1
00:00:01,871 --> 00:00:03,731
Cổ loa — nơi ký ức trở về

2
00:00:04,751 --> 00:00:06,791
Hãy trở lại Cổ Loa một lần nữa.

3
00:00:07,631 --> 00:00:10,931
Khi Ngô Quyền chọn Cổ Loa, ông không chỉ chọn một kinh đô.

4
00:00:11,491 --> 00:00:12,691
Ông chọn một biểu tượng.

5
00:00:13,711 --> 00:00:16,291
Sau bao thế kỷ bị đặt dưới hệ thống cai trị ngoại bang,

6
00:00:16,671 --> 00:00:20,151
việc quay về Cổ Loa giống như đưa lịch sử Việt trở lại với chính mạch nguồn của

7
00:00:20,171 --> 00:00:20,871
nó.

8
00:00:21,371 --> 00:00:23,791
Cổ Loa từng gắn với An Dương Vương, với Âu Lạc,

9
00:00:23,911 --> 00:00:26,351
với thời kỳ rất xa khi người Việt cổ đã biết xây thành,

10
00:00:26,651 --> 00:00:28,191
tổ chức nhà nước, chống giặc ngoại xâm.

11
00:00:28,911 --> 00:00:30,931
Dù câu chuyện nỏ thần có phần truyền thuyết,

12
00:00:31,111 --> 00:00:34,371
giá trị biểu tượng của Cổ Loa là không thể phủ nhận.

13
00:00:34,551 --> 00:00:38,511
Đó là ký ức về một đất nước từng có chủ quyền trước khi bị phương Bắc thôn tính.

14
00:00:39,151 --> 00:00:42,231
Ngô Quyền đứng ở Cổ Loa như đứng giữa hai bờ thời gian.

15
00:00:42,431 --> 00:00:44,891
Một bờ là quá khứ Âu Lạc đã mất.

16
00:00:45,111 --> 00:00:47,431
Một bờ là tương lai Đại Cồ Việt, Đại Việt sẽ hình thành.

17
00:00:48,471 --> 00:00:51,371
Ở giữa là triều Ngô, ngắn ngủi nhưng rực sáng.

18
00:00:51,551 --> 00:00:55,291
Có thể những bức tường thành Cổ Loa khi ấy đã không còn nguyên như xưa.

19
00:00:55,771 --> 00:00:58,671
Có thể triều đình Ngô còn đơn sơ, lễ nghi chưa hoàn chỉnh,

20
00:00:58,691 --> 00:00:59,711
quan chế chưa đầy đủ.

21
00:01:00,551 --> 00:01:03,571
Nhưng trong ý nghĩa lịch sử, đó là nơi người Việt nói với chính mình:

22
00:01:03,651 --> 00:01:04,631
chúng ta trở lại.

23
00:01:05,291 --> 00:01:07,151
Không phải trở lại để sống trong truyền thuyết,

24
00:01:07,251 --> 00:01:09,051
mà để bước tiếp bằng một quốc gia thực sự.

25
00:01:11,781 --> 00:01:13,581
Những con người trong buổi đầu độc lập

26
00:01:14,521 --> 00:01:17,681
Khi kể về triều Ngô, không thể chỉ nhìn vào ngai vàng.

27
00:01:17,881 --> 00:01:20,581
Phải nhìn cả những con người đứng quanh ngai vàng ấy.

28
00:01:21,381 --> 00:01:24,021
Ngô Quyền là nhân vật trung tâm, người có công đánh bại Nam Hán,

29
00:01:24,041 --> 00:01:26,021
xưng vương, đặt nền tự chủ.

30
00:01:26,041 --> 00:01:28,041
Ông hiện lên như một vị tướng quyết đoán,

31
00:01:28,181 --> 00:01:32,361
biết chọn thời cơ, biết dùng địa thế, biết đánh vào điểm yếu của kẻ thù.

32
00:01:32,541 --> 00:01:35,521
Chiến thuật cọc gỗ trên sông Bạch Đằng không chỉ là mưu mẹo quân sự,

33
00:01:35,781 --> 00:01:39,461
mà là sự kết hợp giữa hiểu biết thiên nhiên và bản lĩnh chỉ huy.

