Những ngày cuối trên đường chinh phạt
Những năm cuối đời, Thành Cát Tư Hãn vẫn không dừng lại.
Tây Hạ, từng thần phục nhưng không luôn đáp ứng yêu cầu hỗ trợ quân sự của Mông
Cổ, trở thành mục tiêu trừng phạt.
Năm 1226, ông mở chiến dịch cuối cùng chống Tây Hạ.
Về cái chết của Thành Cát Tư Hãn, sử liệu để lại nhiều truyền thuyết và giả thuyết:
có chuyện nói ông ngã ngựa, có chuyện gắn với thương tích hoặc bệnh tật,
có chuyện mang màu sắc dân gian.
Điều chắc chắn hơn là ông qua đời năm 1227 trong thời gian chiến dịch chống Tây
Hạ đang diễn ra hoặc ngay sau đó.
Nguyên nhân cụ thể vẫn không thể khẳng định tuyệt đối.
Theo truyền thống Mông Cổ, nơi chôn cất ông được giữ bí mật.
Lăng mộ thật sự của Thành Cát Tư Hãn đến nay vẫn chưa được xác định chắc chắn.
Chính sự bí ẩn ấy càng khiến hình ảnh ông phủ thêm lớp sương huyền thoại.
Một con người làm rung chuyển lục địa, cuối cùng lại biến mất vào lòng thảo nguyên,
như thể gió đã lấy lại đứa con dữ dội nhất của mình.
Trước khi chết, ông đã sắp đặt việc kế vị.
Người con thứ ba, Ögedei, được chọn làm đại hãn kế tiếp.
Đây là quyết định quan trọng, vì đế chế Mông Cổ sau Thành Cát Tư Hãn không tan
rã ngay.
Trái lại, dưới thời các con và cháu ông,
nó tiếp tục mở rộng.
Ögedei hoàn tất việc tiêu diệt nhà Kim.
Quân Mông Cổ tiến vào Đông Âu, đánh bại nhiều vương quốc và công quốc.
Họ lập nên các hãn quốc rộng lớn:
Kim Trướng ở phía tây bắc, Sát Hợp Đài ở Trung Á,
Y Nhi ở Ba Tư, và về sau nhà Nguyên ở Trung Hoa dưới thời Hốt Tất Liệt.
Đế chế mà Thành Cát Tư Hãn dựng nền trở thành mạng lưới quyền lực nối từ Thái Bình
Dương đến gần châu Âu.