{
  "project_id": "11062026-001-Trieu-Ngo",
  "step": 11,
  "source_text": "script/scenes.json:scene.narration",
  "timing_source": "subtitles/master_narration_asr_words.json:segments[].words",
  "asr_transcript_is_display_text": false,
  "original_tokens": 5374,
  "asr_words": 5347,
  "aligned_tokens": 5195,
  "cues_count": 490,
  "scene_ranges": [
    {
      "scene_id": "scene_001",
      "scene_type": "",
      "start_char": 0,
      "end_char": 29
    },
    {
      "scene_id": "scene_002",
      "scene_type": "",
      "start_char": 30,
      "end_char": 272
    },
    {
      "scene_id": "scene_003",
      "scene_type": "",
      "start_char": 273,
      "end_char": 308
    },
    {
      "scene_id": "scene_004",
      "scene_type": "",
      "start_char": 309,
      "end_char": 474
    },
    {
      "scene_id": "scene_005",
      "scene_type": "",
      "start_char": 475,
      "end_char": 551
    },
    {
      "scene_id": "scene_006",
      "scene_type": "",
      "start_char": 552,
      "end_char": 598
    },
    {
      "scene_id": "scene_007",
      "scene_type": "",
      "start_char": 599,
      "end_char": 849
    },
    {
      "scene_id": "scene_008",
      "scene_type": "",
      "start_char": 850,
      "end_char": 964
    },
    {
      "scene_id": "scene_009",
      "scene_type": "",
      "start_char": 965,
      "end_char": 1016
    },
    {
      "scene_id": "scene_010",
      "scene_type": "",
      "start_char": 1017,
      "end_char": 1184
    },
    {
      "scene_id": "scene_011",
      "scene_type": "",
      "start_char": 1185,
      "end_char": 1336
    },
    {
      "scene_id": "scene_012",
      "scene_type": "",
      "start_char": 1337,
      "end_char": 1493
    },
    {
      "scene_id": "scene_013",
      "scene_type": "",
      "start_char": 1494,
      "end_char": 1713
    },
    {
      "scene_id": "scene_014",
      "scene_type": "",
      "start_char": 1714,
      "end_char": 1764
    },
    {
      "scene_id": "scene_015",
      "scene_type": "",
      "start_char": 1765,
      "end_char": 1924
    },
    {
      "scene_id": "scene_016",
      "scene_type": "",
      "start_char": 1925,
      "end_char": 1997
    },
    {
      "scene_id": "scene_017",
      "scene_type": "",
      "start_char": 1998,
      "end_char": 2050
    },
    {
      "scene_id": "scene_018",
      "scene_type": "",
      "start_char": 2051,
      "end_char": 2170
    },
    {
      "scene_id": "scene_019",
      "scene_type": "",
      "start_char": 2171,
      "end_char": 2321
    },
    {
      "scene_id": "scene_020",
      "scene_type": "",
      "start_char": 2322,
      "end_char": 2423
    },
    {
      "scene_id": "scene_021",
      "scene_type": "",
      "start_char": 2424,
      "end_char": 2553
    },
    {
      "scene_id": "scene_022",
      "scene_type": "",
      "start_char": 2554,
      "end_char": 2637
    },
    {
      "scene_id": "scene_023",
      "scene_type": "",
      "start_char": 2638,
      "end_char": 2678
    },
    {
      "scene_id": "scene_024",
      "scene_type": "",
      "start_char": 2679,
      "end_char": 2746
    },
    {
      "scene_id": "scene_025",
      "scene_type": "",
      "start_char": 2747,
      "end_char": 2909
    },
    {
      "scene_id": "scene_026",
      "scene_type": "",
      "start_char": 2910,
      "end_char": 2964
    },
    {
      "scene_id": "scene_027",
      "scene_type": "",
      "start_char": 2965,
      "end_char": 3007
    },
    {
      "scene_id": "scene_028",
      "scene_type": "",
      "start_char": 3008,
      "end_char": 3038
    },
    {
      "scene_id": "scene_029",
      "scene_type": "",
      "start_char": 3039,
      "end_char": 3143
    },
    {
      "scene_id": "scene_030",
      "scene_type": "",
      "start_char": 3144,
      "end_char": 3253
    },
    {
      "scene_id": "scene_031",
      "scene_type": "",
      "start_char": 3254,
      "end_char": 3305
    },
    {
      "scene_id": "scene_032",
      "scene_type": "",
      "start_char": 3306,
      "end_char": 3536
    },
    {
      "scene_id": "scene_033",
      "scene_type": "",
      "start_char": 3537,
      "end_char": 3644
    },
    {
      "scene_id": "scene_034",
      "scene_type": "",
      "start_char": 3645,
      "end_char": 3901
    },
    {
      "scene_id": "scene_035",
      "scene_type": "",
      "start_char": 3902,
      "end_char": 4137
    },
    {
      "scene_id": "scene_036",
      "scene_type": "",
      "start_char": 4138,
      "end_char": 4290
    },
    {
      "scene_id": "scene_037",
      "scene_type": "",
      "start_char": 4291,
      "end_char": 4382
    },
    {
      "scene_id": "scene_038",
      "scene_type": "",
      "start_char": 4383,
      "end_char": 4520
    },
    {
      "scene_id": "scene_039",
      "scene_type": "",
      "start_char": 4521,
      "end_char": 4693
    },
    {
      "scene_id": "scene_040",
      "scene_type": "",
      "start_char": 4694,
      "end_char": 4889
    },
    {
      "scene_id": "scene_041",
      "scene_type": "",
      "start_char": 4890,
      "end_char": 4933
    },
    {
      "scene_id": "scene_042",
      "scene_type": "",
      "start_char": 4934,
      "end_char": 4978
    },
    {
      "scene_id": "scene_043",
      "scene_type": "",
      "start_char": 4979,
      "end_char": 5043
    },
    {
      "scene_id": "scene_044",
      "scene_type": "",
      "start_char": 5044,
      "end_char": 5089
    },
    {
      "scene_id": "scene_045",
      "scene_type": "",
      "start_char": 5090,
      "end_char": 5136
    },
    {
      "scene_id": "scene_046",
      "scene_type": "",
      "start_char": 5137,
      "end_char": 5342
    },
    {
      "scene_id": "scene_047",
      "scene_type": "",
      "start_char": 5343,
      "end_char": 5476
    },
    {
      "scene_id": "scene_048",
      "scene_type": "",
      "start_char": 5477,
      "end_char": 5651
    },
    {
      "scene_id": "scene_049",
      "scene_type": "",
      "start_char": 5652,
      "end_char": 5695
    },
    {
      "scene_id": "scene_050",
      "scene_type": "",
      "start_char": 5696,
      "end_char": 5824
    },
    {
      "scene_id": "scene_051",
      "scene_type": "",
      "start_char": 5825,
      "end_char": 5961
    },
    {
      "scene_id": "scene_052",
      "scene_type": "",
      "start_char": 5962,
      "end_char": 6078
    },
    {
      "scene_id": "scene_053",
      "scene_type": "",
      "start_char": 6079,
      "end_char": 6244
    },
    {
      "scene_id": "scene_054",
      "scene_type": "",
      "start_char": 6245,
      "end_char": 6292
    },
    {
      "scene_id": "scene_055",
      "scene_type": "",
      "start_char": 6293,
      "end_char": 6316
    },
    {
      "scene_id": "scene_056",
      "scene_type": "",
      "start_char": 6317,
      "end_char": 6348
    },
    {
      "scene_id": "scene_057",
      "scene_type": "",
      "start_char": 6349,
      "end_char": 6566
    },
    {
      "scene_id": "scene_058",
      "scene_type": "",
      "start_char": 6567,
      "end_char": 6621
    },
    {
      "scene_id": "scene_059",
      "scene_type": "",
      "start_char": 6622,
      "end_char": 6676
    },
    {
      "scene_id": "scene_060",
      "scene_type": "",
      "start_char": 6677,
      "end_char": 6718
    },
    {
      "scene_id": "scene_061",
      "scene_type": "",
      "start_char": 6719,
      "end_char": 6887
    },
    {
      "scene_id": "scene_062",
      "scene_type": "",
      "start_char": 6888,
      "end_char": 7073
    },
    {
      "scene_id": "scene_063",
      "scene_type": "",
      "start_char": 7074,
      "end_char": 7121
    },
    {
      "scene_id": "scene_064",
      "scene_type": "",
      "start_char": 7122,
      "end_char": 7205
    },
    {
      "scene_id": "scene_065",
      "scene_type": "",
      "start_char": 7206,
      "end_char": 7320
    },
    {
      "scene_id": "scene_066",
      "scene_type": "",
      "start_char": 7321,
      "end_char": 7387
    },
    {
      "scene_id": "scene_067",
      "scene_type": "",
      "start_char": 7388,
      "end_char": 7483
    },
    {
      "scene_id": "scene_068",
      "scene_type": "",
      "start_char": 7484,
      "end_char": 7700
    },
    {
      "scene_id": "scene_069",
      "scene_type": "",
      "start_char": 7701,
      "end_char": 7831
    },
    {
      "scene_id": "scene_070",
      "scene_type": "",
      "start_char": 7832,
      "end_char": 7914
    },
    {
      "scene_id": "scene_071",
      "scene_type": "",
      "start_char": 7915,
      "end_char": 8132
    },
    {
      "scene_id": "scene_072",
      "scene_type": "",
      "start_char": 8133,
      "end_char": 8178
    },
    {
      "scene_id": "scene_073",
      "scene_type": "",
      "start_char": 8179,
      "end_char": 8322
    },
    {
      "scene_id": "scene_074",
      "scene_type": "",
      "start_char": 8323,
      "end_char": 8424
    },
    {
      "scene_id": "scene_075",
      "scene_type": "",
      "start_char": 8425,
      "end_char": 8576
    },
    {
      "scene_id": "scene_076",
      "scene_type": "",
      "start_char": 8577,
      "end_char": 8686
    },
    {
      "scene_id": "scene_077",
      "scene_type": "",
      "start_char": 8687,
      "end_char": 8782
    },
    {
      "scene_id": "scene_078",
      "scene_type": "",
      "start_char": 8783,
      "end_char": 8816
    },
    {
      "scene_id": "scene_079",
      "scene_type": "",
      "start_char": 8817,
      "end_char": 8940
    },
    {
      "scene_id": "scene_080",
      "scene_type": "",
      "start_char": 8941,
      "end_char": 8981
    },
    {
      "scene_id": "scene_081",
      "scene_type": "",
      "start_char": 8982,
      "end_char": 9026
    },
    {
      "scene_id": "scene_082",
      "scene_type": "",
      "start_char": 9027,
      "end_char": 9219
    },
    {
      "scene_id": "scene_083",
      "scene_type": "",
      "start_char": 9220,
      "end_char": 9425
    },
    {
      "scene_id": "scene_084",
      "scene_type": "",
      "start_char": 9426,
      "end_char": 9521
    },
    {
      "scene_id": "scene_085",
      "scene_type": "",
      "start_char": 9522,
      "end_char": 9640
    },
    {
      "scene_id": "scene_086",
      "scene_type": "",
      "start_char": 9641,
      "end_char": 9682
    },
    {
      "scene_id": "scene_087",
      "scene_type": "",
      "start_char": 9683,
      "end_char": 9748
    },
    {
      "scene_id": "scene_088",
      "scene_type": "",
      "start_char": 9749,
      "end_char": 9897
    },
    {
      "scene_id": "scene_089",
      "scene_type": "",
      "start_char": 9898,
      "end_char": 9973
    },
    {
      "scene_id": "scene_090",
      "scene_type": "",
      "start_char": 9974,
      "end_char": 10084
    },
    {
      "scene_id": "scene_091",
      "scene_type": "",
      "start_char": 10085,
      "end_char": 10177
    },
    {
      "scene_id": "scene_092",
      "scene_type": "",
      "start_char": 10178,
      "end_char": 10257
    },
    {
      "scene_id": "scene_093",
      "scene_type": "",
      "start_char": 10258,
      "end_char": 10303
    },
    {
      "scene_id": "scene_094",
      "scene_type": "",
      "start_char": 10304,
      "end_char": 10325
    },
    {
      "scene_id": "scene_095",
      "scene_type": "",
      "start_char": 10326,
      "end_char": 10453
    },
    {
      "scene_id": "scene_096",
      "scene_type": "",
      "start_char": 10454,
      "end_char": 10619
    },
    {
      "scene_id": "scene_097",
      "scene_type": "",
      "start_char": 10620,
      "end_char": 10727
    },
    {
      "scene_id": "scene_098",
      "scene_type": "",
      "start_char": 10728,
      "end_char": 10762
    },
    {
      "scene_id": "scene_099",
      "scene_type": "",
      "start_char": 10763,
      "end_char": 10871
    },
    {
      "scene_id": "scene_100",
      "scene_type": "",
      "start_char": 10872,
      "end_char": 11037
    },
    {
      "scene_id": "scene_101",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11038,
      "end_char": 11105
    },
    {
      "scene_id": "scene_102",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11106,
      "end_char": 11146
    },
    {
      "scene_id": "scene_103",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11147,
      "end_char": 11389
    },
    {
      "scene_id": "scene_104",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11390,
      "end_char": 11460
    },
    {
      "scene_id": "scene_105",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11461,
      "end_char": 11590
    },
    {
      "scene_id": "scene_106",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11591,
      "end_char": 11683
    },
    {
      "scene_id": "scene_107",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11684,
      "end_char": 11751
    },
    {
      "scene_id": "scene_108",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11752,
      "end_char": 11830
    },
    {
      "scene_id": "scene_109",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11831,
      "end_char": 11879
    },
    {
      "scene_id": "scene_110",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11880,
      "end_char": 11932
    },
    {
      "scene_id": "scene_111",
      "scene_type": "",
      "start_char": 11933,
      "end_char": 12033
    },
    {
      "scene_id": "scene_112",
      "scene_type": "",
      "start_char": 12034,
      "end_char": 12217
    },
    {
      "scene_id": "scene_113",
      "scene_type": "",
      "start_char": 12218,
      "end_char": 12262
    },
    {
      "scene_id": "scene_114",
      "scene_type": "",
      "start_char": 12263,
      "end_char": 12475
    },
    {
      "scene_id": "scene_115",
      "scene_type": "",
      "start_char": 12476,
      "end_char": 12599
    },
    {
      "scene_id": "scene_116",
      "scene_type": "",
      "start_char": 12600,
      "end_char": 12683
    },
    {
      "scene_id": "scene_117",
      "scene_type": "",
      "start_char": 12684,
      "end_char": 12841
    },
    {
      "scene_id": "scene_118",
      "scene_type": "",
      "start_char": 12842,
      "end_char": 12920
    },
    {
      "scene_id": "scene_119",
      "scene_type": "",
      "start_char": 12921,
      "end_char": 13055
    },
    {
      "scene_id": "scene_120",
      "scene_type": "",
      "start_char": 13056,
      "end_char": 13119
    },
    {
      "scene_id": "scene_121",
      "scene_type": "",
      "start_char": 13120,
      "end_char": 13282
    },
    {
      "scene_id": "scene_122",
      "scene_type": "",
      "start_char": 13283,
      "end_char": 13374
    },
    {
      "scene_id": "scene_123",
      "scene_type": "",
      "start_char": 13375,
      "end_char": 13412
    },
    {
      "scene_id": "scene_124",
      "scene_type": "",
      "start_char": 13413,
      "end_char": 13615
    },
    {
      "scene_id": "scene_125",
      "scene_type": "",
      "start_char": 13616,
      "end_char": 13715
    },
    {
      "scene_id": "scene_126",
      "scene_type": "",
      "start_char": 13716,
      "end_char": 13749
    },
    {
      "scene_id": "scene_127",
      "scene_type": "",
      "start_char": 13750,
