{ "project_id": "29052026-001-Nguyen-Phi-Y-Lan", "step": 11, "source_text": "script/scenes.json:scene.narration", "timing_source": "subtitles/master_narration_asr_words.json:segments[].words", "asr_transcript_is_display_text": false, "original_tokens": 4099, "asr_words": 4111, "aligned_tokens": 4027, "cues_count": 364, "scene_ranges": [ { "scene_id": "scene_001", "scene_type": "", "start_char": 0, "end_char": 31 }, { "scene_id": "scene_002", "scene_type": "", "start_char": 32, "end_char": 173 }, { "scene_id": "scene_003", "scene_type": "", "start_char": 174, "end_char": 420 }, { "scene_id": "scene_004", "scene_type": "", "start_char": 421, "end_char": 439 }, { "scene_id": "scene_005", "scene_type": "", "start_char": 440, "end_char": 604 }, { "scene_id": "scene_006", "scene_type": "", "start_char": 605, "end_char": 751 }, { "scene_id": "scene_007", "scene_type": "", "start_char": 752, "end_char": 968 }, { "scene_id": "scene_008", "scene_type": "", "start_char": 969, "end_char": 1148 }, { "scene_id": "scene_009", "scene_type": "", "start_char": 1149, "end_char": 1323 }, { "scene_id": "scene_010", "scene_type": "", "start_char": 1324, "end_char": 1517 }, { "scene_id": "scene_011", "scene_type": "", "start_char": 1518, "end_char": 1594 }, { "scene_id": "scene_012", "scene_type": "", "start_char": 1595, "end_char": 1637 }, { "scene_id": "scene_013", "scene_type": "", "start_char": 1638, "end_char": 1827 }, { "scene_id": "scene_014", "scene_type": "", "start_char": 1828, "end_char": 1950 }, { "scene_id": "scene_015", "scene_type": "", "start_char": 1951, "end_char": 2179 }, { "scene_id": "scene_016", "scene_type": "", "start_char": 2180, "end_char": 2314 }, { "scene_id": "scene_017", "scene_type": "", "start_char": 2315, "end_char": 2539 }, { "scene_id": "scene_018", "scene_type": "", "start_char": 2540, "end_char": 2754 }, { "scene_id": "scene_019", "scene_type": "", "start_char": 2755, "end_char": 2802 }, { "scene_id": "scene_020", "scene_type": "", "start_char": 2803, "end_char": 2847 }, { "scene_id": "scene_021", "scene_type": "", "start_char": 2848, "end_char": 3063 }, { "scene_id": "scene_022", "scene_type": "", "start_char": 3064, "end_char": 3214 }, { "scene_id": "scene_023", "scene_type": "", "start_char": 3215, "end_char": 3373 }, { "scene_id": "scene_024", "scene_type": "", "start_char": 3374, "end_char": 3474 }, { "scene_id": "scene_025", "scene_type": "", "start_char": 3475, "end_char": 3588 }, { "scene_id": "scene_026", "scene_type": "", "start_char": 3589, "end_char": 3714 }, { "scene_id": "scene_027", "scene_type": "", "start_char": 3715, "end_char": 3889 }, { "scene_id": "scene_028", "scene_type": "", "start_char": 3890, "end_char": 4017 }, { "scene_id": "scene_029", "scene_type": "", "start_char": 4018, "end_char": 4044 }, { "scene_id": "scene_030", "scene_type": "", "start_char": 4045, "end_char": 4101 }, { "scene_id": "scene_031", "scene_type": "", "start_char": 4102, "end_char": 4257 }, { "scene_id": "scene_032", "scene_type": "", "start_char": 4258, "end_char": 4434 }, { "scene_id": "scene_033", "scene_type": "", "start_char": 4435, "end_char": 4606 }, { "scene_id": "scene_034", "scene_type": "", "start_char": 4607, "end_char": 4696 }, { "scene_id": "scene_035", "scene_type": "", "start_char": 4697, "end_char": 4838 }, { "scene_id": "scene_036", "scene_type": "", "start_char": 4839, "end_char": 4974 }, { "scene_id": "scene_037", "scene_type": "", "start_char": 4975, "end_char": 5200 }, { "scene_id": "scene_038", "scene_type": "", "start_char": 5201, "end_char": 5307 }, { "scene_id": "scene_039", "scene_type": "", "start_char": 5308, "end_char": 5441 }, { "scene_id": "scene_040", "scene_type": "", "start_char": 5442, "end_char": 5498 }, { "scene_id": "scene_041", "scene_type": "", "start_char": 5499, "end_char": 5635 }, { "scene_id": "scene_042", "scene_type": "", "start_char": 5636, "end_char": 5760 }, { "scene_id": "scene_043", "scene_type": "", "start_char": 5761, "end_char": 5878 }, { "scene_id": "scene_044", "scene_type": "", "start_char": 5879, "end_char": 6070 }, { "scene_id": "scene_045", "scene_type": "", "start_char": 6071, "end_char": 6268 }, { "scene_id": "scene_046", "scene_type": "", "start_char": 6269, "end_char": 6423 }, { "scene_id": "scene_047", "scene_type": "", "start_char": 6424, "end_char": 6613 }, { "scene_id": "scene_048", "scene_type": "", "start_char": 6614, "end_char": 6685 }, { "scene_id": "scene_049", "scene_type": "", "start_char": 6686, "end_char": 6709 }, { "scene_id": "scene_050", "scene_type": "", "start_char": 6710, "end_char": 6803 }, { "scene_id": "scene_051", "scene_type": "", "start_char": 6804, "end_char": 6952 }, { "scene_id": "scene_052", "scene_type": "", "start_char": 6953, "end_char": 7159 }, { "scene_id": "scene_053", "scene_type": "", "start_char": 7160, "end_char": 7298 }, { "scene_id": "scene_054", "scene_type": "", "start_char": 7299, "end_char": 7415 }, { "scene_id": "scene_055", "scene_type": "", "start_char": 7416, "end_char": 7573 }, { "scene_id": "scene_056", "scene_type": "", "start_char": 7574, "end_char": 7680 }, { "scene_id": "scene_057", "scene_type": "", "start_char": 7681, "end_char": 7725 }, { "scene_id": "scene_058", "scene_type": "", "start_char": 7726, "end_char": 7788 }, { "scene_id": "scene_059", "scene_type": "", "start_char": 7789, "end_char": 7902 }, { "scene_id": "scene_060", "scene_type": "", "start_char": 7903, "end_char": 8124 }, { "scene_id": "scene_061", "scene_type": "", "start_char": 8125, "end_char": 8329 }, { "scene_id": "scene_062", "scene_type": "", "start_char": 8330, "end_char": 8428 }, { "scene_id": "scene_063", "scene_type": "", "start_char": 8429, "end_char": 8614 }, { "scene_id": "scene_064", "scene_type": "", "start_char": 8615, "end_char": 8781 }, { "scene_id": "scene_065", "scene_type": "", "start_char": 8782, "end_char": 8827 }, { "scene_id": "scene_066", "scene_type": "", "start_char": 8828, "end_char": 8870 }, { "scene_id": "scene_067", "scene_type": "", "start_char": 8871, "end_char": 9069 }, { "scene_id": "scene_068", "scene_type": "", "start_char": 9070, "end_char": 9242 }, { "scene_id": "scene_069", "scene_type": "", "start_char": 9243, "end_char": 9308 }, { "scene_id": "scene_070", "scene_type": "", "start_char": 9309, "end_char": 9494 }, { "scene_id": "scene_071", "scene_type": "", "start_char": 9495, "end_char": 9607 }, { "scene_id": "scene_072", "scene_type": "", "start_char": 9608, "end_char": 9768 }, { "scene_id": "scene_073", "scene_type": "", "start_char": 9769, "end_char": 9832 }, { "scene_id": "scene_074", "scene_type": "", "start_char": 9833, "end_char": 10032 }, { "scene_id": "scene_075", "scene_type": "", "start_char": 10033, "end_char": 10094 }, { "scene_id": "scene_076", "scene_type": "", "start_char": 10095, "end_char": 10198 }, { "scene_id": "scene_077", "scene_type": "", "start_char": 10199, "end_char": 10428 }, { "scene_id": "scene_078", "scene_type": "", "start_char": 10429, "end_char": 10524 }, { "scene_id": "scene_079", "scene_type": "", "start_char": 10525, "end_char": 10636 }, { "scene_id": "scene_080", "scene_type": "", "start_char": 10637, "end_char": 10764 }, { "scene_id": "scene_081", "scene_type": "", "start_char": 10765, "end_char": 10946 }, { "scene_id": "scene_082", "scene_type": "", "start_char": 10947, "end_char": 10974 }, { "scene_id": "scene_083", "scene_type": "", "start_char": 10975, "end_char": 11003 }, { "scene_id": "scene_084", "scene_type": "", "start_char": 11004, "end_char": 11208 }, { "scene_id": "scene_085", "scene_type": "", "start_char": 11209, "end_char": 11393 }, { "scene_id": "scene_086", "scene_type": "", "start_char": 11394, "end_char": 11483 }, { "scene_id": "scene_087", "scene_type": "", "start_char": 11484, "end_char": 11600 }, { "scene_id": "scene_088", "scene_type": "", "start_char": 11601, "end_char": 11793 }, { "scene_id": "scene_089", "scene_type": "", "start_char": 11794, "end_char": 11905 }, { "scene_id": "scene_090", "scene_type": "", "start_char": 11906, "end_char": 11957 }, { "scene_id": "scene_091", "scene_type": "", "start_char": 11958, "end_char": 12177 }, { "scene_id": "scene_092", "scene_type": "", "start_char": 12178, "end_char": 12204 }, { "scene_id": "scene_093", "scene_type": "", "start_char": 12205, "end_char": 12429 }, { "scene_id": "scene_094", "scene_type": "", "start_char": 12430, "end_char": 12616 }, { "scene_id": "scene_095", "scene_type": "", "start_char": 12617, "end_char": 12664 }, { "scene_id": "scene_096", "scene_type": "", "start_char": 12665, "end_char": 12810 }, { "scene_id": "scene_097", "scene_type": "", "start_char": 12811, "end_char": 12842 }, { "scene_id": "scene_098", "scene_type": "", "start_char": 12843, "end_char": 12886 }, { "scene_id": "scene_099", "scene_type": "", "start_char": 12887, "end_char": 13067 }, { "scene_id": "scene_100", "scene_type": "", "start_char": 13068, "end_char": 13188 }, { "scene_id": "scene_101", "scene_type": "", "start_char": 13189, "end_char": 13315 }, { "scene_id": "scene_102", "scene_type": "", "start_char": 13316, "end_char": 13485 }, { "scene_id": "scene_103", "scene_type": "", "start_char": 13486, "end_char": 13674 }, { "scene_id": "scene_104", "scene_type": "", "start_char": 13675, "end_char": 13707 }, { "scene_id": "scene_105", "scene_type": "", "start_char": 13708, "end_char": 13891 }, { "scene_id": "scene_106", "scene_type": "", "start_char": 13892, "end_char": 13939 }, { "scene_id": "scene_107", "scene_type": "", "start_char": 13940, "end_char": 14004 }, { "scene_id": "scene_108", "scene_type": "", "start_char": 14005, "end_char": 14064 }, { "scene_id": "scene_109", "scene_type": "", "start_char": 14065, "end_char": 14190 }, { "scene_id": "scene_110", "scene_type": "", "start_char": 14191, "end_char": 14240 }, { "scene_id": "scene_111", "scene_type": "", "start_char": 14241, "end_char": 14430 }, { "scene_id": "scene_112", "scene_type": "", "start_char": 14431, "end_char": 14477 }, { "scene_id": "scene_113", "scene_type": "", "start_char": 14478, "end_char": 14614 }, { "scene_id": "scene_114", "scene_type": "", "start_char": 14615, "end_char": 14686 }, { "scene_id": "scene_115", "scene_type": "", "start_char": 14687, "end_char": 14791 }, { "scene_id": "scene_116", "scene_type": "", "start_char": 14792, "end_char": 14889 }, { "scene_id": "scene_117", "scene_type": "", "start_char": 14890, "end_char": 14932 }, { "scene_id": "scene_118", "scene_type": "", "start_char": 14933, "end_char": 15134 }, { "scene_id": "scene_119", "scene_type": "", "start_char": 15135, "end_char": 15244 }, { "scene_id": "scene_120", "scene_type": "", "start_char": 15245, "end_char": 15265 }, { "scene_id": "scene_121", "scene_type": "", "start_char": 15266, "end_char": 15386 }, { "scene_id": "scene_122", "scene_type": "", "start_char": 15387, "end_char": 15570 }, { "scene_id": "scene_123", "scene_type": "", "start_char": 15571, "end_char": 15683 }, { "scene_id": "scene_124", "scene_type": "", "start_char": 15684, "end_char": 15818 }, { "scene_id": "scene_125", "scene_type": "", "start_char": 15819, "end_char": 15841 }, { "scene_id": "scene_126", "scene_type": "", "start_char": 15842, "end_char": 15887 }, { "scene_id": "scene_127", "scene_type": "", "start_char": 15888, "end_char": 15956 }, { "scene_id": "scene_128", "scene_type": "", "start_char": 15957, "end_char": 16038 }, { "scene_id": "scene_129", "scene_type": "", "start_char": 16039, "end_char": 16064 }, { "scene_id": "scene_130", "scene_type": "", "start_char": 16065, "end_char": 16295 }, { "scene_id": "scene_131", "scene_type": "", "start_char": 16296, "end_char": 16513 }, { "scene_id": "scene_132", "scene_type": "", "start_char": 16514, "end_char": 16665 }, { "scene_id": "scene_133", "scene_type": "", "start_char": 16666, "end_char": 16734 }, { "scene_id": "scene_134", "scene_type": "", "start_char": 16735, "end_char": 16738 }, { "scene_id": "scene_135", "scene_type": "", "start_char": 16739, "end_char": 16854 }, { "scene_id": "scene_136", "scene_type": "", "start_char": 16855, "end_char": 16939 }, { "scene_id": "scene_137", "scene_type": "", "start_char": 16940, "end_char": 17022 }, { "scene_id": "scene_138", "scene_type": "", "start_char": 17023, "end_char": 17107 }, { "scene_id": "scene_139", "scene_type": "", "start_char": 17108, "end_char": 17206 }, { "scene_id": "scene_140", "scene_type": "", "start_char": 17207, "end_char": 17414 }, { "scene_id": "scene_141", "scene_type": "", "start_char": 17415, "end_char": 17641 }, { "scene_id": "scene_142", "scene_type": "", "start_char": 17642, "end_char": 17720 }, { "scene_id": "scene_143", "scene_type": "", "start_char": 17721, "end_char": 17906 }, { "scene_id": "scene_144", "scene_type": "", "start_char": 17907, "end_char": 18059 }, { "scene_id": "scene_145", "scene_type": "", "start_char": 18060, "end_char": 18160 }, { "scene_id": "scene_146", "scene_type": "", "start_char": 18161, "end_char": 18188 }, { "scene_id": "scene_147", "scene_type": "", "start_char": 18189, "end_char": 18346 }, { "scene_id": "scene_148", "scene_type": "", "start_char": 18347, "end_char": 18471 } ], "cues": [ { "index": 1, "start": 1.46, "end": 3.92, "text": "Bóng người con gái dưới gốc lan", "start_token": 0, "end_token": 6 }, { "index": 2, "start": 4.7, "end": 8.64, "text": "Trong lịch sử Đại Việt, có những con người bước vào cung cấm bằng dòng dõi quyền", "start_token": 7, "end_token": 23 }, { "index": 3, "start": 8.64, "end": 12.68, "text": "quý, bằng hôn ước chính trị, bằng sự sắp đặt của triều đình.", "start_token": 24, "end_token": 36 }, { "index": 4, "start": 12.76, "end": 16.06, "text": "Nhưng cũng có một người phụ nữ đi vào lịch sử từ một vùng quê yên ả,", "start_token": 37, "end_token": 53 }, { "index": 5, "start": 16.3, "end": 19.16, "text": "từ hình ảnh dân gian kể lại là cô gái hái dâu bên đường,", "start_token": 54, "end_token": 67 }, { "index": 6, "start": 19.4, "end": 21.08, "text": "rồi trở thành Nguyên phi, Hoàng thái hậu,", "start_token": 68, "end_token": 75 }, { "index": 