
00:06:55,280 --> 00:06:57,440
Ông viết như một chủ tướng đau cùng nỗi đau của đất nước,

143
00:06:57,780 --> 00:06:59,840
lo cùng nỗi lo của quân sĩ.

144
00:07:00,020 --> 00:07:02,800
Ông nhắc đến sự ngang ngược của giặc, nhắc đến nhục nếu mất nước,

145
00:07:03,280 --> 00:07:05,180
nhắc đến trách nhiệm của người làm tướng.

146
00:07:05,760 --> 00:07:09,200
Ông phê phán thói ham vui, lơ là, chỉ lo thú riêng mà quên hiểm họa chung.

147
00:07:09,980 --> 00:07:12,640
Những lời trong bài hịch không chỉ để khích lệ chiến đấu,

148
00:07:12,760 --> 00:07:14,200
mà còn để đánh thức lòng tự trọng.

149
00:07:15,220 --> 00:07:17,760
Trần Quốc Tuấn khiến tướng sĩ hiểu rằng nếu đất nước mất,

150
00:07:17,920 --> 00:07:20,180
mọi thứ họ đang hưởng sẽ không còn ý nghĩa.

151
00:07:20,700 --> 00:07:24,240
Nhà cửa, vợ con, danh dự, bổng lộc, cuộc sống yên ổn – tất cả đều có thể bị giày

152
00:07:24,260 --> 00:07:24,960
xéo.

153
00:07:25,540 --> 00:07:28,650
Hịch tướng sĩ vì vậy không chỉ là lời kêu gọi cầm gươm.

154
00:07:29,120 --> 00:07:31,140
Nó là câu hỏi đặt vào lương tâm:

155
00:07:32,200 --> 00:07:33,840
khi non sông lâm nguy, anh là ai?

156
00:07:33,880 --> 00:07:34,580
Anh đứng ở đâu?

157
00:07:35,620 --> 00:07:38,840
Anh sống để hưởng riêng, hay sống để xứng đáng với đất nước đã nuôi mình?

158
00:07:41,510 --> 00:07:44,350
Năm 1285 – thăng long bỏ trống và cái bẫy của thời gian

159
00:07:46,050 --> 00:07:48,350
Năm 1285, quân Nguyên mở cuộc xâm lược lớn.

160
00:07:49,150 --> 00:07:51,410
Thoát Hoan chỉ huy đại quân từ phía bắc tiến xuống,

161
00:07:51,510 --> 00:07:54,490
Toa Đô từ phía nam đánh ra, tạo thế gọng kìm vô cùng nguy hiểm.

162
00:07:55,490 --> 00:07:58,330
Quân giặc đông, khí thế mạnh, nhiều nơi bị uy hiếp.

163
00:07:58,370 --> 00:07:59,430
Thăng Long đứng trước hiểm họa.

164
00:08:00,010 --> 00:08:02,150
Triều Trần chọn rút khỏi kinh thành.

165
00:08:02,410 --> 00:08:04,610
Đây là quyết định khó khăn, bởi trong mắt nhiều người,

166
00:08:04,830 --> 00:08:06,890
bỏ kinh đô có thể bị xem là dấu hiệu thất bại.

167
00:08:07,650 --> 00:08:09,790
Nhưng với Trần Quốc Tuấn và triều Trần,

168
00:08:09,950 --> 00:08:13,310
giữ kinh đô bằng mọi giá trong lúc địch đang mạnh có thể làm tiêu tan lực lượng

169
00:08:13,310 --> 00:08:14,010
chủ lực.

170
00:08:14,810 --> 00:08:16,090
Rút lui không phải là chạy trốn;

171
00:08:16,490 --> 00:08:19,910
rút lui là kéo dài trận đấu để biến sức mạnh ban đầu của giặc thành gánh nặng.

172
00:08:21,110 --> 00:08:23,990
Quân dân thực hiện kế vườn không nhà trống.

173
00:08:24,790 --> 00:08:26,990
Giặc vào được Thăng Long nhưng không có điều chúng cần nhất:

174
00:08:28,050 --> 00:08:30,810
lương thực, sự khuất phục và một chiến thắng quyết định.

175
00:08:30,810 --> 00:08:32,750
Kinh thành trở thành khoảng trống.

176
00:08:33,250 --> 00:08:35,450
Đội quân xâm lược càng ở lâu càng thiếu thốn.

177
00:08:36,030 --> 00:08:39,910
Khí hậu, địa hình, sự quấy rối liên tục và đường tiếp tế khó khăn bắt đầu bào mòn

178
00:08:39,910 --> 00:08:40,610
chúng.