      "end_char": 13954
    },
    {
      "scene_id": "scene_128",
      "scene_type": "",
      "start_char": 13955,
      "end_char": 14016
    },
    {
      "scene_id": "scene_129",
      "scene_type": "",
      "start_char": 14017,
      "end_char": 14045
    },
    {
      "scene_id": "scene_130",
      "scene_type": "",
      "start_char": 14046,
      "end_char": 14236
    },
    {
      "scene_id": "scene_131",
      "scene_type": "",
      "start_char": 14237,
      "end_char": 14402
    },
    {
      "scene_id": "scene_132",
      "scene_type": "",
      "start_char": 14403,
      "end_char": 14439
    },
    {
      "scene_id": "scene_133",
      "scene_type": "",
      "start_char": 14440,
      "end_char": 14603
    },
    {
      "scene_id": "scene_134",
      "scene_type": "",
      "start_char": 14604,
      "end_char": 14728
    },
    {
      "scene_id": "scene_135",
      "scene_type": "",
      "start_char": 14729,
      "end_char": 14786
    },
    {
      "scene_id": "scene_136",
      "scene_type": "",
      "start_char": 14787,
      "end_char": 14851
    },
    {
      "scene_id": "scene_137",
      "scene_type": "",
      "start_char": 14852,
      "end_char": 14964
    },
    {
      "scene_id": "scene_138",
      "scene_type": "",
      "start_char": 14965,
      "end_char": 15132
    },
    {
      "scene_id": "scene_139",
      "scene_type": "",
      "start_char": 15133,
      "end_char": 15236
    },
    {
      "scene_id": "scene_140",
      "scene_type": "",
      "start_char": 15237,
      "end_char": 15350
    },
    {
      "scene_id": "scene_141",
      "scene_type": "",
      "start_char": 15351,
      "end_char": 15488
    },
    {
      "scene_id": "scene_142",
      "scene_type": "",
      "start_char": 15489,
      "end_char": 15550
    },
    {
      "scene_id": "scene_143",
      "scene_type": "",
      "start_char": 15551,
      "end_char": 15691
    },
    {
      "scene_id": "scene_144",
      "scene_type": "",
      "start_char": 15692,
      "end_char": 15818
    },
    {
      "scene_id": "scene_145",
      "scene_type": "",
      "start_char": 15819,
      "end_char": 15844
    },
    {
      "scene_id": "scene_146",
      "scene_type": "",
      "start_char": 15845,
      "end_char": 15876
    },
    {
      "scene_id": "scene_147",
      "scene_type": "",
      "start_char": 15877,
      "end_char": 15960
    },
    {
      "scene_id": "scene_148",
      "scene_type": "",
      "start_char": 15961,
      "end_char": 16100
    },
    {
      "scene_id": "scene_149",
      "scene_type": "",
      "start_char": 16101,
      "end_char": 16342
    },
    {
      "scene_id": "scene_150",
      "scene_type": "",
      "start_char": 16343,
      "end_char": 16423
    },
    {
      "scene_id": "scene_151",
      "scene_type": "",
      "start_char": 16424,
      "end_char": 16479
    },
    {
      "scene_id": "scene_152",
      "scene_type": "",
      "start_char": 16480,
      "end_char": 16569
    },
    {
      "scene_id": "scene_153",
      "scene_type": "",
      "start_char": 16570,
      "end_char": 16616
    },
    {
      "scene_id": "scene_154",
      "scene_type": "",
      "start_char": 16617,
      "end_char": 16769
    },
    {
      "scene_id": "scene_155",
      "scene_type": "",
      "start_char": 16770,
      "end_char": 16857
    },
    {
      "scene_id": "scene_156",
      "scene_type": "",
      "start_char": 16858,
      "end_char": 16948
    },
    {
      "scene_id": "scene_157",
      "scene_type": "",
      "start_char": 16949,
      "end_char": 16987
    },
    {
      "scene_id": "scene_158",
      "scene_type": "",
      "start_char": 16988,
      "end_char": 17096
    },
    {
      "scene_id": "scene_159",
      "scene_type": "",
      "start_char": 17097,
      "end_char": 17304
    },
    {
      "scene_id": "scene_160",
      "scene_type": "",
      "start_char": 17305,
      "end_char": 17438
    },
    {
      "scene_id": "scene_161",
      "scene_type": "",
      "start_char": 17439,
      "end_char": 17629
    },
    {
      "scene_id": "scene_162",
      "scene_type": "",
      "start_char": 17630,
      "end_char": 17754
    },
    {
      "scene_id": "scene_163",
      "scene_type": "",
      "start_char": 17755,
      "end_char": 17887
    },
    {
      "scene_id": "scene_164",
      "scene_type": "",
      "start_char": 17888,
      "end_char": 18046
    },
    {
      "scene_id": "scene_165",
      "scene_type": "",
      "start_char": 18047,
      "end_char": 18173
    },
    {
      "scene_id": "scene_166",
      "scene_type": "",
      "start_char": 18174,
      "end_char": 18378
    },
    {
      "scene_id": "scene_167",
      "scene_type": "",
      "start_char": 18379,
      "end_char": 18517
    },
    {
      "scene_id": "scene_168",
      "scene_type": "",
      "start_char": 18518,
      "end_char": 18708
    },
    {
      "scene_id": "scene_169",
      "scene_type": "",
      "start_char": 18709,
      "end_char": 18843
    },
    {
      "scene_id": "scene_170",
      "scene_type": "",
      "start_char": 18844,
      "end_char": 18898
    },
    {
      "scene_id": "scene_171",
      "scene_type": "",
      "start_char": 18899,
      "end_char": 18974
    },
    {
      "scene_id": "scene_172",
      "scene_type": "",
      "start_char": 18975,
      "end_char": 19008
    },
    {
      "scene_id": "scene_173",
      "scene_type": "",
      "start_char": 19009,
      "end_char": 19109
    },
    {
      "scene_id": "scene_174",
      "scene_type": "",
      "start_char": 19110,
      "end_char": 19220
    },
    {
      "scene_id": "scene_175",
      "scene_type": "",
      "start_char": 19221,
      "end_char": 19333
    },
    {
      "scene_id": "scene_176",
      "scene_type": "",
      "start_char": 19334,
      "end_char": 19415
    },
    {
      "scene_id": "scene_177",
      "scene_type": "",
      "start_char": 19416,
      "end_char": 19562
    },
    {
      "scene_id": "scene_178",
      "scene_type": "",
      "start_char": 19563,
      "end_char": 19703
    },
    {
      "scene_id": "scene_179",
      "scene_type": "",
      "start_char": 19704,
      "end_char": 19800
    },
    {
      "scene_id": "scene_180",
      "scene_type": "",
      "start_char": 19801,
      "end_char": 19893
    },
    {
      "scene_id": "scene_181",
      "scene_type": "",
      "start_char": 19894,
      "end_char": 19972
    },
    {
      "scene_id": "scene_182",
      "scene_type": "",
      "start_char": 19973,
      "end_char": 20139
    },
    {
      "scene_id": "scene_183",
      "scene_type": "",
      "start_char": 20140,
      "end_char": 20284
    },
    {
      "scene_id": "scene_184",
      "scene_type": "",
      "start_char": 20285,
      "end_char": 20338
    },
    {
      "scene_id": "scene_185",
      "scene_type": "",
      "start_char": 20339,
      "end_char": 20373
    },
    {
      "scene_id": "scene_186",
      "scene_type": "",
      "start_char": 20374,
      "end_char": 20626
    },
    {
      "scene_id": "scene_187",
      "scene_type": "",
      "start_char": 20627,
      "end_char": 20692
    },
    {
      "scene_id": "scene_188",
      "scene_type": "",
      "start_char": 20693,
      "end_char": 20755
    },
    {
      "scene_id": "scene_189",
      "scene_type": "",
      "start_char": 20756,
      "end_char": 20901
    },
    {
      "scene_id": "scene_190",
      "scene_type": "",
      "start_char": 20902,
      "end_char": 21043
    },
    {
      "scene_id": "scene_191",
      "scene_type": "",
      "start_char": 21044,
      "end_char": 21193
    },
    {
      "scene_id": "scene_192",
      "scene_type": "",
      "start_char": 21194,
      "end_char": 21347
    },
    {
      "scene_id": "scene_193",
      "scene_type": "",
      "start_char": 21348,
      "end_char": 21371
    },
    {
      "scene_id": "scene_194",
      "scene_type": "",
      "start_char": 21372,
      "end_char": 21506
    },
    {
      "scene_id": "scene_195",
      "scene_type": "",
      "start_char": 21507,
      "end_char": 21646
    },
    {
      "scene_id": "scene_196",
      "scene_type": "",
      "start_char": 21647,
      "end_char": 21813
    },
    {
      "scene_id": "scene_197",
      "scene_type": "",
      "start_char": 21814,
      "end_char": 21902
    },
    {
      "scene_id": "scene_198",
      "scene_type": "",
      "start_char": 21903,
      "end_char": 22019
    },
    {
      "scene_id": "scene_199",
      "scene_type": "",
      "start_char": 22020,
      "end_char": 22041
    },
    {
      "scene_id": "scene_200",
      "scene_type": "",
      "start_char": 22042,
      "end_char": 22144
    },
    {
      "scene_id": "scene_201",
      "scene_type": "",
      "start_char": 22145,
      "end_char": 22274
    },
    {
      "scene_id": "scene_202",
      "scene_type": "",
      "start_char": 22275,
      "end_char": 22467
    },
    {
      "scene_id": "scene_203",
      "scene_type": "",
      "start_char": 22468,
      "end_char": 22554
    },
    {
      "scene_id": "scene_204",
      "scene_type": "",
      "start_char": 22555,
      "end_char": 22698
    },
    {
      "scene_id": "scene_205",
      "scene_type": "",
      "start_char": 22699,
      "end_char": 22785
    },
    {
      "scene_id": "scene_206",
      "scene_type": "",
      "start_char": 22786,
      "end_char": 22818
    },
    {
      "scene_id": "scene_207",
      "scene_type": "",
      "start_char": 22819,
      "end_char": 23054
    },
    {
      "scene_id": "scene_208",
      "scene_type": "",
      "start_char": 23055,
      "end_char": 23128
    },
    {
      "scene_id": "scene_209",
      "scene_type": "",
      "start_char": 23129,
      "end_char": 23152
    },
    {
      "scene_id": "scene_210",
      "scene_type": "",
      "start_char": 23153,
      "end_char": 23234
    },
    {
      "scene_id": "scene_211",
      "scene_type": "",
      "start_char": 23235,
      "end_char": 23382
    },
    {
      "scene_id": "scene_212",
      "scene_type": "",
      "start_char": 23383,
      "end_char": 23499
    },
    {
      "scene_id": "scene_213",
      "scene_type": "",
      "start_char": 23500,
      "end_char": 23562
    },
    {
      "scene_id": "scene_214",
      "scene_type": "",
      "start_char": 23563,
      "end_char": 23677
    },
    {
      "scene_id": "scene_215",
      "scene_type": "",
      "start_char": 23678,
      "end_char": 23804
    },
    {
      "scene_id": "scene_216",
      "scene_type": "",
      "start_char": 23805,
      "end_char": 23901
    },
    {
      "scene_id": "scene_217",
      "scene_type": "",
      "start_char": 23902,
      "end_char": 24070
    },
    {
      "scene_id": "scene_218",
      "scene_type": "",
      "start_char": 24071,
      "end_char": 24140
    },
    {
      "scene_id": "scene_219",
      "scene_type": "",
      "start_char": 24141,
      "end_char": 24170
    },
    {
      "scene_id": "scene_220",
      "scene_type": "",
      "start_char": 24171,
      "end_char": 24272
    },
    {
      "scene_id": "scene_221",
      "scene_type": "",
      "start_char": 24273,
      "end_char": 24386
    },
    {
      "scene_id": "scene_222",
      "scene_type": "",
      "start_char": 24387,
      "end_char": 24435
    },
    {
      "scene_id": "scene_223",
      "scene_type": "",
      "start_char": 24436,
      "end_char": 24464
    },
    {
      "scene_id": "scene_224",
      "scene_type": "",
      "start_char": 24465,
      "end_char": 24496
    },
    {
      "scene_id": "scene_225",
      "scene_type": "",
      "start_char": 24497,
      "end_char": 24581
    }
  ],
  "cues": [
    {
      "index": 1,
      "start": 0.85,
      "end": 2.85,
      "text": "Bình minh trên sông bạch đằng",
      "start_token": 0,
      "end_token": 5
    },
    {
      "index": 2,
      "start": 3.51,
      "end": 6.35,
      "text": "Có những triều đại trong lịch sử không kéo dài hàng trăm năm,",
      "start_token": 6,
      "end_token": 18
    },
    {
      "index": 3,
      "start": 6.57,
      "end": 10.07,
      "text": "không để lại những cung điện đồ sộ, không có những bộ luật còn truyền lại nguyên",
      "start_token": 19,
      "end_token": 35
    },
    {
      "index": 4,
      "start": 10.07,
      "end": 10.89,
      "text": "vẹn đến đời sau.",
      "start_token": 36,
      "end_token": 39
    },
    {
      "index": 5,
      "start": 11.79,
      "end": 13.31,
      "text": "Nhưng chỉ cần một khoảnh khắc họ xuất hiện,",
      "start_token": 40,
      "end_token": 48
    },
    {
      "index": 6,
      "start": 13.49,
      "end": 15.31,
      "text": "lịch sử đã rẽ sang một con đường khác.",
      "start_token": 49,
      "end_token": 57
    },
    {
      "index": 7,
      "start": 16.21,
      "end": 18.13,
      "text": "Triều Ngô là một triều đại như thế.",
      "start_token": 58,
      "end_token": 65
    },
    {
      "index": 8,
      "start": 19.01,
      "end": 21.35,
      "text": "Năm 939, sau chiến thắng Bạch Đằng vang dội,",
      "start_token": 66,
      "end_token": 74
    },
    {
      "index": 9,
      "start": 21.37,
      "end": 24.09,
      "text": "Ngô Quyền xưng vương, đóng đô ở Cổ Loa.",
      "start_token": 75,
      "end_token": 83
    },
    {
      "index": 10,
      "start": 24.19,
      "end": 27.69,
      "text": "Từ giây phút ấy, đất nước không còn là một quận huyện bị phương Bắc cai trị nữa.",
      "start_token": 84,
      "end_token": 101
    },
    {
      "index": 11,
      "start": 28.47,
      "end": 31.83,
      "text": "Sau hơn một nghìn năm Bắc thuộc, người Việt bước vào thời kỳ tự chủ lâu dài.",
      "start_token": 102,
      "end_token": 118
    },
    {
      "index": 12,
      "start": 32.97,
      "end": 34.69,
      "text": "Nhưng bình minh nào cũng phải đi qua sương mù.",
      "start_token": 119,
      "end_token": 128
    },
    {
      "index": 13,
      "start": 35.75,
      "end": 39.37,
      "text": "Chiến thắng Bạch Đằng mở ra độc lập, nhưng độc lập ấy chưa kịp vững vàng thì triều",
      "start_token": 129,
      "end_token": 146
    },
    {
      "index": 14,
      "start": 39.37,
      "end": 41.85,
      "text": "đình non trẻ đã phải đối mặt với những cơn sóng ngầm:",
      "start_token": 147,
      "end_token": 158
    },
    {
      "index": 15,
      "start": 41.97,
      "end": 43.97,
      "text": "quyền lực địa phương nổi lên, hoàng tộc chia rẽ,",
      "start_token": 159,
      "end_token": 168
    },
    {
      "index": 16,
      "start": 44.13,
      "end": 48.13,
      "text": "các hào trưởng tự cát cứ, và cuối cùng là loạn mười hai sứ quân.",
      "start_token": 169,
      "end_token": 183
    },
    {
      "index": 17,
      "start": 48.43,
      "end": 52.11,
      "text": "Triều Ngô tồn tại không lâu, nhưng nó là cây cầu nối giữa đêm dài Bắc thuộc và",
      "start_token": 184,
      "end_token": 201
    },
    {
      "index": 18,
      "start": 52.11,
      "end": 53.69,
      "text": "kỷ nguyên quốc gia độc lập sau này.",
      "start_token": 202,
      "end_token": 209
    },
    {
      "index": 19,
      "start": 54.29,
      "end": 56.69,
      "text": "Muốn hiểu triều Ngô, phải bắt đầu từ một dòng sông.",
      "start_token": 210,
