Khi đất nước nổi gió
Có những thời đại sinh ra người anh hùng.
Nhưng cũng có những thời đại dữ dội đến mức,
nếu không có những con người dám bước lên từ bùn đất,
từ làng quê, từ lưỡi cày và tiếng trống trận,
thì cả vận mệnh non sông có thể đã rẽ sang một con đường khác.
Cuối thế kỷ XVIII, Đại Việt không còn là một dải đất yên bình.
Phía Bắc, chính quyền Lê - Trịnh mục ruỗng sau nhiều đời tranh quyền.
Phía Nam, họ Nguyễn ở Đàng Trong cũng chìm trong cảnh quan lại lộng hành,
thuế khóa nặng nề, lòng dân oán thán.
Một đất nước bị chia cắt lâu ngày, một triều đình danh nghĩa không còn đủ sức cứu
dân, một xã hội mà người nghèo càng lúc càng bị dồn đến chân tường.
Chính trong cơn gió dữ ấy, từ vùng Tây Sơn của phủ Quy Nhơn,
ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ dựng cờ khởi nghĩa.
Ban đầu, đó là tiếng kêu phản kháng của dân nghèo,
của những người không chịu cúi đầu trước áp bức.
Nhưng chỉ trong một thời gian ngắn, ngọn lửa Tây Sơn đã vượt khỏi núi rừng Bình
Định, lan ra khắp Đàng Trong, rồi tiến ra Bắc Hà,
cuốn vào dòng xoáy lớn nhất của lịch sử Việt Nam thế kỷ XVIII.
Nhắc đến Tây Sơn, người đời thường nhớ ngay đến Nguyễn Huệ - Quang Trung,
vị hoàng đế áo vải với những chiến công vang dội:
đánh tan quân Xiêm ở Rạch Gầm - Xoài Mút,
đại phá quân Thanh ở Ngọc Hồi - Đống Đa.
Nhưng phía sau ánh sáng rực rỡ của một thiên tài quân sự,
còn có những võ tướng đã cùng Tây Sơn đi qua những ngày gian nan nhất.
Trong ký ức dân gian và một số ghi chép về sau,
người ta thường nhắc đến nhóm võ tướng được gọi là Tây Sơn Thất Hổ Tướng.
Danh sách truyền tụng phổ biến gồm:
Võ Văn Dũng, Trần Quang Diệu, Nguyễn Văn Tuyết,
Lê Văn Hưng, Lý Văn Bưu, Nguyễn Văn Lộc và Võ Đình Tú.
Họ không phải lúc nào cũng xuất hiện cùng nhau trong một trận đánh.
Sử liệu về từng người cũng không đồng đều,
có người được ghi chép rõ, có người phủ nhiều lớp sương truyền thuyết.
Nhưng khi đặt họ trong bức tranh chung của phong trào Tây Sơn,
ta thấy hiện lên một thế hệ tướng lĩnh đặc biệt:
sinh ra từ thời loạn, trưởng thành trong chiến trận,
dùng tài năng và lòng trung dũng để góp phần làm nên một trong những thời kỳ chói
sáng nhất của lịch sử quân sự Việt Nam.