1
00:00:00,880 --> 00:00:03,880
CẬU THIẾU NIÊN SINH RA TRONG CƠN GIÓ DỮ CỦA THỜI ĐẠI

2
00:00:04,700 --> 00:00:06,324
Trong lịch sử Việt Nam, có những cái tên khiến người ta nhớ đến không phải vì sống

3
00:00:06,344 --> 00:00:06,844
thật lâu, làm quan thật lớn, hay để lại thật nhiều trước tác.

4
00:00:06,864 --> 00:00:08,960
Có những con người bước vào sử sách khi tuổi đời còn rất trẻ,

5
00:00:09,051 --> 00:00:10,300
nhưng khí phách thì lớn đến mức vượt khỏi khuôn khổ của tuổi tác.

6
00:00:10,320 --> 00:00:12,040
Trần Quốc Toản là một người như thế.

7
00:00:12,700 --> 00:00:14,740
Ông là tông thất nhà Trần, được phong tước Hoài Văn hầu.

8
00:00:14,760 --> 00:00:17,100
Sử sách không ghi thật đầy đủ về năm sinh,

9
00:00:17,163 --> 00:00:17,705
quê quán, cha mẹ và tuổi thơ của ông.

10
00:00:17,725 --> 00:00:18,768
Nhưng hình ảnh nổi bật nhất về Trần Quốc Toản vẫn được lưu truyền qua nhiều thế

11
00:00:18,788 --> 00:00:19,288
hệ:

12
00:00:19,308 --> 00:00:20,439
một thiếu niên trẻ tuổi, vì chưa đủ tuổi dự bàn việc nước mà uất ức bóp nát quả

13
00:00:20,459 --> 00:00:20,959
cam trong tay;

14
00:00:20,979 --> 00:00:21,179
rồi tự mình tập hợp gia nô, thân thuộc,

15
00:00:21,199 --> 00:00:22,614
dựng lá cờ thêu sáu chữ vàng:

16
00:00:22,634 --> 00:00:24,330
Phá cường địch, báo hoàng ân”. Sáu chữ ấy nghĩa là:

17
00:00:24,390 --> 00:00:26,029
phá giặc mạnh, báo đền ơn vua.

18
00:00:26,049 --> 00:00:26,950
Nhưng nếu chỉ hiểu là báo ơn vua thì chưa đủ.

19
00:00:26,970 --> 00:00:28,550
Trong hoàn cảnh của nhà Trần lúc ấy, “hoàng ân” gắn với triều đình,

20
00:00:28,570 --> 00:00:29,070
với quốc gia, với vận mệnh sơn hà.

21
00:00:29,090 --> 00:00:32,250
Đó là lời thề của một người trẻ không muốn đứng ngoài khi đất nước lâm nguy.

22
00:00:32,270 --> 00:00:34,730
Trần Quốc Toản sống vào thế kỷ XIII, thời điểm Đại Việt phải đối đầu với một trong

23
00:00:34,750 --> 00:00:35,930
những thế lực quân sự mạnh nhất thế giới lúc bấy giờ:

24
00:00:35,950 --> 00:00:36,450
đế quốc Nguyên Mông.

25
00:00:36,470 --> 00:00:39,290
Quân Mông Cổ từng tung vó ngựa qua nhiều vùng đất rộng lớn ở Á - Âu.

26
00:00:40,070 --> 00:00:41,910
Nhiều vương triều hùng mạnh đã sụp đổ trước sức tiến công của họ.

27
00:00:41,930 --> 00:00:45,550
Đến thời nhà Nguyên, tham vọng bành trướng xuống phương Nam càng rõ rệt.

28
00:00:45,790 --> 00:00:48,109
Đại Việt, một quốc gia không lớn về lãnh thổ,

29
00:00:48,129 --> 00:00:48,629
nhưng có ý chí độc lập bền bỉ, trở thành mục tiêu mà kẻ thù không thể bỏ qua.

30
00:00:48,649 --> 00:00:50,109
Trước thời Trần Quốc Toản, Đại Việt đã một lần đương đầu và đánh bại quân Mông

31
00:00:50,129 --> 00:00:50,629
Cổ vào năm 1258.

32
00:00:50,649 --> 00:00:52,710
Nhưng sau thất bại ấy, kẻ thù không từ bỏ dã tâm.

33
00:00:53,230 --> 00:00:54,510
Nhiều năm sau, mây đen chiến tranh lại kéo đến.

34
00:00:54,530 --> 00:00:55,030
Đến năm 1282, khi nguy cơ quân Nguyên xâm lược ngày càng rõ,

35
00:00:55,050 --> 00:00:55,750
triều đình nhà Trần triệu tập hội nghị ở bến Bình Than để bàn kế sách chống giặc.