179
00:08:41,250 --> 00:08:43,530
Đó là nghệ thuật dùng thời gian làm vũ khí.

180
00:08:45,150 --> 00:08:47,730
Những ngày nguy khốn và sự vững vàng của chủ tướng

181
00:08:48,990 --> 00:08:52,470
Trong chiến tranh, giai đoạn nguy hiểm nhất không phải lúc quân ta đang thắng,

182
00:08:52,670 --> 00:08:55,050
mà là lúc phải chịu đựng khi chưa thấy chiến thắng.

183
00:08:56,390 --> 00:08:59,730
Năm 1285, có những thời điểm tình thế Đại Việt rất căng thẳng.

184
00:09:00,490 --> 00:09:02,390
Quân Nguyên ép mạnh, triều đình phải di chuyển,

185
00:09:02,550 --> 00:09:03,910
nhiều vùng đất bị giặc càn qua.

186
00:09:05,450 --> 00:09:09,310
Chính trong những ngày ấy, vai trò của Trần Quốc Tuấn càng quan trọng.

187
00:09:09,330 --> 00:09:11,130
Một chủ tướng không chỉ cần tài đánh trận,

188
00:09:11,330 --> 00:09:14,070
mà cần khả năng giữ tinh thần cho cả đội ngũ.

189
00:09:14,290 --> 00:09:16,570
Nếu ông hoang mang, vương hầu hoang mang.

190
00:09:17,150 --> 00:09:18,970
Nếu vương hầu hoang mang, quân sĩ dao động.

191
00:09:19,910 --> 00:09:21,910
Nếu quân sĩ dao động, dân chúng mất niềm tin.

192
00:09:22,910 --> 00:09:26,310
Trần Quốc Tuấn hiểu rằng chiến tranh với quân Nguyên không thể đo bằng từng bước

193
00:09:26,310 --> 00:09:27,010
lùi trước mắt.

194
00:09:27,910 --> 00:09:30,090
Điều quyết định là bảo toàn lực lượng, giữ lòng dân,

195
00:09:30,310 --> 00:09:32,130
cắt sức địch và chờ thời cơ.

196
00:09:32,130 --> 00:09:34,750
Trong cái nhìn ấy, sự kiên nhẫn không phải yếu đuối.

197
00:09:34,990 --> 00:09:36,130
Nó là bản lĩnh.

198
00:09:36,830 --> 00:09:39,150
Một người nóng vội có thể đòi giao chiến ngay để giữ danh.

199
00:09:40,230 --> 00:09:43,550
Một người biết giữ nước phải dám chịu tiếng lùi để thắng trận cuối cùng.

200
00:09:45,260 --> 00:09:47,200
Hàm tử, chương dương và ngọn lửa phản công

201
00:09:48,480 --> 00:09:51,120
Khi quân Nguyên đã mỏi mệt, thời cơ phản công đến.

202
00:09:51,620 --> 00:09:54,360
Quân Trần liên tiếp giành thắng lợi ở Hàm Tử,

203
00:09:54,500 --> 00:09:55,440
Chương Dương, Tây Kết.

204
00:09:56,320 --> 00:09:58,160
Các tướng lĩnh nhà Trần như Trần Quang Khải,

205
00:09:58,460 --> 00:10:02,120
Trần Nhật Duật, Trần Khánh Dư và nhiều người khác góp phần làm xoay chuyển cục

206
00:10:02,120 --> 00:10:02,820
diện.

207
00:10:03,140 --> 00:10:06,860
Những trận đánh ấy cho thấy chiến lược của triều Trần không phải thụ động chịu

208
00:10:06,860 --> 00:10:07,560
đòn.

209
00:10:08,200 --> 00:10:10,080
Rút lui chỉ là bước đầu để bảo toàn lực lượng.

210
00:10:11,060 --> 00:10:14,360
Khi địch rơi vào thế bất lợi, Đại Việt lập tức phản kích.

211
00:10:14,720 --> 00:10:17,560
Toa Đô bị tiêu diệt, Thoát Hoan phải tháo chạy.

212
00:10:17,760 --> 00:10:20,440
Cuộc xâm lược lần thứ hai thất bại nặng nề.

213
00:10:20,620 --> 00:10:22,640
Trần Quốc Tuấn không giành chiến thắng một mình,

214
00:10:22,880 --> 00:10:26,040
nhưng ông là người giữ trục chiến lược cho toàn cuộc kháng chiến.