34
00:01:39,661 --> 00:01:41,641
Dương Đình Nghệ, dù mất trước khi triều Ngô thành lập,

35
00:01:41,761 --> 00:01:43,661
là người không thể bỏ qua trong bối cảnh ấy.

36
00:01:44,601 --> 00:01:47,181
Ông từng đánh đuổi quân Nam Hán, nắm quyền ở Tĩnh Hải quân,

37
00:01:47,361 --> 00:01:49,381
đào tạo và tin dùng Ngô Quyền.

38
00:01:49,621 --> 00:01:51,521
Nếu coi Ngô Quyền là người mở triều Ngô,

39
00:01:51,541 --> 00:01:54,981
thì Dương Đình Nghệ là một trong những người đặt nền cho dòng chảy tự chủ trước

40
00:01:55,001 --> 00:01:55,701
đó.

41
00:01:56,421 --> 00:01:58,741
Kiều Công Tiễn là mặt tối của thời đại.

42
00:01:58,961 --> 00:02:02,401
Việc ông giết Dương Đình Nghệ rồi cầu cứu Nam Hán khiến ông bị lịch sử nhìn như

43
00:02:02,421 --> 00:02:03,521
kẻ phản bội.

44
00:02:03,961 --> 00:02:07,441
Trong câu chuyện triều Ngô, Kiều Công Tiễn nhắc ta rằng hiểm họa không chỉ đến

45
00:02:07,461 --> 00:02:11,961
từ ngoại bang, mà còn đến từ tham vọng cá nhân trong lúc đất nước chưa ổn định.

46
00:02:12,161 --> 00:02:14,741
Dương Tam Kha là nhân vật phức tạp.

47
00:02:14,921 --> 00:02:18,221
Ông thuộc dòng họ có công, nhưng hành động cướp ngôi đã làm suy yếu chính thống

48
00:02:18,331 --> 00:02:19,031
triều Ngô.

49
00:02:19,561 --> 00:02:22,221
Ông không bị Ngô Xương Văn giết sau khi bị lật đổ,

50
00:02:22,341 --> 00:02:25,861
điều đó cho thấy lịch sử không phải lúc nào cũng chỉ có trắng và đen.

51
00:02:26,221 --> 00:02:29,521
Nhưng trong vận mệnh của triều đại, việc ông đoạt quyền là một bước ngoặt tiêu

52
00:02:29,541 --> 00:02:30,241
cực.

53
00:02:30,761 --> 00:02:32,761
Ngô Xương Văn là người cố gắng sửa lại cơ nghiệp.

54
00:02:33,881 --> 00:02:35,801
Ông lật Dương Tam Kha, khôi phục họ Ngô,

55
00:02:35,921 --> 00:02:37,761
cùng anh cai trị, rồi chết trong cuộc dẹp loạn.

56
00:02:38,821 --> 00:02:40,901
Ông không có hào quang rực rỡ như Ngô Quyền,

57
00:02:41,001 --> 00:02:43,141
nhưng mang số phận của người kế tục trong thời khó:

58
00:02:43,321 --> 00:02:45,581
sinh ra sau chiến thắng, lớn lên trong biến loạn,

59
00:02:45,601 --> 00:02:48,481
và mất khi đang cố giữ một đất nước rạn vỡ.

60
00:02:48,721 --> 00:02:52,001
Ngô Xương Ngập, Thiên Sách Vương, là hình ảnh của chính thống bị lưu lạc rồi trở

61
00:02:52,021 --> 00:02:52,721
về.

62
00:02:53,301 --> 00:02:55,361
Nhưng sự trở về ấy không đủ để cứu vãn triều đại.

63
00:02:56,301 --> 00:02:59,561
Khi ông mất, cán cân quyền lực càng nghiêng về bất ổn.

64
00:02:59,761 --> 00:03:01,481
Những con người ấy tạo nên bức tranh triều Ngô:

65
00:03:01,501 --> 00:03:03,150
hào hùng, rối ren, dang dở.