7, "start": 21.2, "end": 24.46, "text": "nhiếp chính, và là một trong những người phụ nữ có ảnh hưởng lớn nhất thời Lý.", "start_token": 76, "end_token": 92 }, { "index": 8, "start": 25.9, "end": 27.46, "text": "Người ấy là Ỷ Lan.", "start_token": 93, "end_token": 97 }, { "index": 9, "start": 28.04, "end": 31.8, "text": "Tên thật của bà theo nhiều tài liệu thường được ghi là Lê Thị Yến hoặc Lê Khiết", "start_token": 98, "end_token": 115 }, { "index": 10, "start": 31.8, "end": 34.16, "text": "Nương, quê ở vùng Thổ Lỗi, sau là Siêu Loại,", "start_token": 116, "end_token": 125 }, { "index": 11, "start": 34.26, "end": 36.08, "text": "thuộc khu vực Gia Lâm, Hà Nội ngày nay.", "start_token": 126, "end_token": 134 }, { "index": 12, "start": 37.14, "end": 40.78, "text": "Tuy một số chi tiết về thân thế và cuộc gặp gỡ đầu tiên với vua Lý Thánh Tông mang", "start_token": 135, "end_token": 154 }, { "index": 13, "start": 40.78, "end": 43.48, "text": "màu sắc truyền thuyết, nhưng vai trò lịch sử của bà thì rất rõ.", "start_token": 155, "end_token": 168 }, { "index": 14, "start": 44.76, "end": 47.76, "text": "Bà là người phụ nữ đã bước từ dân gian vào trung tâm quyền lực,", "start_token": 169, "end_token": 183 }, { "index": 15, "start": 47.98, "end": 50.06, "text": "góp phần ổn định triều chính, chăm lo dân sinh,", "start_token": 184, "end_token": 193 }, { "index": 16, "start": 50.22, "end": 53.78, "text": "bảo vệ cơ nghiệp nhà Lý, và để lại dấu ấn sâu đậm trong đời sống chính trị,", "start_token": 194, "end_token": 211 }, { "index": 17, "start": 53.94, "end": 55.06, "text": "văn hóa, Phật giáo Đại Việt.", "start_token": 212, "end_token": 217 }, { "index": 18, "start": 56.7, "end": 59.52, "text": "Câu chuyện của Ỷ Lan không phải chuyện tình theo nghĩa thường thấy:", "start_token": 218, "end_token": 230 }, { "index": 19, "start": 61.1, "end": 62.92, "text": "không nhiều thư từ, không nhiều lời thề,", "start_token": 231, "end_token": 238 }, { "index": 20, "start": 63.14, "end": 67.14, "text": "không có những trang sử ghi lại riêng tư giữa bà và vua Lý Thánh Tông.", "start_token": 239, "end_token": 254 }, { "index": 21, "start": 67.14, "end": 70.82, "text": "Nhưng nếu nhìn rộng hơn, đó là một chuyện tình tráng lệ giữa một người phụ nữ tài", "start_token": 255, "end_token": 272 }, { "index": 22, "start": 70.82, "end": 74.92, "text": "năng với vận mệnh Đại Việt, giữa một cô gái bình dân với triều đại mà bà đã góp", "start_token": 273, "end_token": 291 }, { "index": 23, "start": 74.92, "end": 76.44, "text": "sức gìn giữ.", "start_token": 292, "end_token": 294 }, { "index": 24, "start": 77.0, "end": 80.84, "text": "Và ở trung tâm câu chuyện ấy, vẫn có một cuộc gặp gỡ rất đẹp:", "start_token": 295, "end_token": 309 }, { "index": 25, "start": 81.2, "end": 83.5, "text": "vua Lý Thánh Tông gặp người con gái đứng tựa gốc lan,", "start_token": 310, "end_token": 321 }, { "index": 26, "start": 83.78, "end": 86.8, "text": "bình thản giữa cảnh dân chúng nô nức đón xa giá.", "start_token": 322, "end_token": 332 }, { "index": 27, "start": 86.96, "end": 88.46, "text": "Từ đó, một số phận đổi thay.", "start_token": 333, "end_token": 339 }, { "index": 28, "start": 89.6, "end": 93.02, "text": "Không chỉ số phận của bà, mà có lúc, cả số phận triều Lý cũng đổi thay theo.", "start_token": 340, "end_token": 357 }, { "index": 29, "start": 95.11, "end": 96.13, "text": "Đại việt thời lý:", "start_token": 358, "end_token": 361 }, { "index": 30, "start": 96.31, "end": 97.49, "text": "một vương triều đang lớn", "start_token": 362, "end_token": 366 }, { "index": 31, "start": 98.75, "end": 101.69, "text": "Nhà Lý mở ra từ năm 1009, khi Lý Công Uẩn lên ngôi,", "start_token": 367, "end_token": 379 }, { "index": 32, "start": 101.79, "end": 102.77, "text": "lập nên triều đại mới.", "start_token": 380, "end_token": 384 }, { "index": 33, "start": 103.99, "end": 106.47, "text": "Năm 1010, ông dời đô từ Hoa Lư ra Đại La,", "start_token": 385, "end_token": 395 }, { "index": 34, "start": 106.65, "end": 107.49, "text": "đổi tên là Thăng Long.", "start_token": 396, "end_token": 400 }, { "index": 35, "start": 108.53, "end": 110.65, "text": "Quyết định ấy không chỉ là chuyện dời kinh thành.", "start_token": 401, "end_token": 410 }, { "index": 36, "start": 112.03, "end": 113.93, "text": "Đó là dấu hiệu của một quốc gia đang muốn vươn mình,", "start_token": 411, "end_token": 422 }, { "index": 37, "start": 114.43, "end": 117.49, "text": "rời khỏi thế phòng thủ chật hẹp để bước vào thời kỳ xây dựng lâu dài.", "start_token": 423, "end_token": 438 }, { "index": 38, "start": 118.75, "end": 121.31, "text": "Đến đời Lý Thánh Tông, Đại Việt đã