36
00:00:55,770 --> 00:00:58,090
Chính tại nơi ấy, tên tuổi Trần Quốc Toản bắt đầu sáng lên trong lịch sử.

37
00:00:58,110 --> 00:01:00,850
BẾN BÌNH THAN VÀ QUẢ CAM BỊ BÓP NÁT

38
00:01:01,490 --> 00:01:03,650
Bình Than là một địa điểm quan trọng nằm trên tuyến sông,

39
00:01:03,736 --> 00:01:04,571
nơi triều đình nhà Trần hội họp các vương hầu,

40
00:01:04,591 --> 00:01:05,091
tướng lĩnh để bàn việc quân.

41
00:01:05,111 --> 00:01:05,890
Khi ấy, không khí trong nước vô cùng căng thẳng.

42
00:01:05,910 --> 00:01:07,190
Phía bắc, quân Nguyên lăm le tiến xuống.

43
00:01:07,210 --> 00:01:08,368
Trong triều, những người đứng đầu đất nước hiểu rằng cuộc chiến sắp tới sẽ không

44
00:01:08,388 --> 00:01:08,888
dễ dàng.

45
00:01:08,908 --> 00:01:10,930
Đây không còn là một cuộc va chạm nhỏ nơi biên giới.

46
00:01:11,470 --> 00:01:13,910
Đó có thể là cuộc chiến sống còn của cả dân tộc.

47
00:01:14,350 --> 00:01:16,890
Hội nghị Bình Than vì thế mang ý nghĩa rất lớn.

48
00:01:17,230 --> 00:01:18,711
Vua Trần Nhân Tông cùng Thượng hoàng Trần Thánh Tông và các vương hầu,

49
00:01:18,731 --> 00:01:19,231
tướng lĩnh bàn kế chống giặc.

50
00:01:19,251 --> 00:01:21,230
Những quyết định ở đó sẽ ảnh hưởng đến vận mệnh Đại Việt.

51
00:01:21,458 --> 00:01:23,022
Trần Quốc Toản khi ấy còn trẻ.

52
00:01:23,050 --> 00:01:26,110
Ông có mặt ở Bình Than, nhưng vì tuổi còn nhỏ nên không được dự bàn việc nước.

53
00:01:26,130 --> 00:01:27,026
Với một thiếu niên bình thường, chuyện ấy có thể chỉ là một sự tiếc nuối.

54
00:01:27,046 --> 00:01:27,810
Nhưng với Trần Quốc Toản, đó là nỗi uất nghẹn.

55
00:01:27,830 --> 00:01:29,092
Đất nước lâm nguy, giặc mạnh áp sát, các bậc vương hầu được bàn kế đánh giặc,

56
00:01:29,112 --> 00:01:29,612
còn mình — cũng là con cháu nhà Trần, cũng mang dòng máu của triều đại,

57
00:01:29,632 --> 00:01:29,936
cũng có lòng với nước — lại phải đứng ngoài.

58
00:01:29,956 --> 00:01:32,018
Sử sách ghi lại rằng vì tức giận, Trần Quốc Toản đã bóp nát quả cam trong tay mà

59
00:01:32,038 --> 00:01:32,538
không hay biết.

60
00:01:32,558 --> 00:01:34,554
Hình ảnh ấy trở thành một trong những chi tiết nổi tiếng nhất của lịch sử Việt

61
00:01:34,574 --> 00:01:35,074
Nam.

62
00:01:35,094 --> 00:01:37,370
Một quả cam nhỏ nằm trong lòng bàn tay thiếu niên.

63
00:01:37,630 --> 00:01:39,170
Một nỗi uất ức lớn hơn tuổi đời.

64
00:01:39,190 --> 00:01:42,050
Một bàn tay trẻ siết chặt đến mức quả cam nát vụn.

65
00:01:42,310 --> 00:01:44,510
Chi tiết ấy không chỉ kể về sự nóng nảy của tuổi trẻ.

66
00:01:45,410 --> 00:01:48,850
Nó cho thấy trong lòng Trần Quốc Toản khi ấy có một ngọn lửa.

67
00:01:48,889 --> 00:01:49,389
Đó là ngọn lửa của lòng tự trọng, của ý thức trách nhiệm,

68
00:01:49,409 --> 00:01:49,910
của sự đau đớn khi thấy mình chưa được góp sức vào việc nước.

69
00:01:49,930 --> 00:01:51,050
Ông không giận vì bị coi thường trong chuyện riêng.

