Ông tự bước vào lịch sử.
TUỔI TRẺ THẮP LỬA NON SÔNG
Nhìn lại cuộc đời Trần Quốc Toản, ta thấy đó là một cuộc đời ngắn,
nhưng có sức ngân vang dài.
Ông không để lại những bài văn chính luận nổi tiếng.
Không để lại những kế sách quân sự đồ sộ.
Không sống đủ lâu để trở thành một đại thần lão luyện.
Nhưng ông để lại một hình ảnh mà lịch sử không thể quên:
người thiếu niên mang nỗi đau vì chưa được dự bàn việc nước,
bóp nát quả cam trong tay, rồi dựng cờ thêu sáu chữ,
đem quân đi đánh giặc.
Hình ảnh ấy đẹp vì nó thật mạnh mẽ.
Nhưng nó cũng đẹp vì nó trong sáng.
Trần Quốc Toản không chiến đấu để giành phần hơn cho riêng mình.
Ông chiến đấu vì Đại Việt đang bị đe dọa.
Ông không dựng cờ để khoe danh.
Ông dựng cờ để nhắc mình và người theo mình về mục tiêu lớn:
phá giặc mạnh, báo đền ơn nước.
Trong lịch sử dân tộc, có những ngọn núi cao tượng trưng cho trí tuệ và bản lĩnh.
Trần Hưng Đạo là một ngọn núi như thế.
Nhưng bên cạnh những ngọn núi, lịch sử cũng cần những ngọn lửa.
Trần Quốc Toản là một ngọn lửa.
Ngọn lửa ấy bùng lên giữa lúc đất nước cần người đứng dậy.
Nó không cháy lâu như đời người tám mươi năm,
nhưng cháy đủ sáng để soi vào tâm trí hậu thế.
Mỗi khi nhắc đến ông, ta như thấy lại một buổi Bình Than căng thẳng,
một cậu thiếu niên đứng ngoài vòng bàn bạc,
đôi mắt nhìn về nơi các bậc vương hầu đang quyết định vận mệnh sơn hà.
Ta như thấy bàn tay ấy siết chặt, quả cam vỡ nát,
nước cam chảy qua kẽ tay mà người cầm không hề hay biết.
Vì trong lòng ông lúc ấy còn có một thứ lớn hơn quả cam.
Đó là đất nước.
Rồi ta thấy lá cờ sáu chữ tung lên trong gió:
PHÁ CƯỜNG ĐỊCH, BÁO HOÀNG ÂN.
Sáu chữ ấy không chỉ bay trên một chiến trường của thế kỷ XIII.
Nó còn bay qua nhiều thế hệ, bay vào bài học lịch sử,
bay vào lòng những người trẻ mỗi khi tự hỏi mình có thể làm gì cho quê hương.
Trần Quốc Toản đã không sống một đời dài.
Nhưng ông đã sống một đời đáng nhớ.
Và đôi khi, với lịch sử, điều quan trọng nhất không phải là con người sống bao
lâu.
Mà là trong khoảnh khắc đất nước cần, người ấy đã chọn đứng ở đâu.
Trần Quốc Toản đã chọn đứng về phía non sông.
Vì thế, tên ông còn được nhắc mãi.
Như tiếng gọi của tuổi trẻ.
Như lá cờ không bao giờ rơi.
Như ngọn lửa nhỏ nhưng đủ làm sáng cả một đoạn đường dài của lịch sử Việt Nam.