Tây Sơn.
Võ Đình Tú - dấu ấn của một thế hệ võ nhân
Võ Đình Tú là người cuối cùng thường được nhắc trong
danh sách Tây Sơn Thất Hổ Tướng.
Tên tuổi ông, cũng như Lý Văn Bưu hay Nguyễn Văn Lộc,
gắn nhiều với truyền thống kể chuyện về các võ tướng Tây Sơn.
Trong hình dung của dân gian, Võ Đình Tú là một mãnh tướng,
một con người của võ nghệ và chiến trận.
Ông thuộc về thế hệ mà ranh giới giữa võ đường và sa trường rất gần nhau.
Những đòn roi, đường quyền từng được luyện trong làng xóm có thể trở thành kỹ năng
sinh tử ngoài chiến trường.
Những người từng là võ nhân địa phương có thể trở thành chỉ huy khi phong trào
cần người.
Điểm đặc biệt của Tây Sơn là khả năng phá vỡ nhiều trật tự cũ.
Trong xã hội phong kiến, con đường thăng tiến thường gắn với dòng dõi,
khoa cử hoặc quan hệ quyền lực.
Nhưng trong thời loạn, nhất là dưới một phong trào quân sự mạnh như Tây Sơn,
tài năng thực chiến có cơ hội được nhìn nhận nhanh hơn.
Ai có sức, có gan, có tài cầm quân, người ấy có thể được trọng dụng.
Võ Đình Tú là một biểu tượng của cơ hội ấy.
Dù những chi tiết cụ thể về đời ông không còn nhiều,
tên ông vẫn được đặt cạnh các hổ tướng khác,
như một lời xác nhận rằng phong trào Tây Sơn là nơi hội tụ của nhiều võ nhân kiệt
xuất.
Khi kể về Võ Đình Tú, điều quan trọng không phải là thêu dệt thêm những trận đánh
chưa đủ căn cứ.
Điều quan trọng là nhìn thấy sau cái tên ấy cả một lớp người:
những chiến binh đến từ dân gian, đã góp sức để một cuộc khởi nghĩa địa phương
trở thành cơn địa chấn chính trị và quân sự trên toàn cõi Đại Việt.
Những chiến công làm rung chuyển non sông
Tây Sơn Thất Hổ Tướng được nhớ đến vì họ thuộc về một phong trào có những chiến
công hiếm có trong lịch sử Việt Nam.
Chiến công đầu tiên là làm lung lay và đánh đổ những thế lực cũ đã suy yếu.
Từ Đàng Trong, Tây Sơn đánh vào hệ thống cai trị của chúa Nguyễn,
mở ra một thời kỳ mới.
Sau đó, lực lượng Tây Sơn tiến ra Phú Xuân,
rồi ra Bắc Hà, chấm dứt quyền lực họ Trịnh,
đưa cục diện đất nước thay đổi tận gốc.
Chiến công thứ hai là chiến thắng Rạch Gầm - Xoài Mút năm 1785.
Khi Nguyễn Ánh cầu viện Xiêm, quân Xiêm kéo vào Gia Định với lực lượng lớn.
Nguyễn Huệ đã tổ chức trận phục kích trên sông Tiền,
đánh tan quân Xiêm trong một trận thủy chiến quyết định.
Đây là một trong những chiến thắng chống ngoại xâm tiêu biểu của lịch sử Việt Nam,
khẳng định tài năng quân sự xuất sắc của Tây Sơn và làm tiêu tan tham vọng can
thiệp của Xiêm trong thời điểm ấy.
Chiến công thứ ba, rực rỡ nhất, là đại phá quân Thanh mùa xuân Kỷ Dậu 1789.
Khi quân Thanh chiếm Thăng Long, nhiều người tưởng Bắc Hà khó thoát khỏi bóng quân
xâm lược.
Nhưng Quang Trung đã hành quân thần tốc,
đánh vào hệ thống phòng thủ của quân Thanh,
giành thắng lợi vang dội tại Ngọc Hồi, Đống Đa và các vị trí liên quan.
Chỉ trong vài ngày Tết, cục diện đảo ngược hoàn toàn.
Tôn Sĩ Nghị tháo chạy, quân Thanh tan vỡ,
Thăng Long được giải phóng.