có nền tảng khá vững.", "start_token": 439, "end_token": 451 }, { "index": 39, "start": 122.31, "end": 124.87, "text": "Nhà nước trung ương được củng cố, Phật giáo phát triển mạnh,", "start_token": 452, "end_token": 463 }, { "index": 40, "start": 125.01, "end": 127.73, "text": "văn hóa cung đình và dân gian cùng nở rộ.", "start_token": 464, "end_token": 473 }, { "index": 41, "start": 128.21, "end": 132.03, "text": "Năm 1054, Lý Thánh Tông đổi quốc hiệu từ Đại Cồ Việt thành Đại Việt.", "start_token": 474, "end_token": 488 }, { "index": 42, "start": 133.09, "end": 135.31, "text": "Hai chữ Đại Việt từ đó mang một ý nghĩa lớn lao:", "start_token": 489, "end_token": 500 }, { "index": 43, "start": 136.97, "end": 138.73, "text": "một quốc gia có chủ quyền, có văn hiến,", "start_token": 501, "end_token": 509 }, { "index": 44, "start": 138.85, "end": 140.63, "text": "có bản lĩnh riêng giữa khu vực đầy biến động.", "start_token": 510, "end_token": 519 }, { "index": 45, "start": 141.83, "end": 143.35, "text": "Nhưng thời thái bình nào cũng có thử thách.", "start_token": 520, "end_token": 528 }, { "index": 46, "start": 144.65, "end": 147.09, "text": "Triều Lý phải chăm lo việc trị nước, phòng bị phương Bắc,", "start_token": 529, "end_token": 540 }, { "index": 47, "start": 147.31, "end": 150.99, "text": "giữ yên biên giới, đồng thời đối mặt với những khó khăn nội bộ như thiên tai,", "start_token": 541, "end_token": 557 }, { "index": 48, "start": 151.17, "end": 153.25, "text": "đói kém, tranh chấp quyền lực, vấn đề kế vị.", "start_token": 558, "end_token": 567 }, { "index": 49, "start": 154.33, "end": 158.31, "text": "Trong bối cảnh đó, một người phụ nữ trong cung nếu chỉ có nhan sắc thì không thể", "start_token": 568, "end_token": 585 }, { "index": 50, "start": 158.31, "end": 159.09, "text": "đứng vững lâu dài.", "start_token": 586, "end_token": 589 }, { "index": 51, "start": 160.31, "end": 162.41, "text": "Muốn trở thành nhân vật lịch sử, bà phải có trí tuệ,", "start_token": 590, "end_token": 601 }, { "index": 52, "start": 162.55, "end": 165.11, "text": "bản lĩnh, khả năng xử lý chính sự và lòng tin của triều đình.", "start_token": 602, "end_token": 615 }, { "index": 53, "start": 166.37, "end": 168.23, "text": "Ỷ Lan đã chứng minh bà có tất cả những điều ấy.", "start_token": 616, "end_token": 627 }, { "index": 54, "start": 169.415, "end": 172.42, "text": "Cuộc gặp gỡ bên đường và huyền thoại gốc lan", "start_token": 628, "end_token": 637 }, { "index": 55, "start": 174.1, "end": 177.4, "text": "Truyền thuyết kể rằng, một lần vua Lý Thánh Tông đi qua vùng Thổ Lỗi.", "start_token": 638, "end_token": 652 }, { "index": 56, "start": 178.04, "end": 180.78, "text": "Dân chúng đổ ra xem xa giá, ai cũng náo nức,", "start_token": 653, "end_token": 663 }, { "index": 57, "start": 180.9, "end": 182.38, "text": "chỉ có một cô gái vẫn đứng tựa gốc lan,", "start_token": 664, "end_token": 673 }, { "index": 58, "start": 182.74, "end": 183.44, "text": "dáng vẻ điềm nhiên.", "start_token": 674, "end_token": 677 }, { "index": 59, "start": 184.8, "end": 186.48, "text": "Nhà vua thấy lạ, cho gọi đến hỏi chuyện.", "start_token": 678, "end_token": 686 }, { "index": 60, "start": 187.74, "end": 192.12, "text": "Cách đối đáp thông minh, khí chất khác thường của cô gái khiến vua chú ý.", "start_token": 687, "end_token": 702 }, { "index": 61, "start": 192.5, "end": 194.68, "text": "Sau đó, bà được đưa vào cung và được gọi là Ỷ Lan,", "start_token": 703, "end_token": 715 }, { "index": 62, "start": 194.84, "end": 195.9, "text": "nghĩa là tựa vào cây lan.", "start_token": 716, "end_token": 721 }, { "index": 63, "start": 197.06, "end": 200.02, "text": "Chi tiết ấy có thể đã được dân gian thi vị hóa.", "start_token": 722, "end_token": 733 }, { "index": 64, "start": 200.46, "end": 204.16, "text": "Nhưng chính truyền thuyết lại nói lên cách hậu thế nhìn về bà:", "start_token": 734, "end_token": 746 }, { "index": 65, "start": 204.76, "end": 206.52, "text": "Ỷ Lan không phải người được nhớ chỉ vì sắc đẹp.", "start_token": 747, "end_token": 757 }, { "index": 66, "start": 207.82, "end": 210.74, "text": "Bà được nhớ vì sự khác biệt, vì vẻ bình thản trước quyền uy,", "start_token": 758, "end_token": 771 }, { "index": 67, "start": 210.9, "end": 212.64, "text": "vì trí tuệ khiến nhà vua phải dừng lại.", "start_token": 772, "end_token": 780 }, { "index": 68, "start": 213.6, "end": 217.08, "text": "Trong những câu chuyện dân gian, hình ảnh gốc lan rất đẹp.", "start_token": 781, "end_token": 792 }, { "index": 69, "start": 217.34, "end": 220.74, "text": "Lan là loài hoa thanh nhã, kín đáo, có hương thơm bền.", "start_token": 