Temüjin không chỉ là chiến binh.
Ông là nhà tổ chức.
Ông hiểu rằng một đội quân thắng trận không chỉ nhờ dũng cảm.
Nó cần kỷ luật.
Nó cần liên lạc.
Nó cần luật lệ.
Nó cần sự phân chia rõ ràng giữa thưởng và phạt.
Nó cần một ý niệm chung rằng tất cả đang thuộc về một trật tự lớn hơn bộ lạc của
mình.
Chính vì thế, sức mạnh Mông Cổ không chỉ nằm ở vó ngựa.
Nó nằm ở cách Temüjin biến những con người rời rạc,
thù ghét nhau, từng cướp bóc lẫn nhau, thành một cỗ máy chiến tranh có mục tiêu
chung.
Năm 1206 và danh hiệu Thành Cát Tư Hãn
Sau nhiều năm chinh chiến, Temüjin đánh bại các đối thủ lớn trên thảo nguyên.
Jamukha, người bạn kết nghĩa năm xưa, trở thành kẻ thù và cuối cùng thất bại.
Theo truyền thống, Jamukha bị giao nộp cho Temüjin.
Temüjin xử tử những kẻ phản bội Jamukha,
vì ông khinh ghét sự phản chủ, rồi cho Jamukha một cái chết không đổ máu theo yêu
cầu của ông ta.
Chi tiết này mang màu sắc sử thi, nhưng nó cho thấy trong ký ức Mông Cổ,
Temüjin vừa tàn nhẫn, vừa có một quan niệm rất mạnh về lòng trung thành.
Năm 1206, tại một đại hội quý tộc và thủ lĩnh gọi là kurultai,
Temüjin được tôn làm Thành Cát Tư Hãn.
Ý nghĩa chính xác của danh hiệu “Chinggis Khan” vẫn được các học giả thảo luận,
nhưng thường được hiểu là vị hãn tối cao,
vị thủ lĩnh có quyền lực bao trùm.
Từ khoảnh khắc ấy, Temüjin không còn chỉ là một thủ lĩnh trong nhiều thủ lĩnh.
Ông trở thành người đứng đầu một cộng đồng chính trị mới:
người Mông Cổ thống nhất.
Đây là thành tựu phi thường.
Trước đó, thảo nguyên Mông Cổ bị chia cắt bởi các bộ lạc,
dòng họ, mối thù và liên minh tạm thời.
Thành Cát Tư Hãn đã biến sự phân tán ấy thành sức mạnh tập trung.
Ông không xóa bỏ hoàn toàn bản sắc cũ trong một ngày,
nhưng ông đặt lên trên chúng một trật tự mới:
tất cả phục vụ đại hãn.
Luật lệ được củng cố.
Truyền thống gọi bộ luật của ông là Yassa,
dù nội dung chính xác và mức độ hệ thống hóa của Yassa trong thời ông vẫn còn được
giới sử học thận trọng đánh giá.
Dù vậy, có thể nói chắc rằng Thành Cát Tư Hãn áp đặt kỷ luật nghiêm khắc,
trừng phạt phản bội, trộm cắp, đào ngũ,
và đề cao sự phục tùng trong quân đội.
Ông bảo trợ thương mại, sử dụng người biết chữ từ các dân tộc bị chinh phục,
đặc biệt là người Duy Ngô Nhĩ, để xây dựng bộ máy ghi chép.
Chữ viết Duy Ngô Nhĩ được người Mông Cổ tiếp nhận và phát triển thành chữ Mông
Cổ truyền thống.
Một đế chế muốn mở rộng không thể chỉ dựa vào trí nhớ của người đưa tin.
Nó cần văn bản, mệnh lệnh, thuế, sổ sách,
ngoại giao.
Thành Cát Tư Hãn hiểu điều đó.