      "end_token": 220
    },
    {
      "index": 20,
      "start": 57.91,
      "end": 60.79,
      "text": "Sông Bạch Đằng không chỉ là nơi diễn ra một trận đánh.",
      "start_token": 221,
      "end_token": 232
    },
    {
      "index": 21,
      "start": 61.07,
      "end": 63.55,
      "text": "Nó là nơi ý chí tự chủ của người Việt được khắc vào nước,",
      "start_token": 233,
      "end_token": 246
    },
    {
      "index": 22,
      "start": 63.77,
      "end": 66.95,
      "text": "vào bùn, vào những cọc gỗ nhọn cắm sâu dưới lòng sông.",
      "start_token": 247,
      "end_token": 258
    },
    {
      "index": 23,
      "start": 67.17,
      "end": 71.39,
      "text": "Nơi ấy, năm 938, đoàn chiến thuyền Nam Hán tiến vào với tham vọng đặt lại ách đô",
      "start_token": 259,
      "end_token": 276
    },
    {
      "index": 24,
      "start": 71.39,
      "end": 75.35,
      "text": "hộ, nhưng đã bị chôn vùi bởi trí tuệ và lòng quyết đoán của Ngô Quyền.",
      "start_token": 277,
      "end_token": 292
    },
    {
      "index": 25,
      "start": 75.55,
      "end": 78.21,
      "text": "Trước đó, vùng đất Tĩnh Hải quân đã trải qua nhiều biến động.",
      "start_token": 293,
      "end_token": 305
    },
    {
      "index": 26,
      "start": 79.21,
      "end": 81.47,
      "text": "Họ Khúc từng dựng nền tự chủ từ đầu thế kỷ X,",
      "start_token": 306,
      "end_token": 317
    },
    {
      "index": 27,
      "start": 81.51,
      "end": 83.57,
      "text": "rồi Dương Đình Nghệ tiếp tục giữ quyền cai quản.",
      "start_token": 318,
      "end_token": 327
    },
    {
      "index": 28,
      "start": 84.71,
      "end": 86.37,
      "text": "Ngô Quyền là con rể của Dương Đình Nghệ,",
      "start_token": 328,
      "end_token": 336
    },
    {
      "index": 29,
      "start": 86.59,
      "end": 88.71,
      "text": "cũng là một tướng tài được tin dùng.",
      "start_token": 337,
      "end_token": 344
    },
    {
      "index": 30,
      "start": 88.89,
      "end": 92.15,
      "text": "Nhưng biến cố xảy ra khi Kiều Công Tiễn giết Dương Đình Nghệ để đoạt quyền,",
      "start_token": 345,
      "end_token": 360
    },
    {
      "index": 31,
      "start": 92.21,
      "end": 94.03,
      "text": "rồi vì lo sợ Ngô Quyền kéo quân hỏi tội,",
      "start_token": 361,
      "end_token": 370
    },
    {
      "index": 32,
      "start": 94.21,
      "end": 95.23,
      "text": "hắn cầu cứu nhà Nam Hán.",
      "start_token": 371,
      "end_token": 376
    },
    {
      "index": 33,
      "start": 96.33,
      "end": 98.99,
      "text": "Một hành động phản bội đã mở đường cho ngoại bang.",
      "start_token": 377,
      "end_token": 387
    },
    {
      "index": 34,
      "start": 99.37,
      "end": 102.75,
      "text": "Vua Nam Hán sai con là Hoằng Tháo đem quân theo đường biển tiến vào nước ta.",
      "start_token": 388,
      "end_token": 404
    },
    {
      "index": 35,
      "start": 103.71,
      "end": 106.05,
      "text": "Nếu đạo quân ấy thắng, mọi nỗ lực tự chủ của họ Khúc,",
      "start_token": 405,
      "end_token": 417
    },
    {
      "index": 36,
      "start": 106.17,
      "end": 107.51,
      "text": "họ Dương có thể bị xóa sạch.",
      "start_token": 418,
      "end_token": 424
    },
    {
      "index": 37,
      "start": 108.11,
      "end": 111.51,
      "text": "Tĩnh Hải quân sẽ lại trở thành mảnh đất bị đặt dưới gót giày phương Bắc.",
      "start_token": 425,
      "end_token": 440
    },
    {
      "index": 38,
      "start": 112.51,
      "end": 114.65,
      "text": "Nhưng Ngô Quyền không chờ giặc đến rồi mới chống đỡ.",
      "start_token": 441,
      "end_token": 451
    },
    {
      "index": 39,
      "start": 115.99,
      "end": 118.13,
      "text": "Ông tiến quân ra Bắc, giết Kiều Công Tiễn trước,",
      "start_token": 452,
      "end_token": 461
    },
    {
      "index": 40,
      "start": 118.13,
      "end": 119.15,
      "text": "trừ mối họa bên trong.",
      "start_token": 462,
      "end_token": 466
    },
    {
      "index": 41,
      "start": 120.01,
      "end": 122.11,
      "text": "Sau đó, ông chọn Bạch Đằng làm nơi quyết chiến.",
      "start_token": 467,
      "end_token": 476
    },
    {
      "index": 42,
      "start": 123.07,
      "end": 127.03,
      "text": "Ông hiểu thủy triều, hiểu địa thế, hiểu rằng chiến thuyền địch tuy mạnh nhưng nếu",
      "start_token": 477,
      "end_token": 492
    },
    {
      "index": 43,
      "start": 127.03,
      "end": 130.83,
      "text": "bị kéo vào đúng thời điểm, chúng sẽ biến thành con mồi giữa bãi cọc.",
      "start_token": 493,
      "end_token": 507
    },
    {
      "index": 44,
      "start": 130.99,
      "end": 133.11,
      "text": "Khi nước triều lên, quân Nam Hán tiến vào.",
      "start_token": 508,
      "end_token": 516
    },
    {
      "index": 45,
      "start": 134.33,
      "end": 135.87,
      "text": "Ngô Quyền cho thuyền nhẹ ra khiêu chiến,",
      "start_token": 517,
      "end_token": 524
    },
    {
      "index": 46,
      "start": 136.01,
      "end": 136.73,
      "text": "giả vờ thua chạy.",
      "start_token": 525,
      "end_token": 528
    },
    {
      "index": 47,
      "start": 137.57,
      "end": 140.33,
      "text": "Hoằng Tháo tưởng quân Việt yếu thế, thúc quân đuổi theo.",
      "start_token": 529,
      "end_token": 539
    },
    {
      "index": 48,
      "start": 141.21,
      "end": 143.33,
      "text": "Nhưng khi nước rút, những cọc gỗ bịt sắt nhô lên,",
      "start_token": 540,
      "end_token": 550
    },
    {
      "index": 49,
      "start": 143.33,
      "end": 144.65,
      "text": "đâm thủng thuyền giặc.",
      "start_token": 551,
      "end_token": 554
    },
    {
      "index": 50,
      "start": 145.09,
      "end": 146.91,
      "text": "Quân Việt từ hai bên đánh ập vào.",
      "start_token": 555,
      "end_token": 562
    },
    {
      "index": 51,
      "start": 147.87,
      "end": 149.81,
      "text": "Trận địa sông nước biến thành chiếc bẫy khổng lồ.",
      "start_token": 563,
      "end_token": 572
    },
    {
      "index": 52,
      "start": 150.89,
      "end": 152.73,
      "text": "Hoằng Tháo tử trận.",
      "start_token": 573,
      "end_token": 576
    },
    {
      "index": 53,
      "start": 153.47,
      "end": 154.85,
      "text": "Quân Nam Hán tan vỡ.",
      "start_token": 577,
      "end_token": 581
    },
    {
      "index": 54,
      "start": 155.93,
      "end": 158.15,
      "text": "Vua Nam Hán đang đem quân tiếp ứng, nghe tin con chết,",
      "start_token": 582,
      "end_token": 593
    },
    {
      "index": 55,
      "start": 158.15,
      "end": 158.85,
      "text": "đành rút về.",
      "start_token": 594,
      "end_token": 596
    },
    {
      "index": 56,
      "start": 159.79,
      "end": 162.87,
      "text": "Trận Bạch Đằng năm 938 không chỉ đánh bại một đạo quân xâm lược.",
      "start_token": 597,
      "end_token": 610
    },
    {
      "index": 57,
      "start": 163.59,
      "end": 166.01,
      "text": "Nó chấm dứt về cơ bản hơn một nghìn năm Bắc thuộc,",
      "start_token": 611,
      "end_token": 622
    },
    {
      "index": 58,
      "start": 166.19,
      "end": 168.21,
      "text": "mở ra thời kỳ độc lập tự chủ của dân tộc Việt.",
      "start_token": 623,
      "end_token": 634
    },
    {
      "index": 59,
      "start": 169.29,
      "end": 171.99,
      "text": "Và người đứng giữa khúc quanh lịch sử ấy là Ngô Quyền.",
      "start_token": 635,
      "end_token": 646
    },
    {
      "index": 60,
      "start": 173.5,
      "end": 176.12,
      "text": "Ngô quyền xưng vương và sự lựa chọn cổ loa",
      "start_token": 647,
      "end_token": 656
    },
    {
      "index": 61,
      "start": 176.7,
      "end": 178.9,
      "text": "Năm 939, Ngô Quyền xưng vương.",
      "start_token": 657,
      "end_token": 662
    },
    {
      "index": 62,
      "start": 179.5,
      "end": 180.78,
      "text": "Ông không xưng đế.",
      "start_token": 663,
      "end_token": 666
    },
    {
      "index": 63,
      "start": 181.18,
      "end": 184.56,
      "text": "Ông chọn danh xưng vương, nhưng hành động của ông mang ý nghĩa lớn hơn một tước",
      "start_token": 667,
      "end_token": 683
    },
    {
      "index": 64,
      "start": 184.56,
      "end": 185.26,
      "text": "hiệu.",
      "start_token": 684,
      "end_token": 684
    },
    {
      "index": 65,
      "start": 185.78,
      "end": 188.08,
      "text": "Ông đặt nền móng cho một chính quyền độc lập,",
      "start_token": 685,
      "end_token": 694
    },
    {
      "index": 66,
      "start": 188.38,
      "end": 191.04,
      "text": "tự chủ, không còn lệ thuộc trực tiếp vào triều đình phương Bắc.",
      "start_token": 695,
      "end_token": 707
    },
    {
      "index": 67,
      "start": 191.72,
      "end": 195.04,
      "text": "Điều đặc biệt là Ngô Quyền chọn Cổ Loa làm kinh đô.",
      "start_token": 708,
      "end_token": 719
    },
    {
      "index": 68,
      "start": 195.28,
      "end": 197.16,
      "text": "Cổ Loa không phải là một địa danh bình thường.",
      "start_token": 720,
      "end_token": 729
    },
    {
      "index": 69,
      "start": 198.3,
      "end": 199.96,
      "text": "Đó là nơi gắn với truyền thuyết An Dương Vương,",
      "start_token": 730,
      "end_token": 739
    },
    {
      "index": 70,
      "start": 200.2,
      "end": 202.5,
      "text": "với nhà nước Âu Lạc, với thành ốc, nỏ thần,",
      "start_token": 740,
      "end_token": 749
    },
    {
      "index": 71,
      "start": 202.78,
      "end": 206.1,
      "text": "Mỵ Châu - Trọng Thủy, với ký ức xa xưa về một quốc gia của người Việt trước thời",
      "start_token": 750,
      "end_token": 767
    },
    {
      "index": 72,
      "start": 206.1,
      "end": 207.3,
      "text": "Bắc thuộc.",
      "start_token": 768,
      "end_token": 769
    },
    {
      "index": 73,
      "start": 207.52,
      "end": 210.04,
      "text": "Khi Ngô Quyền trở lại Cổ Loa, đó không chỉ là lựa chọn địa lý.",
      "start_token": 770,
      "end_token": 784
    },
    {
      "index": 74,
      "start": 211.1,
      "end": 213.4,
      "text": "Đó là một tuyên ngôn chính trị và tinh thần.",
      "start_token": 785,
      "end_token": 794
    },
    {
      "index": 75,
      "start": 213.4,
      "end": 217.46,
      "text": "Sau hơn một nghìn năm bị cai trị, ông không đặt trung tâm quyền lực ở một trị sở",
      "start_token": 795,
      "end_token": 813
    },
    {
      "index": 76,
      "start": 217.46,
      "end": 220.68,
      "text": "kiểu phương Bắc, mà trở về một biểu tượng bản địa.",
      "start_token": 814,
      "end_token": 824
    },
    {
      "index": 77,
      "start": 220.84,
      "end": 223.46,
      "text": "Cổ Loa như lời nhắc rằng người Việt từng có quốc gia,",
      "start_token": 825,
      "end_token": 836
    },
    {
      "index": 78,
      "start": 223.68,
      "end": 226.72,
      "text": "từng có kinh đô, từng có chủ quyền, và nay chủ quyền ấy được dựng lại.",
      "start_token": 837,
      "end_token": 852
    },
    {
      "index": 79,
      "start": 227.58,
      "end": 229.76,
      "text": "Hình dung ngày Ngô Quyền lên ngôi ở Cổ Loa,",
      "start_token": 853,
      "end_token": 862
    },
    {
      "index": 80,
      "start": 229.96,
      "end": 232.22,
      "text": "ta không nên tưởng tượng một triều đình nguy nga như thời Lý,",
      "start_token": 863,
      "end_token": 875
    },
    {
      "index": 81,
      "start": 232.31,
      "end": 233.01,
      "text": "Trần về sau.",
      "start_token": 876,
      "end_token": 878
    },
    {
      "index": 82,
      "start": 233.86,
      "end": 236.78,
      "text": "Đất nước vừa thoát chiến tranh, bộ máy cai trị còn sơ khai,",
      "start_token": 879,
      "end_token": 891
    },
    {
      "index": 83,
      "start": 236.92,
      "end": 239.26,
      "text": "quyền lực trung ương chưa đủ mạnh để kiểm soát mọi vùng.",
      "start_token": 892,
      "end_token": 903
    },
    {
      "index": 84,
      "start": 239.76,
      "end": 242.28,
      "text": "Nhưng trong cái giản dị ấy lại có sự lớn lao:",
      "start_token": 904,
      "end_token": 914
    },
    {
      "index": 85,
      "start": 242.36,
      "end": 245.84,
      "text": "lần đầu tiên sau nhiều thế kỷ, người đứng đầu đất nước không phải là một viên quan",
      "start_token": 915,
      "end_token": 932
    },
    {
      "index": 86,
      "start": 245.84,
      "end": 247.66,
      "text": "do phương Bắc bổ nhiệm.",
      "start_token": 933,
      "end_token": 937
    },
    {
      "index": 87,
      "start": 247.76,
      "end": 250.28,
      "text": "Ngô Quyền hiểu rằng chiến thắng quân giặc chỉ là bước đầu.",
      "start_token": 938,
      "end_token": 949
    },
    {
      "index": 88,
      "start": 250.9,
      "end": 252.82,
      "text": "Giữ được nền tự chủ còn khó hơn.",
      "start_token": 950,
      "end_token": 957
    },
    {
      "index": 89,
      "start": 253.54,
      "end": 256.02,
      "text": "Ông bắt tay vào xây dựng triều chính.",
      "start_token": 958,
      "end_token": 965
    },
    {
      "index": 90,
      "start": 256.62,
      "end": 259.24,
      "text": "Sử cũ chép không nhiều về những chính sách cụ thể của ông,",
      "start_token": 966,
      "end_token": 978
    },
    {
      "index": 91,
      "start": 259.44,
      "end": 261.4,
      "text": "nhưng có thể thấy rõ định hướng căn bản:",
      "start_token": 979,
      "end_token": 987
    },
    {
      "index": 92,
      "start": 262.32,
      "end": 264.42,
      "text": "lập triều đình riêng, đặt kinh đô riêng,",
      "start_token": 988,
      "end_token": 995
    },
    {
      "index": 93,
      "start": 264.6,
      "end": 266.62,
      "text": "khẳng định quyền cai trị độc lập.",
      "start_token": 996,
      "end_token": 1002
    },
    {
      "index": 94,
      "start": 266.62,
      "end": 269.82,
      "text": "Những việc ấy tưởng đơn giản, nhưng trong bối cảnh thế kỷ X,",
      "start_token": 1003,
      "end_token": 1015
    },
    {
      "index": 95,
      "start": 269.92,
      "end": 271.62,
      "text": "đó là bước chuyển mang tính khai mở.",
      "start_token": 1016,
      "end_token": 1023
    },
    {
      "index": 96,
      "start": 272.4,
      "end": 275.62,
      "text": "Từ đây, đất Việt không còn là phần kéo dài của một đế chế phương Bắc.",
      "start_token": 1024,
      "end_token": 1039
    },
    {
      "index": 97,
      "start": 276.56,
      "end": 279.16,
      "text": "Dù quan hệ với các triều đại Trung Hoa về sau còn phức tạp,",
      "start_token": 1040,
      "end_token": 1053
    },
    {
      "index": 98,
      "start": 279.36,
      "end": 282.62,
      "text": "dù có lúc phải dùng sách lược mềm dẻo, nhưng cái gốc đã thay đổi:",
      "start_token": 1054,
      "end_token": 1068
    },
    {
      "index": 99,
      "start": 283.42,
      "end": 285.46,
      "text": "người Việt tự quyết định vận mệnh của mình.",
      "start_token": 1069,
      "end_token": 1077
    },
    {
      "index": 100,