793, "end_token": 804 }, { "index": 70, "start": 221.02, "end": 223.4, "text": "Người con gái tựa gốc lan như báo trước cuộc đời bà:", "start_token": 805, "end_token": 816 }, { "index": 71, "start": 224.74, "end": 228.52, "text": "không ồn ào ngay từ đầu, nhưng càng về sau càng tỏa hương trong lịch sử.", "start_token": 817, "end_token": 832 }, { "index": 72, "start": 229.38, "end": 231.46, "text": "Vào cung, bà trở thành phi tần của Lý Thánh Tông.", "start_token": 833, "end_token": 843 }, { "index": 73, "start": 232.78, "end": 234.4, "text": "Nhưng cung cấm không phải nơi dễ sống.", "start_token": 844, "end_token": 851 }, { "index": 74, "start": 235.0, "end": 237.56, "text": "Ở đó có nghi lễ, luật lệ, sự cạnh tranh,", "start_token": 852, "end_token": 861 }, { "index": 75, "start": 237.64, "end": 239.56, "text": "nỗi cô đơn, và cả những toan tính chính trị.", "start_token": 862, "end_token": 871 }, { "index": 76, "start": 240.76, "end": 244.16, "text": "Một cô gái không xuất thân quyền quý muốn đứng vững giữa cung đình phải học rất", "start_token": 872, "end_token": 888 }, { "index": 77, "start": 244.16, "end": 246.94, "text": "nhanh, hiểu rất sâu, và giữ mình rất khôn khéo.", "start_token": 889, "end_token": 898 }, { "index": 78, "start": 248.18, "end": 249.5, "text": "Ỷ Lan đã làm được điều đó.", "start_token": 899, "end_token": 905 }, { "index": 79, "start": 251.84, "end": 254.18, "text": "Từ người phụ nữ trong cung đến người được trao việc nước", "start_token": 906, "end_token": 917 }, { "index": 80, "start": 255.6, "end": 259.42, "text": "Điều làm nên tầm vóc Ỷ Lan không chỉ là việc bà được vua yêu quý.", "start_token": 918, "end_token": 933 }, { "index": 81, "start": 259.78, "end": 263.46, "text": "Điều quan trọng hơn là Lý Thánh Tông đã tin bà đến mức giao việc nước khi ông thân", "start_token": 934, "end_token": 952 }, { "index": 82, "start": 264.4, "end": 265.1, "text": "chinh.", "start_token": 953, "end_token": 953 }, { "index": 83, "start": 265.34, "end": 267.8, "text": "Năm 1069, Lý Thánh Tông đem quân đánh Chiêm Thành.", "start_token": 954, "end_token": 963 }, { "index": 84, "start": 269.06, "end": 272.68, "text": "Trong thời gian nhà vua vắng mặt, Ỷ Lan được giao quyền điều hành triều chính ở", "start_token": 964, "end_token": 980 }, { "index": 85, "start": 272.76, "end": 274.1, "text": "kinh đô.", "start_token": 981, "end_token": 982 }, { "index": 86, "start": 274.5, "end": 277.22, "text": "Đây là chi tiết đặc biệt quan trọng.", "start_token": 983, "end_token": 990 }, { "index": 87, "start": 277.38, "end": 280.5, "text": "Một vị vua không thể giao việc nước cho người chỉ biết làm đẹp lòng mình.", "start_token": 991, "end_token": 1006 }, { "index": 88, "start": 281.66, "end": 283.76, "text": "Ông phải thấy ở bà khả năng cai quản, phân xử,", "start_token": 1007, "end_token": 1017 }, { "index": 89, "start": 283.78, "end": 285.76, "text": "nghe việc quan, yên dân và giữ ổn định triều đình.", "start_token": 1018, "end_token": 1028 }, { "index": 90, "start": 286.94, "end": 288.76, "text": "Theo sử cũ, trong thời gian nhiếp chính,", "start_token": 1029, "end_token": 1036 }, { "index": 91, "start": 289.0, "end": 292.24, "text": "Ỷ Lan chăm lo chính sự, khiến trong nước yên ổn.", "start_token": 1037, "end_token": 1047 }, { "index": 92, "start": 292.24, "end": 294.98, "text": "Khi Lý Thánh Tông đánh Chiêm Thành ban đầu chưa thuận lợi,", "start_token": 1048, "end_token": 1059 }, { "index": 93, "start": 295.06, "end": 297.96, "text": "nghe tin trong nước dưới quyền Ỷ Lan vẫn được cai trị tốt,", "start_token": 1060, "end_token": 1072 }, { "index": 94, "start": 298.08, "end": 299.24, "text": "nhà vua càng quyết tâm.", "start_token": 1073, "end_token": 1077 }, { "index": 95, "start": 300.44, "end": 301.98, "text": "Cuộc chinh phạt sau đó giành thắng lợi,", "start_token": 1078, "end_token": 1085 }, { "index": 96, "start": 302.08, "end": 305.02, "text": "vua Chiêm là Chế Củ bị bắt, và Chiêm Thành dâng ba châu Bố Chính,", "start_token": 1086, "end_token": 1100 }, { "index": 97, "start": 305.22, "end": 307.7, "text": "Địa Lý, Ma Linh để chuộc vua.", "start_token": 1101, "end_token": 1107 }, { "index": 98, "start": 308.12, "end": 310.98, "text": "Chiến công quân sự ấy thuộc về Lý Thánh Tông và quân đội Đại Việt.", "start_token": 1108, "end_token": 1122 }, { "index": 99, "start": 312.14, "end": 315.78, "text": "Nhưng ở hậu phương, vai trò của Ỷ Lan là giữ cho gốc rễ quốc gia không lay động.", "start_token": 1123, "end_token": 1141 }, { "index": 100, "start": 316.9, "end": 318.86, "text": "Trong chiến tranh, tiền tuyến cần gươm giáo,", "start_token": 1142, "end_token": 1149 }, { "index": 101, "start": 319.04, "end": 320.36, "text": "nhưng hậu phương cần sự ổn định.", "start_token": 1150, "end_token": 1156 }, { "index": 102, "start": 321.34, "end": 323.6, "text": "Một khi kinh thành rối loạn, lòng dân bất an,", "start_token": 1157, "end_token": 1166 }, { "index": 103, "start": 323.76, "end": 326.36, "text": "lương thảo khó gom, thì chiến thắng ngoài biên cũng khó bền.", "start_token": 1167, "end_token": 1178 }, { "index": 104, "start": 327.56, "end": 331.32, "text": "Vì vậy, đóng góp của Ỷ Lan trong giai đoạn này không nằm ở việc trực tiếp cầm quân,", "start_token": 1179, "end_token": 1197 }, { "index": 105, "start": 331.42, "end": 333.5, "text": "mà nằm ở khả năng giữ nước từ phía sau ngai vàng.", "start_token": 1198, "end_token": 1209 }, { "index": 106, "start": 335.75, "end": 336.93, "text": "Chuyện tình với lý thánh tông:", "start_token": 1210, "end_token": 1215 }, { "index": 107, "start": 337.09, "end": 338.19, "text": "tình yêu gắn với lòng tin", "start_token": 1216, "end_token": 1221 }, { "index": 108, "start": 340.11, "end": 342.17, "text": "Nếu gọi câu chuyện của Ỷ Lan là chuyện tình tráng lệ,", "start_token": 1222, "end_token": 1233 }, { "index": 109, "start": 342.45, "end": 345.25, "text": "thì vẻ tráng lệ ấy không nằm ở những lời yêu được ghi trong sử.", "start_token": 1234, "end_token": 1248 }, { "index": 110, "start": 346.75, "end": 348.17, "text": "Nó nằm ở lòng tin.", "start_token": 1249, "end_token": 1253 }, { "index": 111, "start": 349.23, "end": 351.03, "text": "Lý Thánh Tông là một vị vua lớn của nhà Lý.", "start_token": 1254, "end_token": 1264 }, { "index": 112, "start": 352.35, "end": 354.63, "text": "Ông đổi quốc hiệu thành Đại Việt, mở mang văn trị,", "start_token": 1265, "end_token": 1275 }, { "index": 113, "start": 354.81, "end": 355.87, "text": "chăm lo pháp luật và quân sự.", "start_token": 1276, "end_token": 1282 }, { "index": 114, "start": 357.37, "end": 359.45, "text": "Một vị vua như vậy có thể có nhiều cung phi,", "start_token": 1283, "end_token": 1293 }, { "index": 115, "start": 359.65, "end": 362.65, "text": "nhiều người hầu cận, nhưng không phải ai cũng được tin để giao chính sự.", "start_token": 1294, "end_token": 1308 }, { "index": 116, "start": 364.01, "end": 365.91, "text": "Ỷ Lan từ một cô gái bình dân bước vào cung,", "start_token": 1309, "end_token": 1319 }, { "index": 117, "start": 365.91, "end": 367.81, "text": "rồi được vua yêu, được phong làm Nguyên phi,", "start_token": 1320, "end_token": 1328 }, { "index": 118, "start": 368.03, "end": 371.75, "text": "sinh ra hoàng tử Càn Đức, người sau này là vua Lý Nhân Tông.", "start_token": 1329, "end_token": 1342 }, { "index": 119, "start": 371.95, "end": 374.55, "text": "Nhưng trên hết, bà được trao trách nhiệm.", "start_token": 1343, "end_token": 1350 }, { "index": 120, "start": 374.71, "end": 377.67, "text": "Trong lịch sử cung đình, tình yêu nhiều khi chỉ là nhất thời.", "start_token": 1351, "end_token": 1363 }, { "index": 121, "start": 378.45, "end": 380.69, "text": "Quyền lực mới là phép thử khắc nghiệt.", "start_token": 1364, "end_token": 1371 }, { "index": 122, "start": 382.17, "end": 385.87, "text": "Nếu Lý Thánh Tông chỉ say mê nhan sắc, Ỷ Lan có thể được sủng ái một thời rồi chìm", "start_token": 1372, "end_token": 1391 }, { "index": 123, "start": 385.87, "end": 387.37, "text": "vào hậu cung.", "start_token": 1392, "end_token": 1394 }, { "index": 124, "start": 387.57, "end": 390.91, "text": "Nhưng việc bà được giao điều hành đất nước khi vua vắng mặt cho thấy mối quan hệ", "start_token": 1395, "end_token": 1412 }, { "index": 125, "start": 390.91, "end": 392.15, "text": "ấy có chiều sâu hơn:", "start_token": 1413, "end_token": 1417 }, { "index": 126, "start": 393.37, "end": 395.75, "text": "có sự kính trọng tài năng, có niềm tin vào bản lĩnh.", "start_token": 1418, "end_token": 1429 }, { "index": 127, "start": 396.93, "end": 399.65, "text": "Và với Ỷ Lan, tình yêu ấy cũng không dừng ở chốn riêng tư.", "start_token": 1430, "end_token": 1443 }, { "index": 128, "start": 401.11, "end": 404.21, "text": "Bà đáp lại bằng năng lực trị nước, bằng sự tận tâm với triều Lý,", "start_token": 1444, "end_token": 1458 }, { "index": 129, "start": 404.21, "end": 406.93, "text": "bằng việc bảo vệ tương lai của con trai và cơ nghiệp vương triều.", "start_token": 1459, "end_token": 1472 }, { "index": 130, "start": 408.09, "end": 412.13, "text": "Đó là tình yêu đã bước ra khỏi cung thất để chạm vào vận mệnh quốc gia.", "start_token": 1473, "end_token": 1489 }, { "index": 131, "start": 414.03, "end": 416.63, "text": "Người mẹ của vị vua trẻ", "start_token": 1490, "end_token": 