Họ cũng có thể thua, có thể chạy, có thể run sợ trước sức mạnh của lòng dân.
Đối Đầu Với Một Đế Chế
Nhưng một cuộc khởi nghĩa địa phương, dù mạnh mẽ đến đâu,
vẫn phải đối diện với thực tế khắc nghiệt:
Đông Ngô là một chính quyền lớn, có quân đội,
có hậu cần, có kinh nghiệm đàn áp các vùng nổi dậy.
Trước sự lan rộng của nghĩa quân, triều đình Đông Ngô sai Lục Dận sang làm Thứ
sử Giao Châu để đối phó.
Theo ghi chép, Lục Dận dùng cả biện pháp quân sự lẫn chiêu dụ,
vừa đem quân đàn áp, vừa tìm cách chia rẽ và làm tan rã lực lượng chống đối.
Đó là một chiến lược nguy hiểm.
Nếu chỉ đánh bằng gươm giáo, nghĩa quân có thể dựa vào địa thế núi rừng và lòng
dân để chống trả.
Nhưng khi kẻ địch dùng cả mua chuộc, dụ hàng,
chia rẽ, cuộc chiến trở nên phức tạp hơn nhiều.
Nghĩa quân Bà Triệu có khí thế, nhưng họ không có nguồn lực vô tận.
Mỗi trận đánh tiêu hao người, lương thực và vũ khí.
Mỗi cuộc vây ép kéo dài làm căn cứ thêm khó khăn.
Khi Đông Ngô dồn lực đàn áp, sự chênh lệch ngày càng lộ rõ.
Bà Triệu vẫn chiến đấu.
Hình ảnh của bà trong giai đoạn này là hình ảnh bi tráng:
một người phụ nữ trẻ đứng giữa vòng vây của thời cuộc,
sau lưng là núi rừng và dân chúng, trước mặt là quân đội của một chính quyền đô
hộ.
Bà không có cơ hội dễ dàng để chiến thắng lâu dài,
nhưng vẫn chọn con đường khó nhất:
cầm cờ chống lại.
Bởi với những con người như Bà Triệu, sống mà cúi đầu không phải là sống.
Ngọn Lửa Bị Vây Giữa Núi Rừng
Cuộc khởi nghĩa năm 248 cuối cùng bị đàn áp.
Bà Triệu hy sinh khi tuổi đời còn rất trẻ.
Truyền thống Việt Nam thường kể rằng bà tuẫn tiết ở núi Tùng,
không để rơi vào tay giặc.
Sự kiện cụ thể về cái chết của bà trong sử liệu không được ghi thật đầy đủ,
nhưng ký ức dân gian đã chọn cách nhớ bà như một người giữ trọn khí tiết đến cùng.
Đó là cách nhân dân tôn vinh những anh hùng thất bại về quân sự nhưng không thất
bại về tinh thần.
Sau khi nghĩa quân tan vỡ, chính quyền Đông Ngô tiếp tục siết lại Giao Châu.
Những người theo nghĩa quân bị truy bắt.
Các làng xóm từng hưởng ứng bị đe dọa.
Bộ máy đô hộ cố gắng làm cho dân chúng quên đi ngọn cờ vừa bùng lên.
Nhưng họ không thể làm được.
Có những cái chết không khép lại câu chuyện.
Nó mở ra một đời sống khác trong ký ức cộng đồng.
Bà Triệu ngã xuống, nhưng hình ảnh người nữ tướng cưỡi voi trắng vẫn đi qua các
thế kỷ.
Từ lời kể của người già đến câu hát dân gian,
từ đền thờ đến lễ hội, từ sử sách đến bài học trong trường,
bà tiếp tục sống như biểu tượng của lòng bất khuất.
Kẻ đô hộ có thể thắng một trận.
Nhưng họ không thể bắt một dân tộc thôi nhớ người đã đứng lên vì mình.