      "start": 286.46,
      "end": 288.52,
      "text": "Ngô Quyền là vị vua mở đầu cho kỷ nguyên ấy.",
      "start_token": 1078,
      "end_token": 1088
    },
    {
      "index": 101,
      "start": 289.42,
      "end": 292.18,
      "text": "Nhưng triều đại mới sinh ra không có nhiều thời gian để lớn lên.",
      "start_token": 1089,
      "end_token": 1102
    },
    {
      "index": 102,
      "start": 294.16,
      "end": 296.02,
      "text": "Một vương triều non trẻ giữa những thế lực cũ",
      "start_token": 1103,
      "end_token": 1112
    },
    {
      "index": 103,
      "start": 296.81,
      "end": 299.94,
      "text": "Triều Ngô ra đời trong một hoàn cảnh đặc biệt.",
      "start_token": 1113,
      "end_token": 1122
    },
    {
      "index": 104,
      "start": 300.12,
      "end": 303.6,
      "text": "Đất nước vừa thoát khỏi ách đô hộ, nhưng những cấu trúc quyền lực địa phương đã",
      "start_token": 1123,
      "end_token": 1139
    },
    {
      "index": 105,
      "start": 303.6,
      "end": 305.12,
      "text": "tồn tại từ lâu.",
      "start_token": 1140,
      "end_token": 1143
    },
    {
      "index": 106,
      "start": 305.34,
      "end": 307.32,
      "text": "Trong thời Bắc thuộc và giai đoạn tự chủ của họ Khúc,",
      "start_token": 1144,
      "end_token": 1155
    },
    {
      "index": 107,
      "start": 307.44,
      "end": 310.02,
      "text": "họ Dương, các hào trưởng địa phương có vai trò rất lớn.",
      "start_token": 1156,
      "end_token": 1167
    },
    {
      "index": 108,
      "start": 310.88,
      "end": 312.94,
      "text": "Họ nắm đất, nắm dân, có lực lượng riêng,",
      "start_token": 1168,
      "end_token": 1176
    },
    {
      "index": 109,
      "start": 313.0,
      "end": 314.72,
      "text": "có uy tín riêng trong từng vùng.",
      "start_token": 1177,
      "end_token": 1183
    },
    {
      "index": 110,
      "start": 315.26,
      "end": 318.08,
      "text": "Chính quyền trung ương muốn mạnh lên phải thu phục được họ.",
      "start_token": 1184,
      "end_token": 1195
    },
    {
      "index": 111,
      "start": 318.96,
      "end": 321.6,
      "text": "Ngô Quyền là người có uy danh rất lớn sau chiến thắng Bạch Đằng.",
      "start_token": 1196,
      "end_token": 1209
    },
    {
      "index": 112,
      "start": 322.64,
      "end": 326.62,
      "text": "Uy danh ấy đủ để ông dựng triều, nhưng chưa chắc đủ để biến ngay đất nước thành",
      "start_token": 1210,
      "end_token": 1227
    },
    {
      "index": 113,
      "start": 326.62,
      "end": 327.74,
      "text": "một khối thống nhất chặt chẽ.",
      "start_token": 1228,
      "end_token": 1233
    },
    {
      "index": 114,
      "start": 328.8,
      "end": 330.58,
      "text": "Đây là điểm quan trọng khi kể về triều Ngô.",
      "start_token": 1234,
      "end_token": 1243
    },
    {
      "index": 115,
      "start": 331.54,
      "end": 335.06,
      "text": "Ta không thể nhìn triều Ngô bằng tiêu chuẩn của những triều đại đã hoàn chỉnh về",
      "start_token": 1244,
      "end_token": 1260
    },
    {
      "index": 116,
      "start": 335.06,
      "end": 335.76,
      "text": "sau.",
      "start_token": 1261,
      "end_token": 1261
    },
    {
      "index": 117,
      "start": 336.32,
      "end": 338.18,
      "text": "Thời ấy, đất nước còn ở buổi đầu dựng lại.",
      "start_token": 1262,
      "end_token": 1271
    },
    {
      "index": 118,
      "start": 338.76,
      "end": 342.08,
      "text": "Triều đình chưa có hệ thống quan lại sâu rộng đến tận làng xã.",
      "start_token": 1272,
      "end_token": 1285
    },
    {
      "index": 119,
      "start": 342.74,
      "end": 344.74,
      "text": "Các địa phương vẫn dựa nhiều vào thế lực dòng họ,",
      "start_token": 1286,
      "end_token": 1296
    },
    {
      "index": 120,
      "start": 344.82,
      "end": 345.72,
      "text": "hào trưởng, tướng lĩnh.",
      "start_token": 1297,
      "end_token": 1300
    },
    {
      "index": 121,
      "start": 346.56,
      "end": 349.8,
      "text": "Vì vậy, triều Ngô vừa là vương triều độc lập đầu tiên sau Bắc thuộc,",
      "start_token": 1301,
      "end_token": 1315
    },
    {
      "index": 122,
      "start": 350.1,
      "end": 352.6,
      "text": "vừa là một chính quyền đang tìm cách định hình.",
      "start_token": 1316,
      "end_token": 1325
    },
    {
      "index": 123,
      "start": 353.0,
      "end": 355.36,
      "text": "Ngô Quyền có tài quân sự, có uy vọng chính trị,",
      "start_token": 1326,
      "end_token": 1336
    },
    {
      "index": 124,
      "start": 355.64,
      "end": 358.01,
      "text": "lại có chính danh từ chiến thắng chống ngoại xâm.",
      "start_token": 1337,
      "end_token": 1346
    },
    {
      "index": 125,
      "start": 358.44,
      "end": 361.32,
      "text": "Nếu ông sống lâu hơn, có lẽ triều Ngô đã có thêm thời gian củng cố.",
      "start_token": 1347,
      "end_token": 1362
    },
    {
      "index": 126,
      "start": 362.26,
      "end": 364.44,
      "text": "Nhưng lịch sử không cho ông quãng thời gian ấy.",
      "start_token": 1363,
      "end_token": 1372
    },
    {
      "index": 127,
      "start": 365.5,
      "end": 367.72,
      "text": "Năm 944, Ngô Quyền mất.",
      "start_token": 1373,
      "end_token": 1377
    },
    {
      "index": 128,
      "start": 368.16,
      "end": 370.48,
      "text": "Ông làm vua chỉ khoảng sáu năm.",
      "start_token": 1378,
      "end_token": 1384
    },
    {
      "index": 129,
      "start": 370.74,
      "end": 374.38,
      "text": "Sáu năm là quá ngắn cho một người vừa giành lại nền độc lập sau hơn nghìn năm.",
      "start_token": 1385,
      "end_token": 1402
    },
    {
      "index": 130,
      "start": 375.24,
      "end": 377.34,
      "text": "Ông chưa kịp xây dựng một bộ máy đủ mạnh,",
      "start_token": 1403,
      "end_token": 1412
    },
    {
      "index": 131,
      "start": 377.56,
      "end": 381.26,
      "text": "chưa kịp đặt nền pháp chế vững chắc, chưa kịp làm cho các thế lực địa phương hoàn",
      "start_token": 1413,
      "end_token": 1430
    },
    {
      "index": 132,
      "start": 381.26,
      "end": 382.44,
      "text": "toàn quy phục.",
      "start_token": 1431,
      "end_token": 1433
    },
    {
      "index": 133,
      "start": 382.66,
      "end": 385.54,
      "text": "Khi ông qua đời, khoảng trống quyền lực lập tức mở ra.",
      "start_token": 1434,
      "end_token": 1445
    },
    {
      "index": 134,
      "start": 386.28,
      "end": 388.74,
      "text": "Và trong khoảng trống ấy, một người họ Dương bước lên.",
      "start_token": 1446,
      "end_token": 1456
    },
    {
      "index": 135,
      "start": 390.65,
      "end": 392.69,
      "text": "Dương tam kha và bóng tối trong cung đình",
      "start_token": 1457,
      "end_token": 1465
    },
    {
      "index": 136,
      "start": 393.89,
      "end": 396.67,
      "text": "Sau khi Ngô Quyền mất, đáng lẽ ngôi vị thuộc về con ông.",
      "start_token": 1466,
      "end_token": 1478
    },
    {
      "index": 137,
      "start": 397.25,
      "end": 400.79,
      "text": "Nhưng Dương Tam Kha, em của Dương Đình Nghệ và là anh hoặc em của Dương hậu theo",
      "start_token": 1479,
      "end_token": 1496
    },
    {
      "index": 138,
      "start": 400.79,
      "end": 402.87,
      "text": "một số ghi chép, đã cướp ngôi.",
      "start_token": 1497,
      "end_token": 1503
    },
    {
      "index": 139,
      "start": 402.87,
      "end": 405.69,
      "text": "Sử sách chép rằng Dương Tam Kha tự lập làm vua,",
      "start_token": 1504,
      "end_token": 1514
    },
    {
      "index": 140,
      "start": 405.83,
      "end": 407.17,
      "text": "xưng là Bình Vương.",
      "start_token": 1515,
      "end_token": 1518
    },
    {
      "index": 141,
      "start": 407.49,
      "end": 410.45,
      "text": "Ông nhận một người con của Ngô Quyền là Ngô Xương Văn làm con nuôi,",
      "start_token": 1519,
      "end_token": 1533
    },
    {
      "index": 142,
      "start": 410.57,
      "end": 412.53,
      "text": "trong khi quyền lực thực tế rơi vào tay họ Dương.",
      "start_token": 1534,
      "end_token": 1544
    },
    {
      "index": 143,
      "start": 413.55,
      "end": 415.53,
      "text": "Đây là một biến cố nguy hiểm đối với triều Ngô.",
      "start_token": 1545,
      "end_token": 1555
    },
    {
      "index": 144,
      "start": 416.43,
      "end": 418.87,
      "text": "Vương triều vừa dựng chưa lâu đã rơi vào tranh đoạt nội bộ.",
      "start_token": 1556,
      "end_token": 1568
    },
    {
      "index": 145,
      "start": 420.75,
      "end": 422.21,
      "text": "Chính danh bị lung lay.",
      "start_token": 1569,
      "end_token": 1573
    },
    {
      "index": 146,
      "start": 422.65,
      "end": 424.87,
      "text": "Những người trung thành với họ Ngô bất bình.",
      "start_token": 1574,
      "end_token": 1582
    },
    {
      "index": 147,
      "start": 425.35,
      "end": 427.87,
      "text": "Các thế lực địa phương nhìn thấy triều đình trung ương không ổn định.",
      "start_token": 1583,
      "end_token": 1596
    },
    {
      "index": 148,
      "start": 428.93,
      "end": 431.75,
      "text": "Một vết nứt trong cung đình có thể lan thành đổ vỡ ngoài thiên hạ.",
      "start_token": 1597,
      "end_token": 1611
    },
    {
      "index": 149,
      "start": 432.63,
      "end": 434.75,
      "text": "Dương Tam Kha không phải ngoại bang.",
      "start_token": 1612,
      "end_token": 1618
    },
    {
      "index": 150,
      "start": 435.57,
      "end": 438.19,
      "text": "Ông thuộc dòng họ có công trong giai đoạn tự chủ trước đó.",
      "start_token": 1619,
      "end_token": 1631
    },
    {
      "index": 151,
      "start": 439.17,
      "end": 440.85,
      "text": "Dương Đình Nghệ từng đánh đuổi quân Nam Hán,",
      "start_token": 1632,
      "end_token": 1640
    },
    {
      "index": 152,
      "start": 440.85,
      "end": 444.77,
      "text": "giữ quyền cai quản Tĩnh Hải quân, và là người có vai trò quan trọng trước Ngô Quyền.",
      "start_token": 1641,
      "end_token": 1658
    },
    {
      "index": 153,
      "start": 445.87,
      "end": 449.47,
      "text": "Nhưng việc Dương Tam Kha cướp ngôi con cháu họ Ngô khiến triều chính mất sự liền",
      "start_token": 1659,
      "end_token": 1675
    },
    {
      "index": 154,
      "start": 449.47,
      "end": 450.17,
      "text": "mạch.",
      "start_token": 1676,
      "end_token": 1676
    },
    {
      "index": 155,
      "start": 450.65,
      "end": 452.69,
      "text": "Trong những năm Dương Tam Kha nắm quyền,",
      "start_token": 1677,
      "end_token": 1684
    },
    {
      "index": 156,
      "start": 452.79,
      "end": 455.45,
      "text": "các nguồn sử liệu không ghi chép thật đầy đủ về chính sách của ông.",
      "start_token": 1685,
      "end_token": 1699
    },
    {
      "index": 157,
      "start": 456.33,
      "end": 457.75,
      "text": "Nhưng kết quả thì rõ:",
      "start_token": 1700,
      "end_token": 1704
    },
    {
      "index": 158,
      "start": 458.41,
      "end": 460.91,
      "text": "quyền lực trung ương suy yếu, lòng người phân tán,",
      "start_token": 1705,
      "end_token": 1714
    },
    {
      "index": 159,
      "start": 460.91,
      "end": 462.75,
      "text": "và họ Ngô chờ cơ hội khôi phục.",
      "start_token": 1715,
      "end_token": 1722
    },
    {
      "index": 160,
      "start": 463.53,
      "end": 466.15,
      "text": "Ngô Xương Văn, người được Dương Tam Kha nhận làm con nuôi,",
      "start_token": 1723,
      "end_token": 1734
    },
    {
      "index": 161,
      "start": 466.15,
      "end": 467.75,
      "text": "lớn lên trong chính vòng xoáy ấy.",
      "start_token": 1735,
      "end_token": 1741
    },
    {
      "index": 162,
      "start": 468.57,
      "end": 471.93,
      "text": "Ông là con Ngô Quyền, mang dòng máu của vị vua chiến thắng Bạch Đằng,",
      "start_token": 1742,
      "end_token": 1756
    },
    {
      "index": 163,
      "start": 472.29,
      "end": 474.49,
      "text": "nhưng lại sống dưới quyền người đã đoạt ngôi nhà mình.",
      "start_token": 1757,
      "end_token": 1767
    },
    {
      "index": 164,
      "start": 475.33,
      "end": 477.27,
      "text": "Có lẽ vì vậy, khi thời cơ đến, ông hành động.",
      "start_token": 1768,
      "end_token": 1778
    },
    {
      "index": 165,
      "start": 478.21,
      "end": 481.67,
      "text": "Năm 950, Dương Tam Kha sai Ngô Xương Văn đi đánh hai thôn Đường,",
      "start_token": 1779,
      "end_token": 1792
    },
    {
      "index": 166,
      "start": 481.67,
      "end": 483.21,
      "text": "Nguyễn ở Thái Bình.",
      "start_token": 1793,
      "end_token": 1796
    },
    {
      "index": 167,
      "start": 483.49,
      "end": 486.49,
      "text": "Nhưng Ngô Xương Văn đem quân quay về lật đổ Dương Tam Kha.",
      "start_token": 1797,
      "end_token": 1809
    },
    {
      "index": 168,
      "start": 486.49,
      "end": 488.93,
      "text": "Điều đáng chú ý là ông không giết Dương Tam Kha.",
      "start_token": 1810,
      "end_token": 1820
    },
    {
      "index": 169,
      "start": 489.91,
      "end": 492.85,
      "text": "Ông giáng Dương Tam Kha xuống làm Chương Dương công.",
      "start_token": 1821,
      "end_token": 1830
    },
    {
      "index": 170,
      "start": 493.09,
      "end": 496.03,
      "text": "Hành động ấy cho thấy Ngô Xương Văn vừa khôi phục quyền lực họ Ngô,",
      "start_token": 1831,
      "end_token": 1845
    },
    {
      "index": 171,
      "start": 496.21,
      "end": 498.47,
      "text": "vừa tránh đẩy mâu thuẫn lên mức đẫm máu hơn.",
      "start_token": 1846,
      "end_token": 1855
    },
    {
      "index": 172,
      "start": 499.09,
      "end": 500.93,
      "text": "Nhưng vết thương chính trị đã tồn tại.",
      "start_token": 1856,
      "end_token": 1863
    },
    {
      "index": 173,
      "start": 501.37,
      "end": 505.17,
      "text": "Sáu năm Dương Tam Kha cướp ngôi đã làm triều Ngô mất đi khoảng thời gian quý báu",
      "start_token": 1864,
      "end_token": 1881
    },
    {
      "index": 174,
      "start": 505.19,
      "end": 506.63,
      "text": "nhất để củng cố nền độc lập.",
      "start_token": 1882,
      "end_token": 1888
    },
    {
      "index": 175,
      "start": 507.55,
      "end": 511.35,
      "text": "Khi họ Ngô trở lại, đất nước không còn nguyên vẹn như thời Ngô Quyền vừa chiến",
      "start_token": 1889,
      "end_token": 1905
    },
    {
      "index": 176,
      "start": 511.35,
      "end": 512.05,
      "text": "thắng Bạch Đằng.",
      "start_token": 1906,
      "end_token": 1908
    },
    {
      "index": 177,
      "start": 513.89,
      "end": 516.03,
      "text": "Nam tấn vương và thiên sách vương",
      "start_token": 1909,
      "end_token": 1915
    },
    {
      "index": 178,
      "start": 517.03,
      "end": 520.71,
      "text": "Sau khi lật đổ Dương Tam Kha, Ngô Xương Văn xưng là Nam Tấn Vương.",
      "start_token": 1916,
