Quay về phía nam:
cuộc chiến với Tây Hạ và nhà Kim
Sau khi thống nhất thảo nguyên, Thành Cát Tư Hãn hướng mắt về các quốc gia định
cư giàu có ở phía nam và tây nam.
Một trong những mục tiêu đầu tiên là Tây Hạ,
vương quốc của người Đảng Hạng nằm ở vùng tây bắc Trung Quốc ngày nay.
Các chiến dịch chống Tây Hạ bắt đầu từ những năm đầu thế kỷ XIII.
Tây Hạ có thành trì, có bộ máy nhà nước,
có kinh nghiệm đối phó với dân du mục.
Nhưng quân Mông Cổ gây áp lực liên tục.
Năm 1209, Tây Hạ phải thần phục và chấp nhận quan hệ lệ thuộc với Mông Cổ,
dù mối quan hệ này về sau vẫn phức tạp và dẫn đến chiến tranh lần nữa.
Đối thủ lớn hơn là nhà Kim, triều đại do người Nữ Chân lập nên,
kiểm soát miền bắc Trung Quốc.
Nhà Kim từng là thế lực mạnh, có thành lớn,
dân đông, tài nguyên phong phú.
Nhưng bên trong họ cũng có nhiều điểm yếu:
áp lực biên giới, mâu thuẫn sắc tộc, bộ máy nặng nề và khó thích ứng trước lối
đánh cơ động của Mông Cổ.
Năm 1211, Thành Cát Tư Hãn mở chiến dịch lớn chống nhà Kim.
Quân Mông Cổ tràn qua các tuyến phòng thủ,
đánh bại nhiều lực lượng Kim.
Tuy vậy, việc công phá các thành phố lớn không dễ với kỵ binh thảo nguyên.
Người Mông Cổ học rất nhanh.
Họ sử dụng kỹ sư, thợ công thành, tù binh có chuyên môn từ Trung Hoa và các vùng
khác để bổ sung khả năng vây hãm.
Năm 1215, Trung Đô — kinh đô của nhà Kim,
tức khu vực Bắc Kinh ngày nay — rơi vào tay quân Mông Cổ.
Thành phố bị tàn phá nặng nề.
Sự kiện ấy làm rung chuyển Đông Á.
Một dân tộc du mục mới thống nhất chưa lâu đã đánh thẳng vào trung tâm quyền lực
của một triều đại lớn.
Nhưng Thành Cát Tư Hãn không dừng ở Trung Hoa.
Vó ngựa của ông sắp quay về phía tây, nơi một biến cố ngoại giao sẽ mở đường cho
một trong những cuộc chinh phạt dữ dội nhất lịch sử.