Bùi Thị Xuân và đội tượng binh:
hình ảnh nữ tướng giữa trận tiền
Nếu Trần Quang Diệu được nhớ đến với sự trầm tĩnh của một đại tướng,
thì Bùi Thị Xuân được nhớ đến bằng hình ảnh dữ dội hơn:
nữ tướng cưỡi voi ra trận.
Trong quân Tây Sơn, tượng binh là lực lượng quan trọng.
Voi chiến có thể tạo sức ép tâm lý mạnh mẽ.
Khi tiếng voi rống vang lên, khi những khối thân khổng lồ lao về phía trước,
hàng ngũ đối phương dễ rối loạn.
Nhưng để sử dụng voi chiến hiệu quả, phải có người chỉ huy hiểu cả sức mạnh lẫn
giới hạn của chúng.
Bùi Thị Xuân được truyền tụng là người giỏi huấn luyện và chỉ huy voi.
Dưới tay bà, đội tượng binh không chỉ là biểu tượng uy phong,
mà còn là lực lượng chiến đấu thực sự.
Hãy hình dung một chiến trường bụi mù, cờ xí rợp trời,
tiếng trống trận thúc liên hồi.
Giữa không gian ấy, một người phụ nữ mặc chiến bào,
chỉ huy voi chiến tiến lên.
Đó không phải hình ảnh thường thấy trong lịch sử phong kiến.
Chính vì vậy, Bùi Thị Xuân trở thành biểu tượng vượt khỏi khuôn khổ của một cá
nhân.
Bà chứng minh rằng lòng can đảm và tài năng không thuộc riêng về nam giới.
Bà khiến hậu thế nhớ rằng trong những thời khắc sống còn của đất nước,
phụ nữ Việt Nam không chỉ khóc chồng, tiễn con,
giữ nhà.
Họ cũng có thể cầm quân, ra trận, và chết như những anh hùng.
Tình yêu trong chiến tranh:
không phải lời hẹn, mà là cùng đi đến cuối
Có những chuyện tình được kể bằng thư từ,
bằng lời thề, bằng những buổi chia ly dưới trăng.
Nhưng chuyện tình Trần Quang Diệu – Bùi Thị Xuân được kể bằng một cách khác:
bằng sự đồng hành.
Khi Tây Sơn mạnh, họ cùng phục vụ.
Khi Tây Sơn suy, họ vẫn không rời bỏ.
Khi chiến trường ngày càng hiểm nghèo, họ vẫn ở trong hàng ngũ những người chiến
đấu đến cùng.
Đó là thứ tình yêu rất khó diễn tả bằng những câu lãng mạn thông thường.
Bởi nó không chỉ là tình yêu nam nữ, mà còn là nghĩa vợ chồng,
nghĩa đồng chí, nghĩa quân thần, nghĩa với một lý tưởng mà họ đã chọn.
Có thể trong những đêm quân doanh, giữa ánh lửa leo lét và tiếng gió qua thành
lũy, họ từng hiểu rằng con đường phía trước không còn dễ dàng.
Nguyễn Ánh ngày càng mạnh, Tây Sơn ngày càng rối.
Những người từng cùng họ khởi nghĩa có người đã chết,
có người mỏi mệt, có người dao động.
Nhưng nếu tình yêu chỉ là nơi để trốn khỏi thời cuộc,
có lẽ họ đã chọn một đường khác.
Họ không trốn.
Họ ở lại.
Và chính lựa chọn ở lại ấy làm nên vẻ tráng lệ của mối tình này.