      "end_token": 1930
    },
    {
      "index": 179,
      "start": 521.25,
      "end": 523.83,
      "text": "Ông cho đón anh là Ngô Xương Ngập về cùng coi việc nước.",
      "start_token": 1931,
      "end_token": 1943
    },
    {
      "index": 180,
      "start": 524.81,
      "end": 526.57,
      "text": "Ngô Xương Ngập xưng là Thiên Sách Vương.",
      "start_token": 1944,
      "end_token": 1951
    },
    {
      "index": 181,
      "start": 527.39,
      "end": 529.37,
      "text": "Từ đây, sử gọi thời kỳ này là Hậu Ngô Vương.",
      "start_token": 1952,
      "end_token": 1962
    },
    {
      "index": 182,
      "start": 530.21,
      "end": 533.45,
      "text": "Một triều đình có hai vua cùng tồn tại là điều rất đặc biệt.",
      "start_token": 1963,
      "end_token": 1976
    },
    {
      "index": 183,
      "start": 533.67,
      "end": 537.63,
      "text": "Nó có thể xuất phát từ tình anh em, từ mong muốn cùng khôi phục cơ nghiệp cha,",
      "start_token": 1977,
      "end_token": 1994
    },
    {
      "index": 184,
      "start": 537.69,
      "end": 540.05,
      "text": "nhưng cũng phản ánh tình thế khó khăn của triều Ngô.",
      "start_token": 1995,
      "end_token": 2005
    },
    {
      "index": 185,
      "start": 540.59,
      "end": 542.51,
      "text": "Quyền lực không tập trung tuyệt đối vào một người.",
      "start_token": 2006,
      "end_token": 2015
    },
    {
      "index": 186,
      "start": 543.19,
      "end": 546.93,
      "text": "Khi chính quyền trung ương còn yếu, việc hai anh em cùng xưng vương có thể tạo",
      "start_token": 2016,
      "end_token": 2032
    },
    {
      "index": 187,
      "start": 546.93,
      "end": 550.79,
      "text": "sự hòa hợp tạm thời, nhưng cũng dễ làm cho bộ máy cai trị thiếu thống nhất.",
      "start_token": 2033,
      "end_token": 2049
    },
    {
      "index": 188,
      "start": 551.57,
      "end": 553.51,
      "text": "Ngô Xương Ngập là con trưởng của Ngô Quyền.",
      "start_token": 2050,
      "end_token": 2058
    },
    {
      "index": 189,
      "start": 554.23,
      "end": 556.57,
      "text": "Sau khi Dương Tam Kha cướp ngôi, ông phải lánh nạn.",
      "start_token": 2059,
      "end_token": 2069
    },
    {
      "index": 190,
      "start": 557.39,
      "end": 559.91,
      "text": "Ngô Xương Văn là người trực tiếp nắm quân lật đổ Dương Tam Kha.",
      "start_token": 2070,
      "end_token": 2083
    },
    {
      "index": 191,
      "start": 560.83,
      "end": 563.65,
      "text": "Một người có danh trưởng, một người có công khôi phục.",
      "start_token": 2084,
      "end_token": 2094
    },
    {
      "index": 192,
      "start": 563.97,
      "end": 566.85,
      "text": "Cả hai đều có lý do để đứng ở vị trí cao.",
      "start_token": 2095,
      "end_token": 2106
    },
    {
      "index": 193,
      "start": 567.07,
      "end": 569.77,
      "text": "Nhưng đất nước lúc ấy cần hơn cả là một trung tâm quyền lực mạnh.",
      "start_token": 2107,
      "end_token": 2121
    },
    {
      "index": 194,
      "start": 570.45,
      "end": 572.77,
      "text": "Các địa phương đã bắt đầu có dấu hiệu không phục.",
      "start_token": 2122,
      "end_token": 2132
    },
    {
      "index": 195,
      "start": 573.77,
      "end": 575.51,
      "text": "Những hào trưởng nắm giữ vùng đất riêng,",
      "start_token": 2133,
      "end_token": 2140
    },
    {
      "index": 196,
      "start": 575.59,
      "end": 578.95,
      "text": "quân riêng, dân riêng, ngày càng ít nghe lệnh triều đình.",
      "start_token": 2141,
      "end_token": 2151
    },
    {
      "index": 197,
      "start": 579.43,
      "end": 581.78,
      "text": "Mỗi nơi như một đốm than âm ỉ.",
      "start_token": 2152,
      "end_token": 2159
    },
    {
      "index": 198,
      "start": 581.97,
      "end": 584.21,
      "text": "Chỉ cần gió nổi, lửa sẽ cháy thành cơn loạn.",
      "start_token": 2160,
      "end_token": 2169
    },
    {
      "index": 199,
      "start": 584.91,
      "end": 586.65,
      "text": "Hậu Ngô Vương cố gắng khôi phục trật tự.",
      "start_token": 2170,
      "end_token": 2178
    },
    {
      "index": 200,
      "start": 587.63,
      "end": 590.95,
      "text": "Nhưng thế lực của triều đình đã suy giảm nhiều so với thời Ngô Quyền.",
      "start_token": 2179,
      "end_token": 2193
    },
    {
      "index": 201,
      "start": 591.45,
      "end": 595.05,
      "text": "Những chiến dịch đánh dẹp diễn ra, song không đủ để tái lập uy quyền bền vững trên",
      "start_token": 2194,
      "end_token": 2211
    },
    {
      "index": 202,
      "start": 595.05,
      "end": 596.12,
      "text": "toàn cõi.",
      "start_token": 2212,
      "end_token": 2213
    },
    {
      "index": 203,
      "start": 596.57,
      "end": 599.13,
      "text": "Ngô Xương Ngập mất vào khoảng năm 954.",
      "start_token": 2214,
      "end_token": 2221
    },
    {
      "index": 204,
      "start": 599.57,
      "end": 602.13,
      "text": "Từ đó, Ngô Xương Văn tiếp tục nắm quyền.",
      "start_token": 2222,
      "end_token": 2230
    },
    {
      "index": 205,
      "start": 602.89,
      "end": 605.21,
      "text": "Nhưng vận mệnh triều Ngô ngày càng mong manh.",
      "start_token": 2231,
      "end_token": 2239
    },
    {
      "index": 206,
      "start": 607.58,
      "end": 609.2,
      "text": "Những ngọn gió cát cứ",
      "start_token": 2240,
      "end_token": 2244
    },
    {
      "index": 207,
      "start": 609.22,
      "end": 613.06,
      "text": "Khi một triều đình trung ương yếu đi, người đầu tiên cảm nhận được điều đó không",
      "start_token": 2245,
      "end_token": 2261
    },
    {
      "index": 208,
      "start": 613.06,
      "end": 615.36,
      "text": "phải sử quan, mà là các hào trưởng địa phương.",
      "start_token": 2262,
      "end_token": 2271
    },
    {
      "index": 209,
      "start": 616.36,
      "end": 619.46,
      "text": "Họ nhìn về Cổ Loa và thấy mệnh lệnh từ kinh đô không còn đủ sức nặng.",
      "start_token": 2272,
      "end_token": 2288
    },
    {
      "index": 210,
      "start": 620.38,
      "end": 622.64,
      "text": "Họ nhìn quanh vùng mình cai quản và thấy dân,",
      "start_token": 2289,
      "end_token": 2298
    },
    {
      "index": 211,
      "start": 622.72,
      "end": 624.78,
      "text": "đất, thành lũy, binh lính đều nằm trong tay mình.",
      "start_token": 2299,
      "end_token": 2308
    },
    {
      "index": 212,
      "start": 625.8,
      "end": 629.6,
      "text": "Họ nhìn vào những cuộc tranh đoạt trong hoàng tộc và hiểu rằng vương quyền không",
      "start_token": 2309,
      "end_token": 2324
    },
    {
      "index": 213,
      "start": 629.6,
      "end": 630.54,
      "text": "còn là một khối vững chắc.",
      "start_token": 2325,
      "end_token": 2330
    },
    {
      "index": 214,
      "start": 631.38,
      "end": 633.54,
      "text": "Đó là mảnh đất để cát cứ sinh sôi.",
      "start_token": 2331,
      "end_token": 2339
    },
    {
      "index": 215,
      "start": 634.6,
      "end": 636.74,
      "text": "Cuối thời Ngô, nhiều thế lực địa phương nổi lên.",
      "start_token": 2340,
      "end_token": 2349
    },
    {
      "index": 216,
      "start": 637.62,
      "end": 639.32,
      "text": "Mỗi người giữ một vùng, xưng hùng xưng bá,",
      "start_token": 2350,
      "end_token": 2358
    },
    {
      "index": 217,
      "start": 639.32,
      "end": 640.94,
      "text": "có căn cứ riêng.",
      "start_token": 2359,
      "end_token": 2362
    },
    {
      "index": 218,
      "start": 641.16,
      "end": 643.6,
      "text": "Sử Việt về sau gọi giai đoạn này là loạn mười hai sứ quân.",
      "start_token": 2363,
      "end_token": 2376
    },
    {
      "index": 219,
      "start": 644.68,
      "end": 648.24,
      "text": "Con số mười hai trở thành biểu tượng cho một thời đất nước bị chia cắt bởi các",
      "start_token": 2377,
      "end_token": 2394
    },
    {
      "index": 220,
      "start": 648.24,
      "end": 649.74,
      "text": "thế lực quân sự địa phương.",
      "start_token": 2395,
      "end_token": 2400
    },
    {
      "index": 221,
      "start": 650.22,
      "end": 653.88,
      "text": "Nhưng loạn mười hai sứ quân không bỗng nhiên xuất hiện sau một đêm.",
      "start_token": 2401,
      "end_token": 2414
    },
    {
      "index": 222,
      "start": 654.34,
      "end": 656.4,
      "text": "Nó là kết quả của nhiều yếu tố cộng lại:",
      "start_token": 2415,
      "end_token": 2424
    },
    {
      "index": 223,
      "start": 657.24,
      "end": 659.9,
      "text": "triều đình Ngô non trẻ, Ngô Quyền mất sớm,",
      "start_token": 2425,
      "end_token": 2433
    },
    {
      "index": 224,
      "start": 659.9,
      "end": 662.96,
      "text": "Dương Tam Kha cướp ngôi, Hậu Ngô Vương quyền lực không đủ mạnh,",
      "start_token": 2434,
      "end_token": 2446
    },
    {
      "index": 225,
      "start": 663.1,
      "end": 665.24,
      "text": "các hào trưởng địa phương vốn đã có nền tảng lâu đời,",
      "start_token": 2447,
      "end_token": 2458
    },
    {
      "index": 226,
      "start": 665.58,
      "end": 668.86,
      "text": "và đất nước chưa hình thành một bộ máy quản trị thống nhất như các triều đại sau.",
      "start_token": 2459,
      "end_token": 2476
    },
    {
      "index": 227,
      "start": 669.36,
      "end": 672.9,
      "text": "Trong bức tranh ấy, ta thấy triều Ngô vừa đáng tự hào vừa đáng thương.",
      "start_token": 2477,
      "end_token": 2491
    },
    {
      "index": 228,
      "start": 673.78,
      "end": 676.02,
      "text": "Đáng tự hào vì nó là triều đại mở đầu nền độc lập.",
      "start_token": 2492,
      "end_token": 2504
    },
    {
      "index": 229,
      "start": 677.04,
      "end": 680.52,
      "text": "Đáng thương vì nó phải gánh một nhiệm vụ quá lớn trong một thời gian quá ngắn.",
      "start_token": 2505,
      "end_token": 2521
    },
    {
      "index": 230,
      "start": 681.5,
      "end": 683.76,
      "text": "Nó giống như người vừa kéo dân tộc ra khỏi biển sâu,",
      "start_token": 2522,
      "end_token": 2533
    },
    {
      "index": 231,
      "start": 683.94,
      "end": 685.68,
      "text": "chưa kịp thở đã phải dựng nhà giữa bão.",
      "start_token": 2534,
      "end_token": 2542
    },
    {
      "index": 232,
      "start": 686.9,
      "end": 690.73,
      "text": "Năm 965, Ngô Xương Văn tử trận trong một cuộc đem quân đi đánh dẹp.",
      "start_token": 2543,
      "end_token": 2557
    },
    {
      "index": 233,
      "start": 691.18,
      "end": 694.68,
      "text": "Cái chết của ông gần như đặt dấu chấm hết cho quyền lực thực tế của triều Ngô.",
      "start_token": 2558,
      "end_token": 2575
    },
    {
      "index": 234,
      "start": 695.5,
      "end": 699.18,
      "text": "Từ đây, đất nước rơi sâu vào cục diện phân liệt.",
      "start_token": 2576,
      "end_token": 2586
    },
    {
      "index": 235,
      "start": 699.48,
      "end": 702.28,
      "text": "Cái chết của nam tấn vương và khoảng trống quyền lực",
      "start_token": 2587,
      "end_token": 2597
    },
    {
      "index": 236,
      "start": 702.76,
      "end": 705.68,
      "text": "Ngô Xương Văn chết khi đang cố gắng khôi phục uy quyền trung ương.",
      "start_token": 2598,
      "end_token": 2611
    },
    {
      "index": 237,
      "start": 707.08,
      "end": 709.2,
      "text": "Đó là một cái chết nhiều ý nghĩa.",
      "start_token": 2612,
      "end_token": 2619
    },
    {
      "index": 238,
      "start": 709.6,
      "end": 711.54,
      "text": "Ông không chết trong cung cấm vì bệnh tật,",
      "start_token": 2620,
      "end_token": 2628
    },
    {
      "index": 239,
      "start": 711.68,
      "end": 713.68,
      "text": "cũng không chết trên ngai vàng giữa thời thái bình.",
      "start_token": 2629,
      "end_token": 2638
    },
    {
      "index": 240,
      "start": 714.42,
      "end": 718.54,
      "text": "Ông chết trong cuộc chiến dẹp loạn, tức là chết đúng giữa vấn đề lớn nhất của triều",
      "start_token": 2639,
      "end_token": 2656
    },
    {
      "index": 241,
      "start": 718.54,
      "end": 719.24,
      "text": "Ngô:",
      "start_token": 2657,
      "end_token": 2657
    },
    {
      "index": 242,
      "start": 719.98,
      "end": 721.76,
      "text": "không kiểm soát được các thế lực địa phương.",
      "start_token": 2658,
      "end_token": 2666
    },
    {
      "index": 243,
      "start": 722.72,
      "end": 725.02,
      "text": "Sau khi ông mất, họ Ngô vẫn còn người nối tiếp,",
      "start_token": 2667,
      "end_token": 2677
    },
    {
      "index": 244,
      "start": 725.3,
      "end": 728.94,
      "text": "trong đó có Ngô Xương Xí, nhưng quyền lực đã suy yếu nghiêm trọng.",
      "start_token": 2678,
      "end_token": 2691
    },
    {
      "index": 245,
      "start": 729.12,
      "end": 732.64,
      "text": "Ngô Xương Xí về giữ Bình Kiều, trở thành một trong các sứ quân theo cách nhìn của",
      "start_token": 2692,
      "end_token": 2709
    },
    {
      "index": 246,
      "start": 732.64,
      "end": 733.48,
      "text": "sử sách về sau.",
      "start_token": 2710,
      "end_token": 2713
    },
    {
      "index": 247,
      "start": 734.4,
      "end": 738.32,
      "text": "Điều đó cho thấy cơ nghiệp họ Ngô từ vị trí trung tâm đã bị đẩy xuống thành một",
      "start_token": 2714,
      "end_token": 2732
    },
    {
      "index": 248,
      "start": 738.32,
      "end": 739.96,
      "text": "thế lực địa phương giữa nhiều thế lực khác.",
      "start_token": 2733,
      "end_token": 2741
    },
    {
      "index": 249,
      "start": 740.7,
      "end": 744.96,
      "text": "Một vương triều từng mở ra nền độc lập nay không còn đủ sức giữ vai trò thống nhất.",
      "start_token": 2742,
      "end_token": 2760
    },
    {
      "index": 250,
      "start": 745.88,
      "end": 748.43,
      "text": "Cục diện mười hai sứ quân lan rộng.",
      "start_token": 2761,
      "end_token": 2768
    },
    {
      "index": 251,
      "start": 748.84,
      "end": 750.6,
      "text": "Các vùng đất như Đỗ Động Giang, Tiên Du,",
      "start_token": 2769,
      "end_token": 2777
    },
    {
      "index": 252,
      "start": 750.9,
      "end": 752.78,
      "text": "Hồi Hồ, Phong Châu, Tế Giang, Tây Phù Liệt,",
      "start_token": 2778,
      "end_token": 2786
    },
    {
      "index": 253,
      "start": 752.86,
      "end": 755.28,
      "text": "Đường Lâm, Bình Kiều, Bố Hải Khẩu...",
      "start_token": 2787,
      "end_token": 2793
    },
    {
      "index": 254,
      "start": 755.54,
      "end": 758.42,
      "text": "trở thành căn cứ của những thủ lĩnh khác nhau.",
      "start_token": 2794,
      "end_token": 2803
    },
    {
      "index": 255,
      "start": 759.12,
      "end": 760.52,
      "text": "Tên tuổi của họ đi vào sử sách:",
      "start_token": 2804,
      "end_token": 2811
    },
    {
      "index": 256,
      "start": 762.06,
      "end": 763.74,
