1
00:00:00,000 --> 00:00:00,193
Điều cao nhất là đạo lý.

2
00:00:01,093 --> 00:00:05,253
TRIỀU CHÍNH RỐI REN VÀ NỖI ĐAU CỦA NGƯỜI THẤY NƯỚC SUY

3
00:00:05,613 --> 00:00:09,093
Không có nỗi đau nào lớn hơn với một bậc sĩ phu chân chính bằng việc nhìn thấy

4
00:00:09,113 --> 00:00:11,593
đất nước suy yếu mà không thể làm ngơ.

5
00:00:11,893 --> 00:00:14,213
Chu Văn An từng dạy học trò phải sống ngay thẳng.

6
00:00:15,053 --> 00:00:17,233
Vậy chính ông càng không thể cúi đầu trước cái sai.

7
00:00:18,273 --> 00:00:21,213
Trong triều, ông chứng kiến những kẻ bất tài nhưng được trọng dụng.

8
00:00:22,073 --> 00:00:23,853
Những kẻ xu nịnh ngày càng có chỗ đứng.

9
00:00:24,853 --> 00:00:26,533
Những người nói lời thật thì khó được nghe.

10
00:00:27,533 --> 00:00:29,233
Những lời can gián bị bỏ ngoài tai.

11
00:00:30,113 --> 00:00:32,033
Vua ham chơi, quan ham lợi, dân gian lầm than.

12
00:00:33,153 --> 00:00:35,993
Một triều đình khi còn biết sợ dân, biết nghe lời can gián,

13
00:00:36,013 --> 00:00:38,793
biết xấu hổ trước điều sai, thì vẫn còn hy vọng sửa mình.

14
00:00:39,593 --> 00:00:42,993
Nhưng khi kẻ xấu lấn át người ngay, khi lời nịnh dễ nghe hơn lời thật,

15
00:00:43,133 --> 00:00:46,153
khi người cầm quyền coi sự hưởng lạc của mình lớn hơn nỗi khổ của dân,

16
00:00:46,173 --> 00:00:47,993
thì đó là dấu hiệu nguy hiểm.

17
00:00:48,973 --> 00:00:51,033
Chu Văn An không thể im lặng.

18
00:00:51,193 --> 00:00:53,893
Ông đã làm một việc khiến tên tuổi mình sáng mãi trong lịch sử:

19
00:00:53,913 --> 00:00:54,753
dâng Thất trảm sớ.

20
00:00:55,833 --> 00:00:58,193
Thất trảm sớ” nghĩa là bản sớ xin chém bảy người.

21
00:00:59,113 --> 00:01:01,573
Theo sử sách, Chu Văn An dâng sớ lên vua Trần Dụ Tông,

22
00:01:01,593 --> 00:01:04,813
xin chém bảy kẻ nịnh thần, những người được cho là làm rối loạn triều chính,

23
00:01:04,833 --> 00:01:06,673
gây hại cho đất nước.

24
00:01:06,973 --> 00:01:09,333
Danh tính bảy người ấy không được sử sách ghi rõ đầy đủ,

25
00:01:09,353 --> 00:01:10,953
vì bản sớ không còn truyền lại.

26
00:01:11,793 --> 00:01:14,433
Chính vì vậy, khi kể về sự kiện này, cần thận trọng:

27
00:01:14,553 --> 00:01:17,913
điều chắc chắn được hậu thế ghi nhớ là Chu Văn An đã dâng sớ xin trị tội bảy gian

28
00:01:17,933 --> 00:01:18,433
thần;

29
00:01:18,453 --> 00:01:22,393
còn nội dung cụ thể và danh sách từng người không còn được lưu truyền rõ ràng.

30
00:01:22,913 --> 00:01:26,013
Nhưng chỉ riêng hành động ấy đã đủ làm rung động lịch sử.

31
00:01:26,313 --> 00:01:27,993
Hãy thử hình dung khung cảnh khi ấy.

32
00:01:28,733 --> 00:01:31,313
Giữa triều đình, nơi các quan đứng chầu theo phẩm phục,

33
00:01:31,513 --> 00:01:33,073
nơi lời nói có thể định đoạt vinh nhục,

34
00:01:33,253 --> 00:01:37,113
sống chết của một con người, một vị quan dạy học đứng ra dâng sớ xin chém bảy kẻ

35
00:01:37,133 --> 00:01:37,833
quyền thế.

36
00:01:38,873 --> 00:01:41,413
Đó không phải là lời than phiền nhỏ.

37
00:01:41,573 --> 00:01:45,273
Đó là một nhát búa giáng thẳng vào sự mục ruỗng trong triều đình.

38
00:01:45,433 --> 00:01:47,383
Đó là tiếng nói của lương tri.

39
00:01:47,813 --> 00:01:50,673
Đó là sự can đảm của một người biết rõ mình có thể bị trả thù,

40
00:01:50,833 --> 00:01:53,493
bị cô lập, bị mất chức, thậm chí nguy hiểm đến tính mạng,

41
00:01:53,513 --> 00:01:55,013
nhưng vẫn không lùi.

42
00:01:55,033 --> 00:01:58,053
Chu Văn An không dâng sớ để tìm danh.

43
00:01:58,413 --> 00:02:00,473
Nếu muốn tìm danh lợi, ông đã có thể im lặng,

44
00:02:00,613 --> 00:02:02,293
mềm mỏng, thuận theo chiều gió.

45
00:02:02,693 --> 00:02:04,073
Ông đã có thể chọn cách an toàn:

46
00:02:04,213 --> 00:02:07,173
nói những điều nhà vua muốn nghe, tránh xa những chuyện gai góc,

47
00:02:07,353 --> 00:02:08,873
giữ địa vị của mình trong Quốc Tử Giám.

48
00:02:09,713 --> 00:02:10,973
Nhưng ông không chọn thế.

49
00:02:11,933 --> 00:02:12,717
Ông chọn nói thật.