1
00:00:00,000 --> 00:00:00,245
Công danh là món nợ với non sông.

2
00:00:01,865 --> 00:00:03,885
Những ngày đen tối năm 1285

3
00:00:04,985 --> 00:00:07,485
Khi quân Nguyên tràn vào Đại Việt năm 1285,

4
00:00:07,945 --> 00:00:09,185
tình hình ban đầu vô cùng nguy hiểm.

5
00:00:09,925 --> 00:00:13,185
Thế giặc mạnh, quân số đông, nhiều mũi tiến công phối hợp.

6
00:00:14,025 --> 00:00:16,185
Thoát Hoan từ phía Bắc đánh xuống.

7
00:00:17,005 --> 00:00:19,385
Toa Đô từ phía Nam đánh lên sau khi tiến qua Chiêm Thành.

8
00:00:20,385 --> 00:00:22,225
Đại Việt bị kẹp giữa hai gọng quân.

9
00:00:22,845 --> 00:00:25,085
Triều đình nhà Trần phải rút khỏi Thăng Long,

10
00:00:25,345 --> 00:00:27,725
thực hiện kế sách tránh chỗ mạnh, bảo toàn lực lượng,

11
00:00:27,945 --> 00:00:28,805
chờ thời cơ phản công.

12
00:00:29,845 --> 00:00:33,525
Đối với người dân, những ngày ấy chắc hẳn là những ngày đầy lo lắng.

13
00:00:35,025 --> 00:00:35,725
Kinh thành bỏ trống.

14
00:00:36,785 --> 00:00:37,845
Vua tôi rút lui.

15
00:00:39,285 --> 00:00:40,845
Quân giặc vào Thăng Long.

16
00:00:41,765 --> 00:00:42,985
Tin tức thất thủ lan đi.

17
00:00:43,865 --> 00:00:46,125
Nhưng đằng sau sự rút lui ấy không phải là đầu hàng.

18
00:00:47,005 --> 00:00:49,365
Đó là chiến lược của Trần Quốc Tuấn và triều đình nhà Trần:

19
00:00:49,385 --> 00:00:52,205
lấy không gian đổi thời gian, làm cho quân địch mệt mỏi,

20
00:00:52,405 --> 00:00:54,905
kéo dài đường tiếp tế, rồi đánh vào lúc chúng suy yếu.

21
00:00:56,045 --> 00:00:58,925
Phạm Ngũ Lão là một trong những tướng lĩnh tham gia vào quá trình ấy.

22
00:00:59,645 --> 00:01:02,825
Sử sách không ghi lại từng chi tiết nhỏ về mọi trận ông chỉ huy,

23
00:01:03,105 --> 00:01:05,905
nhưng tên tuổi ông gắn với những chiến công quan trọng trong cả hai cuộc kháng

24
00:01:05,925 --> 00:01:08,925
chiến năm 1285 và 1288.

25
00:01:09,925 --> 00:01:12,085
Ông thuộc nhóm võ tướng được Hưng Đạo Vương tin dùng,

26
00:01:12,105 --> 00:01:14,425
và điều đó tự nó đã nói lên tài năng của ông.

27
00:01:15,265 --> 00:01:18,405
Trong chiến tranh, có những người nổi bật bằng một trận đánh duy nhất.

28
00:01:19,385 --> 00:01:21,785
Nhưng cũng có những người nổi bật bằng sự bền bỉ,

29
00:01:21,905 --> 00:01:23,845
bằng việc luôn có mặt ở những nơi hiểm yếu,

30
00:01:24,005 --> 00:01:26,065
luôn hoàn thành nhiệm vụ được giao.

31
00:01:26,085 --> 00:01:27,505
Phạm Ngũ Lão thuộc kiểu thứ hai:

32
00:01:27,525 --> 00:01:29,885
chắc chắn, gan dạ, kỷ luật và đáng tin.