215
00:10:26,500 --> 00:10:29,380
Ông để các tướng phát huy sở trường, phối hợp các mặt trận,

216
00:10:29,600 --> 00:10:32,420
biến từng chiến thắng nhỏ thành bước ngoặt lớn.

217
00:10:32,540 --> 00:10:35,040
Ở đây, ta thấy rõ phẩm chất của một thống soái:

218
00:10:35,840 --> 00:10:39,340
không chỉ biết xông lên, mà biết điều khiển nhịp của cả cuộc chiến.

219
00:10:40,940 --> 00:10:43,320
Thắng một lần chưa phải đã yên

220
00:10:43,600 --> 00:10:47,780
Sau thất bại năm 1285, nhà Nguyên vẫn chưa từ bỏ tham vọng.

221
00:10:47,940 --> 00:10:51,000
Một đế quốc lớn không dễ chấp nhận bị một nước nhỏ đánh bại.

222
00:10:51,520 --> 00:10:54,420
Hốt Tất Liệt tiếp tục chuẩn bị cho cuộc xâm lược lần thứ ba.

223
00:10:55,200 --> 00:10:57,570
Đại Việt cũng không ngủ quên trên chiến thắng.

224
00:10:58,620 --> 00:11:02,620
Trần Quốc Tuấn và triều Trần hiểu rằng kẻ thù sẽ quay lại với sự chuẩn bị kỹ hơn.

225
00:11:03,360 --> 00:11:06,420
Lần sau, chúng sẽ chú ý nhiều hơn đến lương thảo và thủy quân.

226
00:11:07,220 --> 00:11:09,500
Vì vậy, công việc giữ nước tiếp tục:

227
00:11:10,220 --> 00:11:12,380
chỉnh đốn quân đội, củng cố phòng tuyến,

228
00:11:12,380 --> 00:11:14,700
theo dõi đường tiến quân, chuẩn bị thế trận sông nước.

229
00:11:15,740 --> 00:11:18,760
Chiến tranh vệ quốc không chỉ là những ngày đánh nhau.

230
00:11:18,980 --> 00:11:21,880
Nó còn là những tháng năm chuẩn bị trong im lặng.

231
00:11:21,880 --> 00:11:25,860
Người dân phải phục hồi sau mất mát, nhưng cũng phải sẵn sàng khi giặc đến.

232
00:11:26,440 --> 00:11:28,820
Tướng sĩ phải vui vì chiến thắng, nhưng không được kiêu.

233
00:11:29,820 --> 00:11:32,880
Triều đình phải ngoại giao, nhưng không được mất cảnh giác.

234
00:11:33,640 --> 00:11:36,120
Trần Quốc Tuấn là người sống trong trạng thái cảnh giác ấy.

235
00:11:37,020 --> 00:11:38,960
Ông hiểu rằng giữ nước là việc lâu dài,

236
00:11:39,200 --> 00:11:40,640
không phải một tiếng reo sau trận thắng.

237
00:11:42,650 --> 00:11:45,190
Đoàn thuyền lương và điểm yếu của đại quân nguyên

238
00:11:46,630 --> 00:11:48,590
Năm 1287, quân Nguyên lại kéo sang.

239
00:11:48,590 --> 00:11:51,770
Lần này, chúng chuẩn bị đoàn thuyền lương lớn do Trương Văn Hổ phụ trách.

240
00:11:52,590 --> 00:11:53,530
Đây là điểm then chốt.

241
00:11:53,580 --> 00:11:58,150
Một đội quân mạnh đến đâu nếu không có lương thực cũng sẽ yếu đi nhanh chóng.

242
00:11:59,590 --> 00:12:00,850
Trần Quốc Tuấn nhìn ra điều đó.

243
00:12:00,850 --> 00:12:03,870
Trong chiến tranh, đánh vào bụng địch đôi khi quan trọng không kém đánh vào đầu

244
00:12:03,870 --> 00:12:04,910
địch.

245
00:12:05,090 --> 00:12:07,970
Nếu quân Nguyên tiến sâu mà mất lương, chúng sẽ rơi vào thế bị động.

246
00:12:09,350 --> 00:12:12,390
Khi đó, quân đông trở thành gánh nặng, thuyền nhiều trở thành mục tiêu,

247
00:12:12,570 --> 00:12:14,190
khí thế ban đầu biến thành lo lắng.

248
00:12:15,130 --> 00:12:19,150
Tại Vân Đồn, Trần Khánh Dư đánh tan đoàn thuyền lương của Trương Văn Hổ.