      "text": "Đỗ Cảnh Thạc, Nguyễn Khoan, Kiều Công Hãn,",
      "start_token": 2812,
      "end_token": 2819
    },
    {
      "index": 257,
      "start": 763.8,
      "end": 765.96,
      "text": "Kiều Thuận, Nguyễn Siêu, Lý Khuê, Phạm Bạch Hổ,",
      "start_token": 2820,
      "end_token": 2828
    },
    {
      "index": 258,
      "start": 766.18,
      "end": 768.04,
      "text": "Trần Lãm, Ngô Xương Xí và những người khác.",
      "start_token": 2829,
      "end_token": 2837
    },
    {
      "index": 259,
      "start": 768.86,
      "end": 771.34,
      "text": "Mỗi sứ quân là một mảnh quyền lực.",
      "start_token": 2838,
      "end_token": 2845
    },
    {
      "index": 260,
      "start": 771.54,
      "end": 773.4,
      "text": "Mỗi căn cứ là một tiểu vùng.",
      "start_token": 2846,
      "end_token": 2852
    },
    {
      "index": 261,
      "start": 773.68,
      "end": 775.7,
      "text": "Đất nước bị kéo căng bởi những cuộc tranh chấp,",
      "start_token": 2853,
      "end_token": 2862
    },
    {
      "index": 262,
      "start": 775.88,
      "end": 777.36,
      "text": "liên minh, chống đối, thôn tính.",
      "start_token": 2863,
      "end_token": 2868
    },
    {
      "index": 263,
      "start": 778.32,
      "end": 780.4,
      "text": "Người dân, như thường lệ trong mọi thời loạn,",
      "start_token": 2869,
      "end_token": 2877
    },
    {
      "index": 264,
      "start": 780.58,
      "end": 781.94,
      "text": "là những người chịu khổ trước nhất.",
      "start_token": 2878,
      "end_token": 2884
    },
    {
      "index": 265,
      "start": 782.9,
      "end": 784.4,
      "text": "Nhưng lịch sử Việt Nam có một điều lạ:",
      "start_token": 2885,
      "end_token": 2893
    },
    {
      "index": 266,
      "start": 784.66,
      "end": 786.92,
      "text": "sau những đổ vỡ thường xuất hiện một sức kết tụ mới.",
      "start_token": 2894,
      "end_token": 2905
    },
    {
      "index": 267,
      "start": 787.88,
      "end": 789.7,
      "text": "Từ cơn loạn ấy, Đinh Bộ Lĩnh nổi lên.",
      "start_token": 2906,
      "end_token": 2914
    },
    {
      "index": 268,
      "start": 790.56,
      "end": 792.7,
      "text": "Ông sẽ dẹp mười hai sứ quân, thống nhất đất nước,",
      "start_token": 2915,
      "end_token": 2925
    },
    {
      "index": 269,
      "start": 793.04,
      "end": 795.58,
      "text": "lập ra nhà Đinh năm 968, đặt quốc hiệu Đại Cồ Việt.",
      "start_token": 2926,
      "end_token": 2937
    },
    {
      "index": 270,
      "start": 796.4,
      "end": 798.54,
      "text": "Nhưng nếu nhà Đinh là bước thống nhất mạnh mẽ,",
      "start_token": 2938,
      "end_token": 2947
    },
    {
      "index": 271,
      "start": 798.76,
      "end": 801.02,
      "text": "thì triều Ngô vẫn là bước khai mở không thể thay thế.",
      "start_token": 2948,
      "end_token": 2959
    },
    {
      "index": 272,
      "start": 801.86,
      "end": 805.78,
      "text": "Không có Ngô Quyền và triều Ngô, sẽ không có nền tự chủ làm điểm xuất phát cho",
      "start_token": 2960,
      "end_token": 2977
    },
    {
      "index": 273,
      "start": 805.78,
      "end": 806.74,
      "text": "những triều đại sau.",
      "start_token": 2978,
      "end_token": 2981
    },
    {
      "index": 274,
      "start": 807.745,
      "end": 809.95,
      "text": "Triều ngô trong dòng chảy lịch sử",
      "start_token": 2982,
      "end_token": 2988
    },
    {
      "index": 275,
      "start": 810.75,
      "end": 813.53,
      "text": "Triều Ngô thường được nhắc đến ngắn gọn trong sách sử:",
      "start_token": 2989,
      "end_token": 2999
    },
    {
      "index": 276,
      "start": 813.69,
      "end": 816.43,
      "text": "Ngô Quyền thắng Bạch Đằng, xưng vương, đóng đô Cổ Loa;",
      "start_token": 3000,
      "end_token": 3010
    },
    {
      "index": 277,
      "start": 816.57,
      "end": 818.67,
      "text": "sau ông là Dương Tam Kha, rồi Hậu Ngô Vương,",
      "start_token": 3011,
      "end_token": 3020
    },
    {
      "index": 278,
      "start": 818.91,
      "end": 820.89,
      "text": "cuối cùng đất nước rơi vào loạn mười hai sứ quân.",
      "start_token": 3021,
      "end_token": 3031
    },
    {
      "index": 279,
      "start": 821.91,
      "end": 825.33,
      "text": "Nhưng nếu chỉ kể như vậy, ta sẽ bỏ lỡ chiều sâu của thời đại.",
      "start_token": 3032,
      "end_token": 3046
    },
    {
      "index": 280,
      "start": 825.52,
      "end": 827.33,
      "text": "Triều Ngô là thời kỳ bản lề.",
      "start_token": 3047,
      "end_token": 3053
    },
    {
      "index": 281,
      "start": 828.25,
      "end": 829.83,
      "text": "Trước nó là hơn một nghìn năm Bắc thuộc,",
      "start_token": 3054,
      "end_token": 3062
    },
    {
      "index": 282,
      "start": 830.09,
      "end": 832.43,
      "text": "dù trong suốt thời gian ấy người Việt không ngừng nổi dậy,",
      "start_token": 3063,
      "end_token": 3074
    },
    {
      "index": 283,
      "start": 832.59,
      "end": 835.33,
      "text": "gìn giữ bản sắc, giữ tiếng nói, phong tục và ý chí riêng.",
      "start_token": 3075,
      "end_token": 3087
    },
    {
      "index": 284,
      "start": 836.41,
      "end": 838.73,
      "text": "Sau nó là các triều đại độc lập:",
      "start_token": 3088,
      "end_token": 3095
    },
    {
      "index": 285,
      "start": 838.93,
      "end": 841.53,
      "text": "Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần, Lê...",
      "start_token": 3096,
      "end_token": 3101
    },
    {
      "index": 286,
      "start": 841.93,
      "end": 843.69,
      "text": "Những triều đại ấy có thể xây dựng quốc hiệu,",
      "start_token": 3102,
      "end_token": 3111
    },
    {
      "index": 287,
      "start": 843.85,
      "end": 846.27,
      "text": "quân đội, pháp luật, khoa cử, văn hóa, ngoại giao,",
      "start_token": 3112,
      "end_token": 3121
    },
    {
      "index": 288,
      "start": 846.45,
      "end": 848.33,
      "text": "bởi vì trước đó đã có một bước ngoặt:",
      "start_token": 3122,
      "end_token": 3130
    },
    {
      "index": 289,
      "start": 849.17,
      "end": 850.95,
      "text": "đất nước thoát khỏi vị thế bị đô hộ.",
      "start_token": 3131,
      "end_token": 3139
    },
    {
      "index": 290,
      "start": 851.61,
      "end": 853.95,
      "text": "Ngô Quyền không để lại một bộ máy hoàn chỉnh,",
      "start_token": 3140,
      "end_token": 3149
    },
    {
      "index": 291,
      "start": 854.05,
      "end": 856.83,
      "text": "nhưng ông để lại một điều còn quan trọng hơn trong thời điểm ấy:",
      "start_token": 3150,
      "end_token": 3163
    },
    {
      "index": 292,
      "start": 857.05,
      "end": 859.19,
      "text": "niềm tin rằng người Việt có thể tự làm chủ đất nước.",
      "start_token": 3164,
      "end_token": 3175
    },
    {
      "index": 293,
      "start": 860.19,
      "end": 864.25,
      "text": "Chiến thắng Bạch Đằng năm 938 là lời tuyên bố bằng máu và nước sông.",
      "start_token": 3176,
      "end_token": 3190
    },
    {
      "index": 294,
      "start": 864.49,
      "end": 868.01,
      "text": "Việc xưng vương năm 939 là lời tuyên bố bằng chính trị.",
      "start_token": 3191,
      "end_token": 3202
    },
    {
      "index": 295,
      "start": 868.29,
      "end": 871.33,
      "text": "Việc đóng đô ở Cổ Loa là lời tuyên bố bằng ký ức dân tộc.",
      "start_token": 3203,
      "end_token": 3217
    },
    {
      "index": 296,
      "start": 871.77,
      "end": 874.89,
      "text": "Ba lời tuyên bố ấy hợp lại thành nền móng của kỷ nguyên độc lập.",
      "start_token": 3218,
      "end_token": 3232
    },
    {
      "index": 297,
      "start": 875.43,
      "end": 877.63,
      "text": "Tuy nhiên, triều Ngô cũng cho thấy một bài học khắc nghiệt:",
      "start_token": 3233,
      "end_token": 3244
    },
    {
      "index": 298,
      "start": 877.77,
      "end": 880.03,
      "text": "độc lập giành được bằng chiến thắng quân sự chưa đủ.",
      "start_token": 3245,
      "end_token": 3255
    },
    {
      "index": 299,
      "start": 880.91,
      "end": 883.13,
      "text": "Muốn giữ độc lập, phải có một chính quyền đủ mạnh,",
      "start_token": 3256,
      "end_token": 3266
    },
    {
      "index": 300,
      "start": 883.29,
      "end": 885.93,
      "text": "một trật tự kế vị ổn định, một bộ máy quản trị hiệu quả,",
      "start_token": 3267,
      "end_token": 3280
    },
    {
      "index": 301,
      "start": 885.93,
      "end": 889.33,
      "text": "và khả năng dung hòa hoặc kiểm soát các thế lực địa phương.",
      "start_token": 3281,
      "end_token": 3293
    },
    {
      "index": 302,
      "start": 889.67,
      "end": 891.35,
      "text": "Ngô Quyền có công mở nước sau Bắc thuộc,",
      "start_token": 3294,
      "end_token": 3302
    },
    {
      "index": 303,
      "start": 891.35,
      "end": 893.17,
      "text": "nhưng ông mất quá sớm.",
      "start_token": 3303,
      "end_token": 3307
    },
    {
      "index": 304,
      "start": 893.31,
      "end": 896.11,
      "text": "Dương Tam Kha làm đứt đoạn chính thống.",
      "start_token": 3308,
      "end_token": 3315
    },
    {
      "index": 305,
      "start": 896.39,
      "end": 900.33,
      "text": "Hậu Ngô Vương cố gắng khôi phục nhưng không đủ thời gian và sức mạnh.",
      "start_token": 3316,
      "end_token": 3330
    },
    {
      "index": 306,
      "start": 900.57,
      "end": 903.27,
      "text": "Các hào trưởng nổi lên, đất nước phân liệt.",
      "start_token": 3331,
      "end_token": 3339
    },
    {
      "index": 307,
      "start": 903.39,
      "end": 905.91,
      "text": "Đó là bi kịch của một vương triều đi trước thời đại,",
      "start_token": 3340,
      "end_token": 3351
    },
    {
      "index": 308,
      "start": 905.91,
      "end": 909.91,
      "text": "gánh trên vai một nhiệm vụ mà lịch sử chưa kịp trao cho nó đủ công cụ để hoàn thành.",
      "start_token": 3352,
      "end_token": 3371
    },
    {
      "index": 309,
      "start": 911.09,
      "end": 913.77,
      "text": "Nhưng thất bại của triều Ngô không làm lu mờ công lao của nó.",
      "start_token": 3372,
      "end_token": 3385
    },
    {
      "index": 310,
      "start": 914.73,
      "end": 918.91,
      "text": "Ngược lại, chính sự ngắn ngủi ấy càng khiến vai trò của Ngô Quyền trở nên nổi bật.",
      "start_token": 3386,
      "end_token": 3403
    },
    {
      "index": 311,
      "start": 919.69,
      "end": 921.91,
      "text": "Ông giống như người đốt ngọn đuốc đầu tiên trong đêm dài.",
      "start_token": 3404,
      "end_token": 3415
    },
    {
      "index": 312,
      "start": 922.89,
      "end": 924.71,
      "text": "Ngọn đuốc ấy có thể chập chờn trước gió,",
      "start_token": 3416,
      "end_token": 3424
    },
    {
      "index": 313,
      "start": 924.95,
      "end": 926.53,
      "text": "có thể chưa soi sáng hết mọi nẻo đường,",
      "start_token": 3425,
      "end_token": 3433
    },
    {
      "index": 314,
      "start": 926.75,
      "end": 928.71,
      "text": "nhưng từ đó bóng tối không còn tuyệt đối nữa.",
      "start_token": 3434,
      "end_token": 3443
    },
    {
      "index": 315,
      "start": 930.65,
      "end": 932.51,
      "text": "Cổ loa — nơi ký ức trở về",
      "start_token": 3444,
      "end_token": 3450
    },
    {
      "index": 316,
      "start": 933.53,
      "end": 935.57,
      "text": "Hãy trở lại Cổ Loa một lần nữa.",
      "start_token": 3451,
      "end_token": 3458
    },
    {
      "index": 317,
      "start": 936.41,
      "end": 939.71,
      "text": "Khi Ngô Quyền chọn Cổ Loa, ông không chỉ chọn một kinh đô.",
      "start_token": 3459,
      "end_token": 3471
    },
    {
      "index": 318,
      "start": 940.27,
      "end": 941.47,
      "text": "Ông chọn một biểu tượng.",
      "start_token": 3472,
      "end_token": 3476
    },
    {
      "index": 319,
      "start": 942.49,
      "end": 945.07,
      "text": "Sau bao thế kỷ bị đặt dưới hệ thống cai trị ngoại bang,",
      "start_token": 3477,
      "end_token": 3489
    },
    {
      "index": 320,
      "start": 945.45,
      "end": 948.95,
      "text": "việc quay về Cổ Loa giống như đưa lịch sử Việt trở lại với chính mạch nguồn của",
      "start_token": 3490,
      "end_token": 3507
    },
    {
      "index": 321,
      "start": 948.95,
      "end": 949.65,
      "text": "nó.",
      "start_token": 3508,
      "end_token": 3508
    },
    {
      "index": 322,
      "start": 950.15,
      "end": 952.57,
      "text": "Cổ Loa từng gắn với An Dương Vương, với Âu Lạc,",
      "start_token": 3509,
      "end_token": 3519
    },
    {
      "index": 323,
      "start": 952.69,
      "end": 955.13,
      "text": "với thời kỳ rất xa khi người Việt cổ đã biết xây thành,",
      "start_token": 3520,
      "end_token": 3532
    },
    {
      "index": 324,
      "start": 955.43,
      "end": 956.97,
      "text": "tổ chức nhà nước, chống giặc ngoại xâm.",
      "start_token": 3533,
      "end_token": 3540
    },
    {
      "index": 325,
      "start": 957.69,
      "end": 959.71,
      "text": "Dù câu chuyện nỏ thần có phần truyền thuyết,",
      "start_token": 3541,
      "end_token": 3549
    },
    {
      "index": 326,
      "start": 959.89,
      "end": 963.15,
      "text": "giá trị biểu tượng của Cổ Loa là không thể phủ nhận.",
      "start_token": 3550,
      "end_token": 3561
    },
    {
      "index": 327,
      "start": 963.33,
      "end": 967.29,
      "text": "Đó là ký ức về một đất nước từng có chủ quyền trước khi bị phương Bắc thôn tính.",
      "start_token": 3562,
      "end_token": 3580
    },
    {
      "index": 328,
      "start": 967.93,
      "end": 971.01,
      "text": "Ngô Quyền đứng ở Cổ Loa như đứng giữa hai bờ thời gian.",
      "start_token": 3581,
      "end_token": 3593
    },
    {
      "index": 329,
      "start": 971.21,
      "end": 973.67,
      "text": "Một bờ là quá khứ Âu Lạc đã mất.",
      "start_token": 3594,
      "end_token": 3602
    },
    {
      "index": 330,
      "start": 973.89,
      "end": 976.21,
      "text": "Một bờ là tương lai Đại Cồ Việt, Đại Việt sẽ hình thành.",
      "start_token": 3603,
      "end_token": 3615
    },
    {
      "index": 331,
      "start": 977.25,
      "end": 980.15,
      "text": "Ở giữa là triều Ngô, ngắn ngủi nhưng rực sáng.",
      "start_token": 3616,
      "end_token": 3625
    },
    {
      "index": 332,
      "start": 980.33,
      "end": 984.07,
      "text": "Có thể những bức tường thành Cổ Loa khi ấy đã không còn nguyên như xưa.",
      "start_token": 3626,
      "end_token": 3641
    },
    {
      "index": 333,
      "start": 984.55,
      "end": 987.45,
      "text": "Có thể triều đình Ngô còn đơn sơ, lễ nghi chưa hoàn chỉnh,",
      "start_token": 3642,
      "end_token": 3654
    },
    {
      "index": 334,
      "start": 987.47,
      "end": 988.49,
      "text": "quan chế chưa đầy đủ.",
      "start_token": 3655,
      "end_token": 3659
    },
    {
      "index": 335,
      "start": 989.33,
      "end": 992.35,
