cuộc đô hộ, mà có thể trở thành một quốc thống lâu dài.
Từ Người Chiến Thắng đến Vị Vua Mở Nền Độc Lập
Sau chiến thắng Bạch Đằng, Ngô Quyền lên ngôi năm 939,
xưng vương, sử thường gọi là Tiền Ngô Vương.
Ông đóng đô ở Cổ Loa.
Việc chọn Cổ Loa có ý nghĩa sâu xa.
Cổ Loa từng gắn với truyền thuyết và lịch sử thời An Dương Vương,
với một nhà nước cổ của người Việt.
Khi Ngô Quyền đặt kinh đô ở đó, ông không chỉ chọn một địa điểm phòng thủ.
Ông như nối lại mạch chính thống xưa, khẳng định rằng đất này có chủ,
dân này có nước, và quyền cai trị không cần đến sự phong chức của ngoại bang.
Đóng góp lớn nhất của Ngô Quyền trong thời gian trị vì không phải là những công
trình đồ sộ còn lại đến nay, bởi triều đại của ông ngắn ngủi.
Ông mất năm 944, chỉ sau khoảng năm năm ở ngôi.
Nhưng trong thời gian ấy, điều quan trọng nhất ông làm được là xác lập một thực
tế chính trị mới:
người Việt tự mình dựng vua, tự mình đặt kinh đô,
tự mình cai quản đất nước.
Đó là một bước ngoặt.
Trước Ngô Quyền, các họ Khúc và Dương Đình Nghệ đã có công lớn trong việc giành
và giữ quyền tự chủ.
Nhưng sau chiến thắng Bạch Đằng và việc Ngô Quyền xưng vương,
nền độc lập được đặt trên một nền tảng rõ ràng hơn,
mạnh mẽ hơn.
Từ đây, dù đất nước về sau còn trải qua loạn lạc,
tranh chấp, thậm chí chia rẽ, xu thế độc lập đã trở thành dòng chảy chính.
Không phải ngẫu nhiên mà nhiều nhà sử học xem Ngô Quyền là người mở đầu kỷ nguyên
độc lập tự chủ lâu dài của Việt Nam sau thời Bắc thuộc.
Những Đóng Góp Lớn của Ngô Quyền
Trước hết, Ngô Quyền là người có công đánh bại cuộc xâm lược của Nam Hán năm 938.
Chiến thắng ấy diễn ra trong một hoàn cảnh cực kỳ nguy hiểm:
nội bộ vừa có biến vì Kiều Công Tiễn, quân Nam Hán lại kéo sang bằng đường thủy.
Nếu thất bại, nền tự chủ non trẻ có thể bị dập tắt.
Nhưng Ngô Quyền đã xử lý rất nhanh:
diệt nội phản, chuẩn bị trận địa, chọn đúng nơi quyết chiến và đánh bại quân xâm
lược.
Thứ hai, ông để lại một mẫu mực về nghệ thuật quân sự Việt Nam.
Kế cắm cọc trên sông Bạch Đằng cho thấy tư duy lấy yếu chống mạnh,
lấy hiểu biết địa hình và thủy triều để hóa giải ưu thế của đối phương.
Đây là một trong những chiến thắng tiêu biểu của nghệ thuật quân sự dựa vào địa
lợi, nhân hòa và sự linh hoạt.
Về sau, sông Bạch Đằng còn chứng kiến những chiến công lớn khác trong lịch sử chống
ngoại xâm, đặc biệt vào thời Trần.
Nhưng trận Bạch Đằng năm 938 của Ngô Quyền là mốc mở đầu rực rỡ,
biến dòng sông này thành biểu tượng của trí tuệ và ý chí độc lập Việt Nam.
Thứ ba, Ngô Quyền đặt nền móng cho nhà nước quân chủ độc lập.
Việc ông lên ngôi, đặt kinh đô ở Cổ Loa và cai trị với tư cách một vị vua độc lập
có ý nghĩa chính trị rất lớn.
Nó khẳng định rằng người Việt không chỉ biết nổi dậy chống đô hộ,
mà còn có khả năng tự tổ chức quốc gia của mình.
Thứ tư, di sản tinh thần của ông là niềm tin vào vận mệnh dân tộc.
Sau nhiều thế kỷ bị cai trị, điều nguy hiểm nhất không chỉ là mất đất hay mất quyền,
mà là mất niềm tin rằng dân tộc mình có thể tự đứng vững.
Chiến thắng của Ngô Quyền đã khôi phục niềm tin ấy.
Nó nói với các thế hệ sau rằng độc lập không phải là giấc mơ xa xôi,
mà là điều có thể giành được bằng trí tuệ,
đoàn kết và lòng quả cảm.