249
00:12:19,230 --> 00:12:21,310
Đây là một chiến công có ý nghĩa rất lớn.

250
00:12:22,630 --> 00:12:24,530
Nó làm đảo lộn kế hoạch của quân Nguyên,

251
00:12:24,610 --> 00:12:26,710
đẩy chúng vào cảnh thiếu lương giữa đất Đại Việt.

252
00:12:27,140 --> 00:12:28,970
Từ đó, thế trận bắt đầu nghiêng.

253
00:12:28,970 --> 00:12:31,630
Kẻ đi xâm lược càng ở lâu càng nguy hiểm.

254
00:12:31,910 --> 00:12:34,050
Chúng không thể dễ dàng chiếm được lương từ dân,

255
00:12:34,210 --> 00:12:37,750
không thể yên tâm trên sông nước, không thể tìm một trận quyết định theo ý mình.

256
00:12:39,660 --> 00:12:41,520
Bạch đằng – dòng sông chờ giờ nước rút

257
00:12:42,960 --> 00:12:46,460
Khi quân Nguyên buộc phải rút lui, Trần Quốc Tuấn chuẩn bị trận quyết chiến trên

258
00:12:46,460 --> 00:12:47,160
sông Bạch Đằng.

259
00:12:47,860 --> 00:12:51,300
Dòng sông này từng là nơi Ngô Quyền đánh tan quân Nam Hán năm 938,

260
00:12:51,580 --> 00:12:54,180
mở ra thời kỳ độc lập lâu dài cho dân tộc.

261
00:12:54,400 --> 00:12:58,900
Đến năm 1288, Bạch Đằng lại được chọn làm nơi kết liễu tham vọng xâm lược.

262
00:12:59,460 --> 00:13:01,180
Trận địa cọc được bố trí dưới lòng sông,

263
00:13:01,360 --> 00:13:02,690
lợi dụng thủy triều.

264
00:13:03,140 --> 00:13:05,720
Đây là một kế sách đòi hỏi hiểu biết sâu sắc về địa hình,

265
00:13:05,880 --> 00:13:07,780
con nước, thời điểm và tâm lý đối phương.

266
00:13:08,460 --> 00:13:10,860
Quân Trần phải nhử địch vào đúng lúc nước còn cao,

267
00:13:10,960 --> 00:13:12,400
khiến thuyền giặc tiến sâu.

268
00:13:12,400 --> 00:13:15,360
Khi nước rút, cọc nhọn lộ ra, thuyền lớn mắc kẹt,

269
00:13:15,700 --> 00:13:16,400
đội hình rối loạn.

270
00:13:17,560 --> 00:13:19,380
Lúc ấy, quân Trần từ nhiều hướng đánh vào.

271
00:13:20,340 --> 00:13:22,720
Bạch Đằng không phải chiến thắng của may rủi.

272
00:13:22,880 --> 00:13:25,400
Nó là kết quả của sự chuẩn bị, kiên nhẫn và trí tuệ.

273
00:13:26,140 --> 00:13:27,700
Một dòng sông bình thường trở thành trận đồ.

274
00:13:28,060 --> 00:13:29,400
Con nước trở thành đồng minh.

275
00:13:29,930 --> 00:13:32,780
Cọc gỗ trở thành lưỡi kiếm giấu dưới đáy sông.

276
00:13:33,400 --> 00:13:37,060
Và trên tất cả, đó là chiến thắng của một dân tộc biết dùng chính đất nước mình

277
00:13:37,060 --> 00:13:38,360
để bảo vệ đất nước mình.

278
00:13:40,200 --> 00:13:42,180
Ô mã nhi bị bắt và nỗi nhục của quân xâm lược

279
00:13:43,320 --> 00:13:48,340
Trận Bạch Đằng năm 1288 kết thúc bằng thất bại nặng nề của quân Nguyên.

280
00:13:48,460 --> 00:13:50,200
Ô Mã Nhi và nhiều tướng giặc bị bắt.

281
00:13:51,300 --> 00:13:52,260
Đạo thủy quân tan vỡ.

282
00:13:52,360 --> 00:13:53,240
Thoát Hoan phải rút chạy.

283
00:13:54,340 --> 00:13:57,660
Sau ba lần xâm lược, đế quốc Nguyên vẫn không khuất phục được Đại Việt.

284
00:13:58,700 --> 00:14:01,720
Chiến thắng ấy vang xa không chỉ vì quân Trần đánh bại một đạo quân mạnh,

285
00:14:01,720 --> 00:14:03,500
mà vì Đại Việt đã đánh bại nỗi sợ.