      "text": "Nhưng trong ý nghĩa lịch sử, đó là nơi người Việt nói với chính mình:",
      "start_token": 3660,
      "end_token": 3674
    },
    {
      "index": 336,
      "start": 992.43,
      "end": 993.41,
      "text": "chúng ta trở lại.",
      "start_token": 3675,
      "end_token": 3678
    },
    {
      "index": 337,
      "start": 994.07,
      "end": 995.93,
      "text": "Không phải trở lại để sống trong truyền thuyết,",
      "start_token": 3679,
      "end_token": 3687
    },
    {
      "index": 338,
      "start": 996.03,
      "end": 997.83,
      "text": "mà để bước tiếp bằng một quốc gia thực sự.",
      "start_token": 3688,
      "end_token": 3697
    },
    {
      "index": 339,
      "start": 1000.56,
      "end": 1002.36,
      "text": "Những con người trong buổi đầu độc lập",
      "start_token": 3698,
      "end_token": 3705
    },
    {
      "index": 340,
      "start": 1003.3,
      "end": 1006.46,
      "text": "Khi kể về triều Ngô, không thể chỉ nhìn vào ngai vàng.",
      "start_token": 3706,
      "end_token": 3717
    },
    {
      "index": 341,
      "start": 1006.66,
      "end": 1009.36,
      "text": "Phải nhìn cả những con người đứng quanh ngai vàng ấy.",
      "start_token": 3718,
      "end_token": 3728
    },
    {
      "index": 342,
      "start": 1010.16,
      "end": 1012.82,
      "text": "Ngô Quyền là nhân vật trung tâm, người có công đánh bại Nam Hán,",
      "start_token": 3729,
      "end_token": 3742
    },
    {
      "index": 343,
      "start": 1012.82,
      "end": 1014.82,
      "text": "xưng vương, đặt nền tự chủ.",
      "start_token": 3743,
      "end_token": 3748
    },
    {
      "index": 344,
      "start": 1014.82,
      "end": 1016.82,
      "text": "Ông hiện lên như một vị tướng quyết đoán,",
      "start_token": 3749,
      "end_token": 3757
    },
    {
      "index": 345,
      "start": 1016.96,
      "end": 1021.14,
      "text": "biết chọn thời cơ, biết dùng địa thế, biết đánh vào điểm yếu của kẻ thù.",
      "start_token": 3758,
      "end_token": 3773
    },
    {
      "index": 346,
      "start": 1021.32,
      "end": 1024.3,
      "text": "Chiến thuật cọc gỗ trên sông Bạch Đằng không chỉ là mưu mẹo quân sự,",
      "start_token": 3774,
      "end_token": 3788
    },
    {
      "index": 347,
      "start": 1024.56,
      "end": 1028.24,
      "text": "mà là sự kết hợp giữa hiểu biết thiên nhiên và bản lĩnh chỉ huy.",
      "start_token": 3789,
      "end_token": 3803
    },
    {
      "index": 348,
      "start": 1028.44,
      "end": 1030.42,
      "text": "Dương Đình Nghệ, dù mất trước khi triều Ngô thành lập,",
      "start_token": 3804,
      "end_token": 3814
    },
    {
      "index": 349,
      "start": 1030.54,
      "end": 1032.44,
      "text": "là người không thể bỏ qua trong bối cảnh ấy.",
      "start_token": 3815,
      "end_token": 3824
    },
    {
      "index": 350,
      "start": 1033.38,
      "end": 1035.96,
      "text": "Ông từng đánh đuổi quân Nam Hán, nắm quyền ở Tĩnh Hải quân,",
      "start_token": 3825,
      "end_token": 3837
    },
    {
      "index": 351,
      "start": 1036.14,
      "end": 1038.16,
      "text": "đào tạo và tin dùng Ngô Quyền.",
      "start_token": 3838,
      "end_token": 3844
    },
    {
      "index": 352,
      "start": 1038.4,
      "end": 1040.32,
      "text": "Nếu coi Ngô Quyền là người mở triều Ngô,",
      "start_token": 3845,
      "end_token": 3853
    },
    {
      "index": 353,
      "start": 1040.32,
      "end": 1043.78,
      "text": "thì Dương Đình Nghệ là một trong những người đặt nền cho dòng chảy tự chủ trước",
      "start_token": 3854,
      "end_token": 3870
    },
    {
      "index": 354,
      "start": 1043.78,
      "end": 1044.48,
      "text": "đó.",
      "start_token": 3871,
      "end_token": 3871
    },
    {
      "index": 355,
      "start": 1045.2,
      "end": 1047.52,
      "text": "Kiều Công Tiễn là mặt tối của thời đại.",
      "start_token": 3872,
      "end_token": 3880
    },
    {
      "index": 356,
      "start": 1047.74,
      "end": 1051.2,
      "text": "Việc ông giết Dương Đình Nghệ rồi cầu cứu Nam Hán khiến ông bị lịch sử nhìn như",
      "start_token": 3881,
      "end_token": 3898
    },
    {
      "index": 357,
      "start": 1051.2,
      "end": 1052.3,
      "text": "kẻ phản bội.",
      "start_token": 3899,
      "end_token": 3901
    },
    {
      "index": 358,
      "start": 1052.74,
      "end": 1056.24,
      "text": "Trong câu chuyện triều Ngô, Kiều Công Tiễn nhắc ta rằng hiểm họa không chỉ đến",
      "start_token": 3902,
      "end_token": 3917
    },
    {
      "index": 359,
      "start": 1056.24,
      "end": 1060.74,
      "text": "từ ngoại bang, mà còn đến từ tham vọng cá nhân trong lúc đất nước chưa ổn định.",
      "start_token": 3918,
      "end_token": 3935
    },
    {
      "index": 360,
      "start": 1060.94,
      "end": 1063.52,
      "text": "Dương Tam Kha là nhân vật phức tạp.",
      "start_token": 3936,
      "end_token": 3943
    },
    {
      "index": 361,
      "start": 1063.7,
      "end": 1067.0,
      "text": "Ông thuộc dòng họ có công, nhưng hành động cướp ngôi đã làm suy yếu chính thống",
      "start_token": 3944,
      "end_token": 3960
    },
    {
      "index": 362,
      "start": 1067.11,
      "end": 1067.81,
      "text": "triều Ngô.",
      "start_token": 3961,
      "end_token": 3962
    },
    {
      "index": 363,
      "start": 1068.34,
      "end": 1071.0,
      "text": "Ông không bị Ngô Xương Văn giết sau khi bị lật đổ,",
      "start_token": 3963,
      "end_token": 3974
    },
    {
      "index": 364,
      "start": 1071.12,
      "end": 1074.64,
      "text": "điều đó cho thấy lịch sử không phải lúc nào cũng chỉ có trắng và đen.",
      "start_token": 3975,
      "end_token": 3990
    },
    {
      "index": 365,
      "start": 1075.0,
      "end": 1078.32,
      "text": "Nhưng trong vận mệnh của triều đại, việc ông đoạt quyền là một bước ngoặt tiêu",
      "start_token": 3991,
      "end_token": 4006
    },
    {
      "index": 366,
      "start": 1078.32,
      "end": 1079.02,
      "text": "cực.",
      "start_token": 4007,
      "end_token": 4007
    },
    {
      "index": 367,
      "start": 1079.54,
      "end": 1081.54,
      "text": "Ngô Xương Văn là người cố gắng sửa lại cơ nghiệp.",
      "start_token": 4008,
      "end_token": 4018
    },
    {
      "index": 368,
      "start": 1082.66,
      "end": 1084.58,
      "text": "Ông lật Dương Tam Kha, khôi phục họ Ngô,",
      "start_token": 4019,
      "end_token": 4027
    },
    {
      "index": 369,
      "start": 1084.7,
      "end": 1086.54,
      "text": "cùng anh cai trị, rồi chết trong cuộc dẹp loạn.",
      "start_token": 4028,
      "end_token": 4037
    },
    {
      "index": 370,
      "start": 1087.6,
      "end": 1089.68,
      "text": "Ông không có hào quang rực rỡ như Ngô Quyền,",
      "start_token": 4038,
      "end_token": 4047
    },
    {
      "index": 371,
      "start": 1089.78,
      "end": 1091.92,
      "text": "nhưng mang số phận của người kế tục trong thời khó:",
      "start_token": 4048,
      "end_token": 4058
    },
    {
      "index": 372,
      "start": 1092.1,
      "end": 1094.38,
      "text": "sinh ra sau chiến thắng, lớn lên trong biến loạn,",
      "start_token": 4059,
      "end_token": 4068
    },
    {
      "index": 373,
      "start": 1094.38,
      "end": 1097.26,
      "text": "và mất khi đang cố giữ một đất nước rạn vỡ.",
      "start_token": 4069,
      "end_token": 4079
    },
    {
      "index": 374,
      "start": 1097.5,
      "end": 1100.8,
      "text": "Ngô Xương Ngập, Thiên Sách Vương, là hình ảnh của chính thống bị lưu lạc rồi trở",
      "start_token": 4080,
      "end_token": 4096
    },
    {
      "index": 375,
      "start": 1100.8,
      "end": 1101.5,
      "text": "về.",
      "start_token": 4097,
      "end_token": 4097
    },
    {
      "index": 376,
      "start": 1102.08,
      "end": 1104.14,
      "text": "Nhưng sự trở về ấy không đủ để cứu vãn triều đại.",
      "start_token": 4098,
      "end_token": 4109
    },
    {
      "index": 377,
      "start": 1105.08,
      "end": 1108.34,
      "text": "Khi ông mất, cán cân quyền lực càng nghiêng về bất ổn.",
      "start_token": 4110,
      "end_token": 4121
    },
    {
      "index": 378,
      "start": 1108.54,
      "end": 1110.28,
      "text": "Những con người ấy tạo nên bức tranh triều Ngô:",
      "start_token": 4122,
      "end_token": 4131
    },
    {
      "index": 379,
      "start": 1110.28,
      "end": 1112.9,
      "text": "hào hùng, rối ren, dang dở.",
      "start_token": 4132,
      "end_token": 4137
    },
    {
      "index": 380,
      "start": 1113.68,
      "end": 1116.14,
      "text": "Từ bạch đằng đến mười hai sứ quân",
      "start_token": 4138,
      "end_token": 4145
    },
    {
      "index": 381,
      "start": 1116.14,
      "end": 1118.46,
      "text": "Nếu mở đầu triều Ngô là tiếng sóng Bạch Đằng,",
      "start_token": 4146,
      "end_token": 4155
    },
    {
      "index": 382,
      "start": 1118.58,
      "end": 1121.74,
      "text": "thì đoạn cuối của nó là tiếng ngựa loạn khắp các vùng.",
      "start_token": 4156,
      "end_token": 4167
    },
    {
      "index": 383,
      "start": 1121.74,
      "end": 1123.74,
      "text": "Điều ấy khiến nhiều người tiếc nuối.",
      "start_token": 4168,
      "end_token": 4174
    },
    {
      "index": 384,
      "start": 1124.52,
      "end": 1127.74,
      "text": "Một triều đại mở ra bằng chiến thắng vĩ đại lại kết thúc trong phân liệt.",
      "start_token": 4175,
      "end_token": 4190
    },
    {
      "index": 385,
      "start": 1128.94,
      "end": 1130.74,
      "text": "Nhưng lịch sử không đi theo đường thẳng.",
      "start_token": 4191,
      "end_token": 4198
    },
    {
      "index": 386,
      "start": 1131.5,
      "end": 1134.74,
      "text": "Độc lập không phải cánh cửa vừa mở ra là phía sau lập tức có thái bình.",
      "start_token": 4199,
      "end_token": 4215
    },
    {
      "index": 387,
      "start": 1135.48,
      "end": 1138.94,
      "text": "Độc lập chỉ là điều kiện đầu tiên để dân tộc tự giải quyết những vấn đề của mình.",
      "start_token": 4216,
      "end_token": 4234
    },
    {
      "index": 388,
      "start": 1139.94,
      "end": 1143.14,
      "text": "Sau hơn nghìn năm Bắc thuộc, xã hội Việt cần thời gian để hình thành lại một nhà",
      "start_token": 4235,
      "end_token": 4252
    },
    {
      "index": 389,
      "start": 1143.14,
      "end": 1143.84,
      "text": "nước thống nhất.",
      "start_token": 4253,
      "end_token": 4255
    },
    {
      "index": 390,
      "start": 1145.16,
      "end": 1147.94,
      "text": "Những hào trưởng địa phương vốn đã quen tự quản.",
      "start_token": 4256,
      "end_token": 4265
    },
    {
      "index": 391,
      "start": 1148.14,
      "end": 1150.74,
      "text": "Các vùng có quan hệ dòng họ, quân sự, kinh tế riêng.",
      "start_token": 4266,
      "end_token": 4277
    },
    {
      "index": 392,
      "start": 1151.27,
      "end": 1154.96,
      "text": "Triều đình trung ương mới dựng không thể ngay lập tức gom tất cả vào một trật tự",
      "start_token": 4278,
      "end_token": 4295
    },
    {
      "index": 393,
      "start": 1155.61,
      "end": 1156.24,
      "text": "chung.",
      "start_token": 4296,
      "end_token": 4296
    },
    {
      "index": 394,
      "start": 1156.26,
      "end": 1159.88,
      "text": "Bạch Đằng đánh đuổi ngoại xâm, nhưng không tự động giải quyết được cấu trúc quyền",
      "start_token": 4297,
      "end_token": 4312
    },
    {
      "index": 395,
      "start": 1159.88,
      "end": 1160.58,
      "text": "lực bên trong.",
      "start_token": 4313,
      "end_token": 4315
    },
    {
      "index": 396,
      "start": 1161.44,
      "end": 1164.68,
      "text": "Đó là lý do triều Ngô vừa là đỉnh cao vừa là khởi đầu.",
      "start_token": 4316,
      "end_token": 4329
    },
    {
      "index": 397,
      "start": 1164.86,
      "end": 1166.74,
      "text": "Đỉnh cao ở chiến thắng chống Nam Hán.",
      "start_token": 4330,
      "end_token": 4337
    },
    {
      "index": 398,
      "start": 1167.64,
      "end": 1169.74,
      "text": "Khởi đầu ở quá trình xây dựng quốc gia độc lập.",
      "start_token": 4338,
      "end_token": 4348
    },
    {
      "index": 399,
      "start": 1170.8,
      "end": 1172.38,
      "text": "Và mọi khởi đầu đều có va vấp.",
      "start_token": 4349,
      "end_token": 4356
    },
    {
      "index": 400,
      "start": 1173.42,
      "end": 1175.02,
      "text": "Loạn mười hai sứ quân, nhìn ở một góc độ,",
      "start_token": 4357,
      "end_token": 4366
    },
    {
      "index": 401,
      "start": 1175.02,
      "end": 1176.34,
      "text": "là sự đổ vỡ của triều Ngô.",
      "start_token": 4367,
      "end_token": 4373
    },
    {
      "index": 402,
      "start": 1177.04,
      "end": 1180.88,
      "text": "Nhưng nhìn ở góc độ khác, đó là cơn đau chuyển mình của một xã hội đang tìm đường",
      "start_token": 4374,
      "end_token": 4392
    },
    {
      "index": 403,
      "start": 1180.88,
      "end": 1181.58,
      "text": "đến thống nhất.",
      "start_token": 4393,
      "end_token": 4395
    },
    {
      "index": 404,
      "start": 1182.5,
      "end": 1185.06,
      "text": "Sau cơn loạn ấy, Đinh Bộ Lĩnh không chỉ thắng các sứ quân,",
      "start_token": 4396,
      "end_token": 4408
    },
    {
      "index": 405,
      "start": 1185.24,
      "end": 1188.14,
      "text": "mà còn chứng minh rằng đất nước cần một quyền lực trung ương mạnh hơn,",
      "start_token": 4409,
      "end_token": 4423
    },
    {
      "index": 406,
      "start": 1188.33,
      "end": 1189.38,
      "text": "dứt khoát hơn.",
      "start_token": 4424,
      "end_token": 4426
    },
    {
      "index": 407,
      "start": 1189.94,
      "end": 1193.76,
      "text": "Nhà Đinh tiếp nhận bài học mà triều Ngô phải trả giá.",
      "start_token": 4427,
      "end_token": 4438
    },
    {
      "index": 408,
      "start": 1194.24,
      "end": 1195.8,
      "text": "Di sản của một triều đại ngắn ngủi",
      "start_token": 4439,
      "end_token": 4446
    },
    {
      "index": 409,
      "start": 1196.72,
      "end": 1202.1,
      "text": "Triều Ngô kéo dài từ năm 939 đến năm 965 nếu tính từ khi Ngô Quyền xưng vương đến",
      "start_token": 4447,
      "end_token": 4465
    },
    {
      "index": 410,
      "start": 1202.1,
      "end": 1205.84,
      "text": "khi Ngô Xương Văn mất và quyền lực họ Ngô tan rã trên thực tế.",
      "start_token": 4466,
      "end_token": 4480
    },
    {
      "index": 411,
      "start": 1205.84,
      "end": 1209.7,
      "text": "Chỉ hơn hai mươi năm, trong đó lại có giai đoạn Dương Tam Kha cướp ngôi và Hậu",
      "start_token": 4481,
      "end_token": 4498
    },
    {
      "index": 412,
      "start": 1209.7,
      "end": 1210.84,
      "text": "Ngô Vương chia sẻ quyền lực.",
      "start_token": 4499,
      "end_token": 4504
    },
    {
      "index": 413,
      "start": 1211.86,
      "end": 1214.78,