33
00:01:30,465 --> 00:01:33,345
Khi quân Nguyên tưởng rằng Đại Việt đã suy sụp,

34
00:01:33,365 --> 00:01:35,625
thì chính là lúc thế trận kháng chiến bắt đầu chuyển mình.

35
00:01:37,075 --> 00:01:38,725
Phản công

36
00:01:39,975 --> 00:01:43,915
Mùa hè năm 1285, quân Trần mở cuộc phản công lớn.

37
00:01:44,135 --> 00:01:46,975
Những trận Hàm Tử, Chương Dương, Tây Kết vang lên như tiếng trống lật ngược cục

38
00:01:46,995 --> 00:01:47,915
diện.

39
00:01:48,275 --> 00:01:50,355
Trần Nhật Duật lập công ở Hàm Tử.

40
00:01:50,675 --> 00:01:53,455
Trần Quang Khải góp công lớn ở Chương Dương.

41
00:01:53,875 --> 00:01:55,595
Toa Đô bị đánh bại và tử trận ở Tây Kết.

42
00:01:56,395 --> 00:01:59,595
Quân Nguyên từ thế chủ động tiến công rơi vào thế bị động tháo chạy.

43
00:02:00,615 --> 00:02:03,835
Trong toàn bộ cục diện ấy, các cánh quân Trần phải phối hợp chặt chẽ,

44
00:02:03,995 --> 00:02:06,435
vừa đánh trên sông, vừa đánh trên bộ, vừa truy kích,

45
00:02:06,555 --> 00:02:07,435
vừa chặn đường rút.

46
00:02:08,335 --> 00:02:11,995
Phạm Ngũ Lão là một trong những tướng lĩnh tham gia vào các hoạt động quân sự ấy,

47
00:02:12,275 --> 00:02:13,495
góp phần vào thắng lợi chung.

48
00:02:14,295 --> 00:02:16,955
Có thể hình dung chiến trường Đại Việt những ngày phản công:

49
00:02:17,275 --> 00:02:19,895
sông nước đỏ ánh lửa, thuyền chiến lao đi trong tiếng trống,

50
00:02:20,175 --> 00:02:23,555
quân sĩ từ những vùng quê từng bị giặc giày xéo nay vùng lên đánh trả.

51
00:02:24,375 --> 00:02:27,615
Những đạo quân Nguyên từng kiêu hãnh bỗng lâm vào cảnh thiếu lương,

52
00:02:27,855 --> 00:02:30,755
mệt mỏi, bị phục kích, bị truy đuổi không ngừng.

53
00:02:30,975 --> 00:02:33,555
Chiến thắng năm 1285 không đến từ một phép màu.

54
00:02:34,535 --> 00:02:36,595
Nó đến từ sự chuẩn bị, từ ý chí chịu đựng,

55
00:02:36,735 --> 00:02:38,895
từ chiến lược đúng đắn và từ máu của rất nhiều người.

56
00:02:39,715 --> 00:02:41,695
Trong đó có những tướng lĩnh như Phạm Ngũ Lão,

57
00:02:42,095 --> 00:02:45,835
những người không chỉ cầm quân đánh trận mà còn giữ vững tinh thần cho quân sĩ

58
00:02:45,855 --> 00:02:47,895
trong những giờ phút hiểm nghèo.

59
00:02:47,995 --> 00:02:49,555
Cuối cùng, quân Nguyên thất bại.

60
00:02:50,455 --> 00:02:53,135
Thoát Hoan phải chui vào ống đồng để quân lính kéo chạy về nước,

61
00:02:53,455 --> 00:02:56,815
một hình ảnh được sử cũ ghi lại như biểu tượng của sự nhục nhã.

62
00:02:57,195 --> 00:02:58,735
Đại Việt đứng vững.

63
00:02:59,175 --> 00:03:01,050
Nhưng nhà Nguyên chưa từ bỏ tham vọng.