286
00:14:04,400 --> 00:14:06,620
Một nước nhỏ có thể thua nếu chỉ nhìn vào quân số.

287
00:14:07,420 --> 00:14:10,300
Nhưng nếu có lòng dân, có tướng giỏi, có chiến lược đúng,

288
00:14:10,460 --> 00:14:13,680
có sự đoàn kết, thì nước nhỏ ấy có thể làm nên điều tưởng như không thể.

289
00:14:14,900 --> 00:14:17,240
Trần Quốc Tuấn trở thành biểu tượng của chiến thắng ấy.

290
00:14:18,080 --> 00:14:20,620
Nhưng ông không phải kiểu anh hùng đứng một mình trên đỉnh cao.

291
00:14:21,600 --> 00:14:23,620
Ông là người quy tụ cả một thời đại:

292
00:14:24,780 --> 00:14:27,220
vua Trần, vương hầu, tướng sĩ, dân chúng,

293
00:14:27,500 --> 00:14:29,260
những người chèo thuyền, những người cắm cọc,

294
00:14:29,480 --> 00:14:31,200
những người đưa tin, những người giữ làng,

295
00:14:31,280 --> 00:14:32,620
những người hy sinh không để lại tên.

296
00:14:33,520 --> 00:14:35,120
Vĩ đại của ông nằm ở chỗ:

297
00:14:35,220 --> 00:14:37,620
ông làm cho sức mạnh của nhiều người cùng chảy về một hướng.

298
00:14:39,780 --> 00:14:41,900
Người dùng tướng, dùng dân và dùng đạo nghĩa

299
00:14:43,000 --> 00:14:44,640
Một thống soái lớn không chỉ biết đánh,

300
00:14:44,640 --> 00:14:45,760
mà phải biết dùng người.

301
00:14:46,760 --> 00:14:49,860
Dưới thời Trần, nhiều nhân vật tài năng cùng xuất hiện:

302
00:14:50,380 --> 00:14:52,540
Trần Quang Khải, Trần Nhật Duật, Phạm Ngũ Lão,

303
00:14:52,660 --> 00:14:55,420
Trần Khánh Dư, Yết Kiêu, Dã Tượng và nhiều tướng sĩ khác.

304
00:14:56,760 --> 00:14:58,920
Trần Quốc Tuấn biết để người khác phát huy tài năng.

305
00:15:00,020 --> 00:15:02,360
Ông không biến mình thành cái bóng che khuất tất cả.

306
00:15:03,280 --> 00:15:05,860
Ông là trung tâm điều phối, là người giữ đạo nghĩa chung,

307
00:15:06,160 --> 00:15:08,840
là người khiến các lực lượng khác nhau cùng phục vụ mục tiêu giữ nước.

308
00:15:09,800 --> 00:15:11,080
Ông cũng hiểu sức mạnh của dân.

309
00:15:11,300 --> 00:15:13,340
Những kế sách như vườn không nhà trống,

310
00:15:13,360 --> 00:15:16,480
chiến tranh tiêu hao, cắt lương, phục kích đều cần dân chúng tham gia.

311
00:15:17,620 --> 00:15:20,200
Nếu dân không tin triều đình, họ sẽ không chịu gian khổ.

312
00:15:21,080 --> 00:15:23,220
Nếu dân tin, họ sẵn sàng bỏ nhà, giấu lương,

313
00:15:23,400 --> 00:15:26,800
báo tin, dẫn đường, chấp nhận thiệt thòi để đất nước thắng trận.

314
00:15:27,180 --> 00:15:29,280
Bởi vậy, Trần Quốc Tuấn không chỉ dùng binh pháp,

315
00:15:29,360 --> 00:15:30,360
ông dùng đạo nghĩa.

316
00:15:31,580 --> 00:15:34,440
Chính nghĩa khiến người ta chịu đựng được gian nan.

317
00:15:34,740 --> 00:15:36,540
Chính nghĩa khiến lời hịch có sức lay động.

318
00:15:37,740 --> 00:15:40,180
Chính nghĩa khiến cả một dân tộc không chịu cúi đầu.

319
00:15:42,020 --> 00:15:44,600
Binh pháp và tầm nhìn của một bậc thầy quân sự

320
00:15:45,360 --> 00:15:48,240
Tên tuổi Trần Quốc Tuấn gắn với tư tưởng quân sự sâu sắc.