      "text": "So với những triều đại dài lâu, triều Ngô giống như một ánh chớp.",
      "start_token": 4505,
      "end_token": 4518
    },
    {
      "index": 414,
      "start": 1215.9,
      "end": 1218.84,
      "text": "Nhưng có những ánh chớp đủ làm người ta nhìn thấy cả bầu trời.",
      "start_token": 4519,
      "end_token": 4532
    },
    {
      "index": 415,
      "start": 1219.6,
      "end": 1223.46,
      "text": "Di sản lớn nhất của triều Ngô là sự khẳng định nền độc lập tự chủ sau Bắc thuộc.",
      "start_token": 4533,
      "end_token": 4551
    },
    {
      "index": 416,
      "start": 1224.26,
      "end": 1225.68,
      "text": "Ngô Quyền không chỉ thắng một trận đánh,",
      "start_token": 4552,
      "end_token": 4559
    },
    {
      "index": 417,
      "start": 1225.94,
      "end": 1226.9,
      "text": "ông mở ra một thời đại.",
      "start_token": 4560,
      "end_token": 4565
    },
    {
      "index": 418,
      "start": 1227.86,
      "end": 1231.7,
      "text": "Từ sau ông, dù đất nước còn loạn lạc, dù các triều đại thay nhau nổi lên rồi suy",
      "start_token": 4566,
      "end_token": 4584
    },
    {
      "index": 419,
      "start": 1231.7,
      "end": 1234.34,
      "text": "tàn, ý thức về một quốc gia độc lập đã trở thành dòng chính.",
      "start_token": 4585,
      "end_token": 4598
    },
    {
      "index": 420,
      "start": 1236.36,
      "end": 1239.34,
      "text": "Không còn chuyện người Việt mặc nhiên chấp nhận là quận huyện của phương Bắc.",
      "start_token": 4599,
      "end_token": 4613
    },
    {
      "index": 421,
      "start": 1240.18,
      "end": 1243.82,
      "text": "Không còn chuyện mọi quyền lực cao nhất phải chờ bổ nhiệm từ bên ngoài.",
      "start_token": 4614,
      "end_token": 4628
    },
    {
      "index": 422,
      "start": 1243.96,
      "end": 1246.34,
      "text": "Từ đây, các thủ lĩnh Việt Nam tranh giành quyền lực với nhau,",
      "start_token": 4629,
      "end_token": 4641
    },
    {
      "index": 423,
      "start": 1246.467,
      "end": 1249.32,
      "text": "thống nhất hoặc phân liệt với nhau, nhưng sân khấu chính trị đã là sân khấu của",
      "start_token": 4642,
      "end_token": 4658
    },
    {
      "index": 424,
      "start": 1249.32,
      "end": 1250.02,
      "text": "người Việt.",
      "start_token": 4659,
      "end_token": 4660
    },
    {
      "index": 425,
      "start": 1250.7,
      "end": 1252.32,
      "text": "Đó là thay đổi căn bản.",
      "start_token": 4661,
      "end_token": 4666
    },
    {
      "index": 426,
      "start": 1252.66,
      "end": 1255.46,
      "text": "Triều Ngô cũng để lại bài học về sự kế thừa quyền lực.",
      "start_token": 4667,
      "end_token": 4679
    },
    {
      "index": 427,
      "start": 1255.92,
      "end": 1259.34,
      "text": "Một vương triều mới nếu không có cơ chế kế vị ổn định rất dễ rơi vào biến loạn.",
      "start_token": 4680,
      "end_token": 4698
    },
    {
      "index": 428,
      "start": 1260.12,
      "end": 1263.28,
      "text": "Dương Tam Kha cướp ngôi không chỉ là chuyện một người đoạt quyền,",
      "start_token": 4699,
      "end_token": 4711
    },
    {
      "index": 429,
      "start": 1263.44,
      "end": 1266.34,
      "text": "mà là cú đánh vào lòng tin của các thế lực trong nước đối với triều đình.",
      "start_token": 4712,
      "end_token": 4728
    },
    {
      "index": 430,
      "start": 1266.94,
      "end": 1270.24,
      "text": "Triều Ngô để lại bài học về sức mạnh trung ương.",
      "start_token": 4729,
      "end_token": 4739
    },
    {
      "index": 431,
      "start": 1270.62,
      "end": 1272.68,
      "text": "Muốn đất nước thống nhất, chính quyền trung ương phải đủ uy tín,",
      "start_token": 4740,
      "end_token": 4752
    },
    {
      "index": 432,
      "start": 1272.82,
      "end": 1275.34,
      "text": "đủ quân lực, đủ tổ chức để kiểm soát các địa phương.",
      "start_token": 4753,
      "end_token": 4764
    },
    {
      "index": 433,
      "start": 1276.38,
      "end": 1278.52,
      "text": "Nếu không, các hào trưởng sẽ biến thành sứ quân,",
      "start_token": 4765,
      "end_token": 4774
    },
    {
      "index": 434,
      "start": 1278.52,
      "end": 1280.34,
      "text": "và quốc gia sẽ bị kéo thành nhiều mảnh.",
      "start_token": 4775,
      "end_token": 4783
    },
    {
      "index": 435,
      "start": 1281.38,
      "end": 1284.68,
      "text": "Nhưng trên hết, triều Ngô để lại hình ảnh một dân tộc vừa thoát khỏi xiềng xích,",
      "start_token": 4784,
      "end_token": 4800
    },
    {
      "index": 436,
      "start": 1284.94,
      "end": 1286.34,
      "text": "còn loạng choạng nhưng đã đứng dậy.",
      "start_token": 4801,
      "end_token": 4807
    },
    {
      "index": 437,
      "start": 1288.35,
      "end": 1289.17,
      "text": "Người mở cửa thời đại",
      "start_token": 4808,
      "end_token": 4812
    },
    {
      "index": 438,
      "start": 1289.92,
      "end": 1294.15,
      "text": "Trong lịch sử Việt Nam, Ngô Quyền thường được tôn vinh là người mở đầu thời kỳ",
      "start_token": 4813,
      "end_token": 4829
    },
    {
      "index": 439,
      "start": 1294.15,
      "end": 1295.21,
      "text": "độc lập tự chủ lâu dài.",
      "start_token": 4830,
      "end_token": 4835
    },
    {
      "index": 440,
      "start": 1296.33,
      "end": 1299.49,
      "text": "Công lao ấy không chỉ nằm ở việc ông đánh thắng Nam Hán.",
      "start_token": 4836,
      "end_token": 4848
    },
    {
      "index": 441,
      "start": 1299.79,
      "end": 1303.53,
      "text": "Trước ông, người Việt đã nhiều lần nổi dậy và có những giai đoạn tự chủ.",
      "start_token": 4849,
      "end_token": 4864
    },
    {
      "index": 442,
      "start": 1303.69,
      "end": 1308.23,
      "text": "Nhưng chiến thắng của Ngô Quyền năm 938 và việc ông xưng vương năm 939 tạo nên",
      "start_token": 4865,
      "end_token": 4881
    },
    {
      "index": 443,
      "start": 1308.23,
      "end": 1309.37,
      "text": "một bước ngoặt bền vững hơn.",
      "start_token": 4882,
      "end_token": 4887
    },
    {
      "index": 444,
      "start": 1310.29,
      "end": 1313.89,
      "text": "Nó mở đường cho tiến trình hình thành các triều đại phong kiến độc lập của Việt",
      "start_token": 4888,
      "end_token": 4904
    },
    {
      "index": 445,
      "start": 1313.89,
      "end": 1314.61,
      "text": "Nam.",
      "start_token": 4905,
      "end_token": 4905
    },
    {
      "index": 446,
      "start": 1315.17,
      "end": 1317.45,
      "text": "Ngô Quyền không có nhiều năm trị vì.",
      "start_token": 4906,
      "end_token": 4913
    },
    {
      "index": 447,
      "start": 1317.45,
      "end": 1320.59,
      "text": "Ông không kịp tạo ra một thời đại văn trị rực rỡ.",
      "start_token": 4914,
      "end_token": 4925
    },
    {
      "index": 448,
      "start": 1320.77,
      "end": 1323.25,
      "text": "Nhưng ông làm được điều mà lịch sử cần nhất ở thời điểm ấy:",
      "start_token": 4926,
      "end_token": 4939
    },
    {
      "index": 449,
      "start": 1323.31,
      "end": 1325.77,
      "text": "chặn đứng âm mưu tái xâm lược, dựng lại chủ quyền,",
      "start_token": 4940,
      "end_token": 4950
    },
    {
      "index": 450,
      "start": 1325.89,
      "end": 1327.45,
      "text": "đặt nền cho vương quyền bản địa.",
      "start_token": 4951,
      "end_token": 4957
    },
    {
      "index": 451,
      "start": 1328.11,
      "end": 1330.37,
      "text": "Có những người sinh ra để xây lâu đài.",
      "start_token": 4958,
      "end_token": 4966
    },
    {
      "index": 452,
      "start": 1330.69,
      "end": 1333.71,
      "text": "Có những người sinh ra để đặt viên đá đầu tiên.",
      "start_token": 4967,
      "end_token": 4977
    },
    {
      "index": 453,
      "start": 1333.91,
      "end": 1335.37,
      "text": "Ngô Quyền thuộc về loại thứ hai.",
      "start_token": 4978,
      "end_token": 4984
    },
    {
      "index": 454,
      "start": 1336.29,
      "end": 1338.71,
      "text": "Viên đá ông đặt xuống không bóng bẩy, không hoàn chỉnh,",
      "start_token": 4985,
      "end_token": 4995
    },
    {
      "index": 455,
      "start": 1338.81,
      "end": 1340.71,
      "text": "nhưng từ đó các thế hệ sau có chỗ để xây tiếp.",
      "start_token": 4996,
      "end_token": 5007
    },
    {
      "index": 456,
      "start": 1341.81,
      "end": 1344.09,
      "text": "Đinh Bộ Lĩnh thống nhất đất nước, Lê Hoàn chống Tống,",
      "start_token": 5008,
      "end_token": 5018
    },
    {
      "index": 457,
      "start": 1344.31,
      "end": 1348.08,
      "text": "Lý Công Uẩn dời đô ra Thăng Long, Trần Hưng Đạo ba lần đánh bại Nguyên Mông...",
      "start_token": 5019,
      "end_token": 5035
    },
    {
      "index": 458,
      "start": 1348.13,
      "end": 1353.75,
      "text": "Tất cả những chương ấy đều thuộc về một dòng chảy mà Ngô Quyền đã mở cửa.",
      "start_token": 5036,
      "end_token": 5052
    },
    {
      "index": 459,
      "start": 1354.73,
      "end": 1356.61,
      "text": "Ánh bình minh không tắt",
      "start_token": 5053,
      "end_token": 5057
    },
    {
      "index": 460,
      "start": 1356.88,
      "end": 1361.37,
      "text": "Triều Ngô kết thúc trong biến loạn, nhưng ánh bình minh mà nó thắp lên không tắt.",
      "start_token": 5058,
      "end_token": 5074
    },
    {
      "index": 461,
      "start": 1361.77,
      "end": 1365.33,
      "text": "Sau năm 965, đất nước bước vào thời mười hai sứ quân.",
      "start_token": 5075,
      "end_token": 5086
    },
    {
      "index": 462,
      "start": 1365.75,
      "end": 1368.85,
      "text": "Cờ xí nhiều nơi nổi lên, tiếng gươm giáo vang khắp các vùng,",
      "start_token": 5087,
      "end_token": 5099
    },
    {
      "index": 463,
      "start": 1368.85,
      "end": 1370.19,
      "text": "lòng người khát một trật tự mới.",
      "start_token": 5100,
      "end_token": 5106
    },
    {
      "index": 464,
      "start": 1371.13,
      "end": 1373.29,
      "text": "Rồi Đinh Bộ Lĩnh từ Hoa Lư xuất hiện, dẹp loạn,",
      "start_token": 5107,
      "end_token": 5117
    },
    {
      "index": 465,
      "start": 1373.37,
      "end": 1374.99,
      "text": "thống nhất, lập quốc hiệu Đại Cồ Việt.",
      "start_token": 5118,
      "end_token": 5125
    },
    {
      "index": 466,
      "start": 1376.63,
      "end": 1378.03,
      "text": "Lịch sử bước sang trang khác.",
      "start_token": 5126,
      "end_token": 5131
    },
    {
      "index": 467,
      "start": 1378.89,
      "end": 1381.69,
      "text": "Nhưng khi trang mới mở ra, bóng dáng triều Ngô vẫn ở phía sau.",
      "start_token": 5132,
      "end_token": 5145
    },
    {
      "index": 468,
      "start": 1382.77,
      "end": 1385.29,
      "text": "Bởi nhà Đinh không phải bắt đầu từ con số không.",
      "start_token": 5146,
      "end_token": 5156
    },
    {
      "index": 469,
      "start": 1385.75,
      "end": 1388.91,
      "text": "Đinh Bộ Lĩnh thống nhất một đất nước đã biết mình có thể độc lập.",
      "start_token": 5157,
      "end_token": 5171
    },
    {
      "index": 470,
      "start": 1389.49,
      "end": 1392.01,
      "text": "Ông kế thừa một ý thức tự chủ đã được Ngô Quyền khẳng định.",
      "start_token": 5172,
      "end_token": 5185
    },
    {
      "index": 471,
      "start": 1393.03,
      "end": 1394.49,
      "text": "Ông xây tiếp trên nền đất mà triều Ngô,",
      "start_token": 5186,
      "end_token": 5194
    },
    {
      "index": 472,
      "start": 1394.49,
      "end": 1396.01,
      "text": "dù ngắn ngủi, đã khai phá.",
      "start_token": 5195,
      "end_token": 5200
    },
    {
      "index": 473,
      "start": 1396.77,
      "end": 1399.15,
      "text": "Vì vậy, khi kể về các triều đại phong kiến Việt Nam,",
      "start_token": 5201,
      "end_token": 5212
    },
    {
      "index": 474,
      "start": 1399.31,
      "end": 1401.73,
      "text": "triều Ngô phải được đặt ở vị trí xứng đáng:",
      "start_token": 5213,
      "end_token": 5222
    },
    {
      "index": 475,
      "start": 1402.1,
      "end": 1405.23,
      "text": "triều đại mở đầu sau Bắc thuộc, triều đại của chiến thắng Bạch Đằng,",
      "start_token": 5223,
      "end_token": 5236
    },
    {
      "index": 476,
      "start": 1405.47,
      "end": 1409.45,
      "text": "triều đại của Cổ Loa trở lại, triều đại của một giấc mơ độc lập còn dang dở nhưng",
      "start_token": 5237,
      "end_token": 5255
    },
    {
      "index": 477,
      "start": 1409.45,
      "end": 1411.01,
      "text": "không bị dập tắt.",
      "start_token": 5256,
      "end_token": 5259
    },
    {
      "index": 478,
      "start": 1411.21,
      "end": 1414.73,
      "text": "Có thể hình dung lịch sử lúc ấy như một buổi sớm trên sông Bạch Đằng.",
      "start_token": 5260,
      "end_token": 5275
    },
    {
      "index": 479,
      "start": 1415.57,
      "end": 1416.39,
      "text": "Sương còn dày.",
      "start_token": 5276,
      "end_token": 5278
    },
    {
      "index": 480,
      "start": 1416.77,
      "end": 1417.47,
      "text": "Nước còn lạnh.",
      "start_token": 5279,
      "end_token": 5281
    },
    {
      "index": 481,
      "start": 1418.31,
      "end": 1420.83,
      "text": "Những cọc gỗ dưới lòng sông vẫn in dấu trận chiến vừa qua.",
      "start_token": 5282,
      "end_token": 5294
    },
    {
      "index": 482,
      "start": 1421.87,
      "end": 1423.77,
      "text": "Xa xa, tiếng mái chèo của quân thù đã tắt.",
      "start_token": 5295,
      "end_token": 5304
    },
    {
      "index": 483,
      "start": 1424.79,
      "end": 1426.47,
      "text": "Trên bờ, người Việt nhìn về phía trước,",
      "start_token": 5305,
      "end_token": 5312
    },
    {
      "index": 484,
      "start": 1426.73,
      "end": 1429.09,
      "text": "chưa biết tương lai sẽ còn bao nhiêu loạn lạc.",
      "start_token": 5313,
      "end_token": 5322
    },
    {
      "index": 485,
      "start": 1429.19,
      "end": 1430.23,
      "text": "Nhưng có một điều họ biết:",
      "start_token": 5323,
      "end_token": 5328
    },
    {
      "index": 486,
      "start": 1431.21,
      "end": 1433.83,
      "text": "từ hôm nay, đất này không còn cúi đầu như trước.",
      "start_token": 5329,
      "end_token": 5339
    },
    {
      "index": 487,
      "start": 1434.55,
      "end": 1436.17,
      "text": "Ngô Quyền đã mở cánh cửa ấy.",
      "start_token": 5340,
      "end_token": 5346
    },
    {
      "index": 488,
      "start": 1436.65,
      "end": 1438.23,
      "text": "Triều Ngô đã bước qua đầu tiên.",
      "start_token": 5347,
      "end_token": 5353
    },
    {
      "index": 489,
      "start": 1439.27,
      "end": 1442.73,
      "text": "Và dù bước chân ấy ngắn ngủi, âm vang của nó còn đi suốt nghìn năm lịch sử Việt",
      "start_token": 5354,
      "end_token": 5372
    },
    {
      "index": 490,
      "start": 1442.73,
      "end": 1443.43,
      "text": "Nam.",
      "start_token": 5373,
      "end_token": 5373
    }
  ]
}