Người Phụ Nữ Không Chịu Làm Tì Thiếp
Điều khiến Bà Triệu trở nên đặc biệt trong lịch sử Việt Nam là giọng nói phản kháng
rất riêng của bà.
Hai Bà Trưng trước đó đã mở đầu truyền thống phụ nữ Việt đứng lên chống ngoại xâm.
Bà Triệu tiếp nối truyền thống ấy hơn hai thế kỷ sau,
trong một hoàn cảnh vẫn đầy áp bức.
Nhưng ở Bà Triệu, hậu thế đặc biệt nhớ đến khát vọng tự do được nói bằng lời lẽ
mạnh mẽ và dữ dội.
Tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh…” Đó không chỉ là lời chống giặc.
Đó còn là lời từ chối mọi sự áp đặt lên thân phận con người.
Bà không chấp nhận làm nô lệ cho ngoại bang.
Không chấp nhận bị đóng khung trong vai trò nhỏ bé.
Không chấp nhận sống đời khuất phục.
Trong hình tượng ấy, lòng yêu nước và ý thức về phẩm giá cá nhân hòa vào nhau.
Bà cứu dân, nhưng cũng tự giải phóng chính mình khỏi những ràng buộc hèn yếu mà
thời đại muốn đặt lên người phụ nữ.
Vì thế, câu chuyện Bà Triệu không chỉ làm người ta xúc động vì tinh thần chống
đô hộ, mà còn khiến người ta kính phục vì tầm vóc của một cá tính lớn.
Bà không xin lịch sử cho mình một chỗ đứng.
Bà tự bước vào lịch sử bằng tiếng voi trận và ngọn cờ khởi nghĩa.
Từ Núi Nưa Đến Trí Nhớ Dân Tộc
Ngày nay, ở Thanh Hóa, những địa danh gắn với Bà Triệu vẫn được nhắc đến bằng sự
kính trọng.
Đền thờ Bà Triệu ở khu vực núi Gai, thuộc huyện Hậu Lộc,
là nơi nhân dân tưởng niệm công lao của bà.
Những lễ hội, câu đối, truyền thuyết và nghi thức thờ phụng đã giữ hình ảnh bà
qua gần hai nghìn năm.
Lịch sử viết bằng văn bản có thể ít dòng.
Nhưng lịch sử trong lòng dân thì dài hơn nhiều.
Người dân nhớ Bà Triệu không phải vì bà trị vì lâu,
cũng không phải vì bà lập nên một triều đại.
Bà không có kinh đô nguy nga, không để lại chiếu lệnh dài,
không có một bộ máy nhà nước bền vững sau chiến thắng.
Điều bà để lại là một tư thế.
Tư thế của người đứng thẳng.
Trong thời Bắc thuộc, khi chính quyền đô hộ luôn tìm cách khiến người Việt quen
với thân phận bị trị, những cuộc khởi nghĩa như của Bà Triệu có ý nghĩa vô cùng
lớn.
Nó chứng minh rằng ý chí tự chủ không bị dập tắt sau Hai Bà Trưng.
Nó vẫn âm ỉ, vẫn truyền từ đời này sang đời khác,
vẫn có thể bùng lên bất cứ khi nào áp bức vượt quá giới hạn.
Nếu Hai Bà Trưng là tiếng trống Mê Linh mở đầu truyền thống phản kháng,
thì Bà Triệu là ngọn lửa núi Nưa tiếp tục soi sáng con đường ấy.