321
00:15:49,000 --> 00:15:51,620
Binh thư yếu lược được truyền tụng là tác phẩm liên quan đến ông,

322
00:15:52,000 --> 00:15:54,540
dù văn bản lưu truyền về sau có những vấn đề cần khảo cứu.

323
00:15:55,660 --> 00:15:59,300
Dù vậy, không ai phủ nhận ông là một trong những nhà quân sự kiệt xuất nhất lịch

324
00:15:59,300 --> 00:16:00,000
sử Việt Nam.

325
00:16:00,620 --> 00:16:04,260
Điểm đặc biệt trong nghệ thuật quân sự của ông là sự linh hoạt.

326
00:16:04,500 --> 00:16:06,420
Ông không thần thánh hóa một cách đánh duy nhất.

327
00:16:07,200 --> 00:16:08,100
Khi cần rút thì rút.

328
00:16:08,240 --> 00:16:09,880
Khi cần đánh thì đánh.

329
00:16:10,060 --> 00:16:11,640
Khi địch mạnh thì tránh chỗ mạnh.

330
00:16:11,760 --> 00:16:13,580
Khi địch yếu thì đánh vào điểm yếu.

331
00:16:14,540 --> 00:16:17,300
Khi địch thiếu lương thì làm cho chúng càng thiếu.

332
00:16:17,820 --> 00:16:19,520
Khi chúng muốn đánh nhanh thì kéo dài.

333
00:16:20,560 --> 00:16:24,140
Khi chúng muốn yên ổn trên sông thì biến dòng sông thành cạm bẫy.

334
00:16:24,140 --> 00:16:26,400
Ông hiểu rằng chiến tranh không chỉ nằm ở gươm giáo,

335
00:16:26,400 --> 00:16:28,800
mà nằm ở tâm lý, hậu cần, địa hình, thời tiết,

336
00:16:28,800 --> 00:16:30,540
lòng dân và thời cơ.

337
00:16:30,820 --> 00:16:34,500
Chính vì thế, quân Nguyên có thể mạnh trong những cuộc chinh phạt rộng lớn,

338
00:16:34,500 --> 00:16:37,700
nhưng khi vào Đại Việt lại rơi vào thế trận mà người Việt làm chủ.

339
00:16:39,780 --> 00:16:41,980
Người cha, người thầy và những lời răn trong gia đình

340
00:16:42,740 --> 00:16:46,140
Cuộc đời Trần Quốc Tuấn không chỉ có chiến trường.

341
00:16:46,460 --> 00:16:49,120
Ông còn là người cha trong một gia đình lớn của hoàng tộc.

342
00:16:50,120 --> 00:16:52,600
Những câu chuyện ông thử lòng con, nghiêm khắc với con,

343
00:16:52,600 --> 00:16:55,960
dặn dò việc nhà cho thấy ông rất coi trọng đạo nghĩa.

344
00:16:56,120 --> 00:16:59,600
Ông hiểu rằng một dòng họ lớn nếu không giữ được kỷ cương sẽ dễ sinh loạn.

345
00:17:00,440 --> 00:17:03,820
Một người con có tài nhưng không hiểu đại nghĩa có thể trở thành mối nguy.

346
00:17:05,080 --> 00:17:07,140
Bởi vậy, ông không chỉ dạy con bằng tình cảm,

347
00:17:07,140 --> 00:17:08,760
mà bằng nguyên tắc.

348
00:17:09,020 --> 00:17:11,780
Với ông, thân tình không được đứng trên xã tắc.

349
00:17:12,040 --> 00:17:14,660
Điều ấy làm hình ảnh Trần Quốc Tuấn vừa lớn lao vừa gần gũi.

350
00:17:15,660 --> 00:17:18,040
Ông không phải một bức tượng không cảm xúc.

351
00:17:18,420 --> 00:17:21,620
Ông có nỗi đau của người con, có sự nghiêm khắc của người cha,

352
00:17:21,940 --> 00:17:24,760
có nỗi lo của người chủ tướng, có trách nhiệm của người bề tôi.

353
00:17:25,640 --> 00:17:28,320
Chính vì có đủ những giằng xé ấy, lựa chọn của ông càng đáng kính.

354
00:17:29,420 --> 00:17:32,460
Một người không có cám dỗ mà sống đúng thì đáng quý.

355
00:17:32,720 --> 00:17:35,320
Nhưng một người có đủ quyền lực, đủ lý do riêng để đi sai,

356
00:17:35,320 --> 00:17:37,560
mà vẫn chọn đại nghĩa, thì đáng kính hơn nhiều.