70
00:01:51,070 --> 00:01:54,370
Ông giận vì không được tham gia bàn việc cứu nước.

71
00:01:54,570 --> 00:01:56,630
Và chính từ nỗi uất nghẹn ấy, Trần Quốc Toản không chọn cách than thở.

72
00:01:56,650 --> 00:01:58,350
Ông chọn hành động.

73
00:01:59,270 --> 00:02:02,210
LÁ CỜ THÊU SÁU CHỮ VÀ LỜI THỀ CỦA TUỔI TRẺ

74
00:02:02,730 --> 00:02:04,450
Sau hội nghị Bình Than, Trần Quốc Toản trở về.

75
00:02:04,470 --> 00:02:06,590
Nếu chỉ là một người trẻ bốc đồng, có lẽ ông sẽ dừng lại ở cơn giận.

76
00:02:06,610 --> 00:02:09,370
Nhưng Trần Quốc Toản đã biến cơn giận ấy thành việc làm cụ thể.

77
00:02:10,190 --> 00:02:12,550
Ông tập hợp gia nô, thân thuộc, những người có thể theo mình ra trận.

78
00:02:12,570 --> 00:02:14,190
Sử cũ chép rằng ông tự dựng quân hơn một nghìn người.

79
00:02:14,210 --> 00:02:15,758
Con số này cho thấy dù tuổi còn trẻ, Trần Quốc Toản đã có uy tín và quyết tâm rất

80
00:02:15,778 --> 00:02:16,278
lớn.

81
00:02:16,298 --> 00:02:17,510
Ông không chỉ muốn xông pha một mình.

82
00:02:18,110 --> 00:02:21,590
Ông muốn có một lực lượng để thật sự góp sức vào cuộc chiến.

83
00:02:21,830 --> 00:02:23,850
Và rồi lá cờ của ông xuất hiện.

84
00:02:24,030 --> 00:02:25,270
Trên lá cờ ấy thêu sáu chữ:

85
00:02:25,290 --> 00:02:27,042
PHÁ CƯỜNG ĐỊCH, BÁO HOÀNG ÂN.

86
00:02:27,062 --> 00:02:28,590
Sáu chữ ngắn gọn, nhưng vang như một lời thề.

87
00:02:28,610 --> 00:02:30,410
Cường địch” là giặc mạnh.

88
00:02:30,810 --> 00:02:33,010
Mà quân Nguyên khi ấy quả thật là giặc mạnh.

89
00:02:33,030 --> 00:02:34,957
Họ có lực lượng đông đảo, kinh nghiệm chinh chiến dày dạn,

90
00:02:34,977 --> 00:02:35,477
từng khiến bao quốc gia phải khiếp sợ.

91
00:02:35,497 --> 00:02:36,570
Phá cường địch” là không sợ cái mạnh của địch.

92
00:02:36,590 --> 00:02:38,572
Báo hoàng ân” là đền đáp ơn vua, ơn triều đình,

93
00:02:38,592 --> 00:02:39,092
nhưng sâu xa hơn là đền đáp đất nước đã nuôi dưỡng mình,

94
00:02:39,112 --> 00:02:39,312
dòng họ đã trao cho mình trách nhiệm, non sông đã cho mình một nơi để thuộc về.

95
00:02:39,332 --> 00:02:41,850
Lá cờ ấy không chỉ là dấu hiệu của một đội quân.

96
00:02:42,070 --> 00:02:43,710
Nó là biểu tượng của một tinh thần.

97
00:02:44,230 --> 00:02:46,910
Một thiếu niên bị từ chối ở cửa hội nghị không vì thế mà lùi bước.

98
00:02:47,610 --> 00:02:49,610
Không được ngồi bàn việc nước, ông tự tìm cách góp sức cho nước.

99
00:02:49,630 --> 00:02:50,810
Không được trao vai trò chính thức, ông tự gánh lấy trách nhiệm của mình.

100
00:02:50,830 --> 00:02:52,890
Tuổi trẻ của Trần Quốc Toản vì thế không phải tuổi trẻ nông nổi.

101
00:02:52,910 --> 00:02:54,570
Đó là tuổi trẻ có lý tưởng.

102
00:02:55,150 --> 00:02:56,610
Trong lịch sử, nhiều người trẻ từng có nhiệt huyết.

103
00:02:56,630 --> 00:02:59,104
Nhưng nhiệt huyết nếu không đi cùng hành động thì chỉ là ngọn lửa bùng lên rồi

104
00:02:59,124 --> 00:02:59,624
tắt.

105
00:02:59,644 --> 00:02:59,972
Trần Quốc Toản khác ở chỗ ông đem ngọn lửa ấy ra chiến trường.