1 00:00:01,802 --> 00:00:03,362 Hào khí đông a 2 00:00:03,902 --> 00:00:07,802 Để hiểu Phạm Ngũ Lão, phải hiểu hào khí Đông A của thời Trần. 3 00:00:07,982 --> 00:00:12,542 Chữ “Trần” trong lối chiết tự được đọc thành “Đông A”. Hào khí Đông A là tinh thần 4 00:00:12,562 --> 00:00:14,182 của một triều đại vừa có kỷ luật quân sự, 5 00:00:14,402 --> 00:00:17,802 vừa có ý chí độc lập mãnh liệt, vừa biết đặt lợi ích quốc gia lên trên lợi ích 6 00:00:17,822 --> 00:00:19,722 riêng của từng dòng họ, từng phe nhóm. 7 00:00:20,682 --> 00:00:22,302 Trong cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông, 8 00:00:22,602 --> 00:00:24,702 triều Trần có những khoảnh khắc rất đáng nhớ. 9 00:00:25,402 --> 00:00:27,362 Hội nghị Bình Than bàn kế chống giặc. 10 00:00:28,142 --> 00:00:30,942 Hội nghị Diên Hồng hỏi ý các bô lão nên hòa hay nên đánh, 11 00:00:30,962 --> 00:00:33,362 và tiếng “đánh” vang lên như lời thề của cả dân tộc. 12 00:00:34,162 --> 00:00:36,462 Hưng Đạo Vương viết Hịch tướng sĩ, đánh vào danh dự, 13 00:00:36,482 --> 00:00:39,342 lòng trung nghĩa và nỗi nhục mất nước của quân sĩ. 14 00:00:39,722 --> 00:00:42,382 Những sự kiện ấy không chỉ là nghi lễ chính trị. 15 00:00:42,702 --> 00:00:44,182 Chúng tạo nên tinh thần chung cho cả nước: 16 00:00:44,542 --> 00:00:48,242 vua tôi cùng lòng, tướng sĩ cùng chí, dân chúng cùng chịu gian khổ để giữ lấy non 17 00:00:48,262 --> 00:00:48,962 sông. 18 00:00:49,582 --> 00:00:52,202 Phạm Ngũ Lão sống và chiến đấu trong bầu không khí ấy. 19 00:00:53,042 --> 00:00:55,742 Ông không chỉ là người cầm giáo nơi trận mạc. 20 00:00:55,762 --> 00:00:58,502 Ông còn là người mang trong mình lý tưởng của cả một thế hệ: 21 00:00:58,622 --> 00:01:01,962 làm trai sinh ra trong trời đất thì phải trả nợ núi sông. 22 00:01:02,162 --> 00:01:05,482 Tinh thần ấy được thể hiện rõ trong bài thơ “Thuật hoài” nổi tiếng thường được 23 00:01:05,502 --> 00:01:06,702 gắn với ông: 24 00:01:06,722 --> 00:01:11,842 Hoành sóc giang sơn kháp kỷ thu, Tam quân tỳ hổ khí thôn ngưu. 25 00:01:12,342 --> 00:01:16,582 Nam nhi vị liễu công danh trái, Tu thính nhân gian thuyết Vũ hầu. 26 00:01:16,782 --> 00:01:17,282 Nghĩa là: 27 00:01:17,302 --> 00:01:19,022 cầm ngang ngọn giáo giữ non sông đã mấy thu; 28 00:01:19,282 --> 00:01:21,722 ba quân như hổ báo, khí thế nuốt trôi sao Ngưu; 29 00:01:21,802 --> 00:01:23,282 làm trai chưa trả xong nợ công danh; 30 00:01:23,402 --> 00:01:26,122 luống thẹn khi nghe người đời kể chuyện Vũ hầu. 31 00:01:26,342 --> 00:01:29,622 Bài thơ chỉ bốn câu, nhưng mở ra cả một chân trời tinh thần. 32 00:01:29,642 --> 00:01:31,822 Ở đó có người võ tướng cầm giáo giữa đất nước, 33 00:01:32,002 --> 00:01:35,762 có ba quân hừng hực khí thế, có nỗi thẹn của kẻ sĩ trước tấm gương Gia Cát Lượng. 34 00:01:36,662 --> 00:01:38,142 Đó không phải nỗi thẹn nhỏ bé. 35 00:01:39,142 --> 00:01:42,682 Đó là nỗi thẹn của người có chí lớn, luôn cảm thấy mình còn phải làm nhiều hơn 36 00:01:42,702 --> 00:01:43,402 nữa cho đất nước. 37 00:01:44,402 --> 00:01:47,742 Với Phạm Ngũ Lão, công danh không phải là chức tước để khoe khoang. 38 00:01:48,222 --> 00:01:49,877 Công danh là món nợ với non sông.