357
00:17:39,460 --> 00:17:42,840
Khoan thư sức dân – lời dặn vượt qua chiến thắng

358
00:17:43,060 --> 00:17:46,160
Sau chiến thắng, điều Trần Quốc Tuấn nghĩ đến không phải chỉ là vinh quang.

359
00:17:46,940 --> 00:17:48,960
Trước khi mất, khi vua hỏi kế giữ nước,

360
00:17:49,140 --> 00:17:50,280
ông để lại lời dặn nổi tiếng:

361
00:17:50,850 --> 00:17:54,360
phải khoan thư sức dân để làm kế sâu rễ bền gốc.

362
00:17:54,760 --> 00:17:55,860
Đây là một tư tưởng lớn.

363
00:17:55,920 --> 00:17:58,860
Nó cho thấy ông hiểu gốc của quốc gia không nằm ở thành cao hào sâu,

364
00:17:59,060 --> 00:18:01,160
cũng không chỉ nằm ở quân đội mạnh, mà nằm ở dân.

365
00:18:02,240 --> 00:18:03,460
Dân có sức thì nước có gốc.

366
00:18:03,460 --> 00:18:05,340
Dân kiệt quệ thì nước lung lay.

367
00:18:05,780 --> 00:18:07,820
Sau chiến tranh, người dân cần được nghỉ,

368
00:18:07,900 --> 00:18:10,220
cần được cày cấy, cần được phục hồi, cần được sống yên.

369
00:18:11,420 --> 00:18:14,160
Một vị tướng chỉ biết chiến thắng có thể muốn tiếp tục phô trương quân lực.

370
00:18:14,900 --> 00:18:18,160
Một người giữ nước thật sự biết rằng sau gươm giáo là đời sống.

371
00:18:18,920 --> 00:18:22,560
Nếu không chăm dân, những chiến thắng lớn cũng có thể trở thành nền móng yếu.

372
00:18:23,200 --> 00:18:25,880
Lời dặn ấy khiến Trần Quốc Tuấn vượt ra khỏi hình ảnh võ tướng.

373
00:18:26,880 --> 00:18:28,580
Ông trở thành nhà chính trị có tầm nhìn,

374
00:18:28,780 --> 00:18:31,640
người hiểu rằng trị nước và giữ nước phải đi cùng nhau.

375
00:18:33,300 --> 00:18:35,480
Từ hưng đạo đại vương đến đức thánh trần

376
00:18:36,420 --> 00:18:38,200
Trần Quốc Tuấn mất năm 1300.

377
00:18:38,200 --> 00:18:41,340
Sau khi ông qua đời, nhân dân tôn kính ông là Đức Thánh Trần.

378
00:18:42,060 --> 00:18:44,000
Đây không chỉ là sự tôn vinh của triều đình,

379
00:18:44,120 --> 00:18:45,380
mà là sự lựa chọn của lòng dân.

380
00:18:46,540 --> 00:18:49,040
Vì sao một vị tướng được phong thánh trong tâm thức dân gian?

381
00:18:50,200 --> 00:18:51,480
Bởi ông không chỉ thắng giặc.

382
00:18:51,640 --> 00:18:52,920
Ông đại diện cho sự che chở.

383
00:18:53,780 --> 00:18:55,920
Trong nhiều thế kỷ, khi đất nước gặp tai ương,

384
00:18:56,240 --> 00:18:58,300
khi người dân cần một biểu tượng của chính khí,

385
00:18:58,520 --> 00:19:00,790
của lòng can đảm, của sức mạnh trấn áp điều dữ,

386
00:19:00,840 --> 00:19:02,260
họ nhớ đến Hưng Đạo Đại Vương.

387
00:19:02,900 --> 00:19:05,780
Đền thờ ông xuất hiện ở nhiều nơi.

388
00:19:06,140 --> 00:19:09,720
Lễ hội, nghi thức thờ phụng, những câu chuyện dân gian về ông làm cho hình tượng

389
00:19:09,720 --> 00:19:10,640
ấy sống mãi.

390
00:19:11,220 --> 00:19:14,260
Trong tín ngưỡng dân gian, Đức Thánh Trần là vị thánh trừ tà,

391
00:19:14,260 --> 00:19:16,040
hộ quốc, bảo dân.

392
00:19:16,180 --> 00:19:19,800
Nhưng đằng sau lớp áo linh thiêng ấy là một con người lịch sử đã sống đủ lớn để

393
00:19:19,800 --> 00:19:21,860
được nhân dân gửi gắm niềm tin.

