1
00:00:01,630 --> 00:00:03,870
NÚI PHƯỢNG HOÀNG VÀ BÓNG DÁNG TIỀU ẨN

2
00:00:04,630 --> 00:00:06,870
Hiệu của Chu Văn An là Tiều Ẩn.

3
00:00:07,490 --> 00:00:09,970
Hai chữ ấy gợi lên hình ảnh một người ẩn nơi núi rừng,

4
00:00:10,090 --> 00:00:13,130
sống giản dị, xa danh lợi, giữ lòng thanh sạch.

5
00:00:13,270 --> 00:00:15,370
Sau khi từ quan, ông về núi Phượng Hoàng,

6
00:00:15,390 --> 00:00:18,670
dựng nhà dạy học, đọc sách, làm thơ, sống cuộc đời đạm bạc.

7
00:00:18,950 --> 00:00:20,050
Có người nhìn vào sẽ nghĩ:

8
00:00:20,290 --> 00:00:22,090
một bậc đại nho như vậy mà rời triều đình,

9
00:00:22,110 --> 00:00:23,610
thật đáng tiếc.

10
00:00:23,850 --> 00:00:27,910
Nhưng đôi khi, sự ra đi của một người chính trực lại có sức nặng hơn sự ở lại.

11
00:00:27,930 --> 00:00:30,730
Nếu ở lại mà phải im lặng, ở lại mà không thể nói điều đúng,

12
00:00:30,950 --> 00:00:33,130
ở lại mà phải chứng kiến cái sai lấn tới từng ngày,

13
00:00:33,310 --> 00:00:35,150
thì sự ở lại ấy chỉ làm đau thêm nhân cách.

14
00:00:36,130 --> 00:00:37,330
Chu Văn An chọn lui về.

15
00:00:39,150 --> 00:00:40,050
Nhưng ông không bỏ đời.

16
00:00:41,530 --> 00:00:42,590
Ông vẫn dạy học.

17
00:00:44,170 --> 00:00:45,170
Vẫn đào tạo con người.

18
00:00:46,490 --> 00:00:48,250
Vẫn giữ ngọn lửa đạo lý bằng cách của mình.

19
00:00:49,190 --> 00:00:51,290
Núi Phượng Hoàng vì thế không chỉ là nơi ẩn cư.

20
00:00:52,230 --> 00:00:53,990
Nó trở thành biểu tượng của sự thanh cao.

21
00:00:55,030 --> 00:00:58,310
Người ta kể nhiều chuyện về Chu Văn An ở vùng Chí Linh.

22
00:00:58,330 --> 00:01:00,470
Trong dân gian, hình ảnh ông gắn với mây núi,

23
00:01:00,490 --> 00:01:04,470
suối khe, với bóng dáng người thầy áo vải ung dung giữa thiên nhiên.

24
00:01:04,690 --> 00:01:06,930
Có những truyền thuyết được thêu dệt thêm theo thời gian,

25
00:01:07,110 --> 00:01:09,330
thể hiện lòng kính trọng của nhân dân đối với ông.

26
00:01:10,270 --> 00:01:13,610
Khi kể lại, cần hiểu rằng truyền thuyết không phải lúc nào cũng là sử liệu chính

27
00:01:13,630 --> 00:01:15,910
xác, nhưng nó phản ánh một sự thật tinh thần:

28
00:01:16,090 --> 00:01:18,550
người đời sau vô cùng tôn kính Chu Văn An.

29
00:01:18,930 --> 00:01:21,990
Ông mất năm 1370, thọ 78 tuổi.

30
00:01:22,010 --> 00:01:25,730
Sau khi mất, ông được triều đình truy tặng tước Văn Trinh công và được thờ ở Văn

31
00:01:25,750 --> 00:01:26,450
Miếu.

32
00:01:27,130 --> 00:01:30,110
Việc một người thầy được phối thờ tại Văn Miếu là vinh dự lớn,

33
00:01:30,230 --> 00:01:33,910
cho thấy vị trí đặc biệt của ông trong lịch sử giáo dục và đạo đức Việt Nam.

34
00:01:34,150 --> 00:01:36,790
Nhưng có lẽ điều khiến Chu Văn An bất tử không nằm ở tước hiệu.

35
00:01:37,730 --> 00:01:40,090
Nó nằm ở câu hỏi mà cuộc đời ông để lại cho hậu thế:

36
00:01:41,250 --> 00:01:42,990
Khi thấy điều sai, ta có dám nói không?

37
00:01:43,970 --> 00:01:46,030
Khi đạo lý bị chà đạp, ta có dám giữ mình không?

38
00:01:47,170 --> 00:01:51,270
Khi danh lợi đặt trước mắt, ta có dám quay lưng nếu cái giá phải trả là nhân cách?