394
00:19:22,240 --> 00:19:24,560
Không phải ai thắng trận cũng thành thánh.

395
00:19:25,100 --> 00:19:26,920
Chỉ những người chiến thắng bằng cả đạo nghĩa,

396
00:19:27,060 --> 00:19:31,040
nhân cách và công lao cứu nước mới có thể đi sâu vào tâm thức dân tộc như vậy.

397
00:19:32,060 --> 00:19:34,560
Ngọn lửa còn cháy trên sông nước đại việt

398
00:19:36,040 --> 00:19:39,920
Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn là một trong những đỉnh cao của lịch sử Việt Nam.

399
00:19:40,580 --> 00:19:42,700
Ông sinh ra trong bóng tối của thù nhà,

400
00:19:42,940 --> 00:19:44,300
nhưng chọn ánh sáng của nghĩa nước.

401
00:19:45,480 --> 00:19:48,900
Ông đứng trước đế quốc hùng mạnh, nhưng không khuất phục.

402
00:19:49,120 --> 00:19:50,980
Ông cầm quân, viết hịch, dùng binh, dùng người,

403
00:19:50,980 --> 00:19:53,700
dùng lòng dân, rồi để lại lời dặn sâu xa cho hậu thế.

404
00:19:54,600 --> 00:19:56,120
Nếu nhìn cuộc đời ông như một dòng sông,

405
00:19:56,260 --> 00:19:59,100
ta sẽ thấy dòng sông ấy bắt đầu từ những khúc quanh đau đớn,

406
00:19:59,200 --> 00:20:02,100
chảy qua bão lửa chiến tranh, rồi đổ ra biển lớn của sự bất tử.

407
00:20:03,120 --> 00:20:06,000
Ở mỗi chặng, Trần Quốc Tuấn đều phải lựa chọn.

408
00:20:06,420 --> 00:20:08,380
Và những lựa chọn ấy làm nên tầm vóc của ông.

409
00:20:09,120 --> 00:20:11,380
Ông chọn nước thay vì thù riêng.

410
00:20:12,260 --> 00:20:14,780
Ông chọn đoàn kết thay vì tranh đoạt.

411
00:20:15,340 --> 00:20:17,380
Ông chọn đánh giặc bằng trí tuệ thay vì liều lĩnh.

412
00:20:18,400 --> 00:20:21,040
Ông chọn dân làm gốc thay vì chỉ dựa vào quyền lực.

413
00:20:21,740 --> 00:20:25,360
Ông chọn để lại đạo lý giữ nước cho đời sau thay vì chỉ để lại hào quang chiến

414
00:20:25,360 --> 00:20:26,060
thắng.

415
00:20:26,620 --> 00:20:30,160
Ngày nay, khi nhắc đến Đức Thánh Trần, ta không chỉ nhắc đến một nhân vật trong

416
00:20:30,160 --> 00:20:30,860
đền miếu.

417
00:20:31,500 --> 00:20:33,640
Ta nhắc đến một bài học sống còn của dân tộc:

418
00:20:34,280 --> 00:20:36,240
đất nước chỉ vững khi lòng dân vững;

419
00:20:36,440 --> 00:20:39,320
người lãnh đạo chỉ lớn khi biết đặt đại nghĩa lên trên bản thân;

420
00:20:39,500 --> 00:20:43,080
và trong giờ phút hiểm nguy, tinh thần Việt Nam có thể đứng dậy mạnh mẽ hơn mọi

421
00:20:43,080 --> 00:20:44,560
sức ép từ bên ngoài.

422
00:20:44,960 --> 00:20:46,640
Dòng Bạch Đằng vẫn chảy qua năm tháng.

423
00:20:47,680 --> 00:20:50,100
Những cọc gỗ năm xưa đã thành ký ức.

424
00:20:50,300 --> 00:20:53,040
Những đạo quân xâm lược đã tan vào bụi lịch sử.

425
00:20:53,260 --> 00:20:56,980
Nhưng tên tuổi Trần Quốc Tuấn vẫn còn như tiếng trống trận không tắt.

426
00:20:57,240 --> 00:20:59,440
Ông không chỉ là Hưng Đạo Đại Vương của nhà Trần.

427
00:21:00,480 --> 00:21:01,940
Ông là Đức Thánh Trần trong lòng dân Việt,

428
00:21:01,940 --> 00:21:04,280
là vị tướng được phong thánh bởi công lao,

429
00:21:04,400 --> 00:21:07,600
đạo nghĩa và niềm tin bất diệt của một dân tộc luôn biết đứng lên giữ nước.