1495 }, { "index": 132, "start": 416.95, "end": 419.09, "text": "Năm 1072, Lý Thánh Tông qua đời.", "start_token": 1496, "end_token": 1502 }, { "index": 133, "start": 420.33, "end": 423.01, "text": "Hoàng tử Càn Đức lên ngôi khi còn nhỏ, tức vua Lý Nhân Tông.", "start_token": 1503, "end_token": 1516 }, { "index": 134, "start": 424.19, "end": 426.07, "text": "Từ đây, Ỷ Lan trở thành Hoàng thái phi,", "start_token": 1517, "end_token": 1525 }, { "index": 135, "start": 426.31, "end": 429.99, "text": "rồi Linh Nhân Hoàng thái hậu, bước vào giai đoạn quyền lực lớn nhất nhưng cũng", "start_token": 1526, "end_token": 1541 }, { "index": 136, "start": 429.99, "end": 431.43, "text": "nhiều sóng gió nhất đời mình.", "start_token": 1542, "end_token": 1547 }, { "index": 137, "start": 432.31, "end": 435.41, "text": "Một đứa trẻ lên ngôi giữa triều đình luôn là thời điểm nhạy cảm.", "start_token": 1548, "end_token": 1561 }, { "index": 138, "start": 436.29, "end": 438.17, "text": "Quyền lực có thể rơi vào tay ngoại thích,", "start_token": 1562, "end_token": 1570 }, { "index": 139, "start": 438.33, "end": 440.41, "text": "quyền thần, hoặc bị các phe phái tranh giành.", "start_token": 1571, "end_token": 1579 }, { "index": 140, "start": 441.59, "end": 445.21, "text": "Nhà Lý lúc ấy cần một bàn tay đủ mạnh để giữ ổn định.", "start_token": 1580, "end_token": 1593 }, { "index": 141, "start": 445.33, "end": 449.61, "text": "Ỷ Lan cùng với Thái sư Lý Đạo Thành và sau đó là Thái úy Lý Thường Kiệt trở thành", "start_token": 1594, "end_token": 1613 }, { "index": 142, "start": 449.61, "end": 452.01, "text": "những nhân vật quan trọng trong việc điều hành quốc gia.", "start_token": 1614, "end_token": 1624 }, { "index": 143, "start": 452.75, "end": 455.59, "text": "Thời Lý Nhân Tông, Đại Việt trải qua nhiều biến cố lớn,", "start_token": 1625, "end_token": 1636 }, { "index": 144, "start": 455.65, "end": 459.87, "text": "đặc biệt là cuộc kháng chiến chống Tống giai đoạn 1075–1077.", "start_token": 1637, "end_token": 1648 }, { "index": 145, "start": 460.61, "end": 464.01, "text": "Dù công lao quân sự nổi bật thuộc về Lý Thường Kiệt và các tướng lĩnh,", "start_token": 1649, "end_token": 1664 }, { "index": 146, "start": 464.01, "end": 466.29, "text": "vai trò hậu thuẫn của triều đình, trong đó có Ỷ Lan,", "start_token": 1665, "end_token": 1676 }, { "index": 147, "start": 466.29, "end": 467.91, "text": "là nền tảng chính trị quan trọng.", "start_token": 1677, "end_token": 1683 }, { "index": 148, "start": 469.17, "end": 470.83, "text": "Bà không chỉ là mẹ vua.", "start_token": 1684, "end_token": 1689 }, { "index": 149, "start": 471.85, "end": 475.31, "text": "Bà là người giữ cho ngai vàng của vua trẻ không bị nghiêng đổ trong những năm đầu.", "start_token": 1690, "end_token": 1707 }, { "index": 150, "start": 477.94, "end": 480.48, "text": "Bi kịch cung đình và vết tối trong đời ỷ lan", "start_token": 1708, "end_token": 1718 }, { "index": 151, "start": 481.14, "end": 483.92, "text": "Khi kể về Ỷ Lan, không thể chỉ kể ánh sáng mà bỏ qua bóng tối.", "start_token": 1719, "end_token": 1734 }, { "index": 152, "start": 485.08, "end": 487.4, "text": "Sử cũ chép rằng sau khi Lý Thánh Tông mất,", "start_token": 1735, "end_token": 1744 }, { "index": 153, "start": 487.56, "end": 490.46, "text": "Thượng Dương Hoàng hậu cùng một số cung nữ bị buộc phải chết theo vua.", "start_token": 1745, "end_token": 1759 }, { "index": 154, "start": 491.76, "end": 495.06, "text": "Việc này thường được gắn với cuộc tranh chấp quyền lực trong cung,", "start_token": 1760, "end_token": 1772 }, { "index": 155, "start": 495.06, "end": 497.28, "text": "khi Ỷ Lan muốn nắm quyền nhiếp chính cho con trai.", "start_token": 1773, "end_token": 1783 }, { "index": 156, "start": 498.64, "end": 500.26, "text": "Đây là một vết đen lớn trong cuộc đời bà,", "start_token": 1784, "end_token": 1793 }, { "index": 157, "start": 500.26, "end": 503.94, "text": "và hậu thế khi đánh giá Ỷ Lan luôn phải nhìn nhận thẳng thắn.", "start_token": 1794, "end_token": 1807 }, { "index": 158, "start": 504.26, "end": 506.48, "text": "Lịch sử cung đình thời phong kiến rất khắc nghiệt.", "start_token": 1808, "end_token": 1817 }, { "index": 159, "start": 507.72, "end": 510.94, "text": "Quyền lực không chỉ là vinh quang mà còn là sinh tử.", "start_token": 1818, "end_token": 1829 }, { "index": 160, "start": 511.38, "end": 514.04, "text": "Một người mẹ của vua nhỏ tuổi có thể lo sợ con mình bị đe dọa,", "start_token": 1830, "end_token": 1845 }, { "index": 161, "start": 514.18, "end": 515.78, "text": "lo sợ quyền lực rơi vào tay phe khác.", "start_token": 1846, "end_token": 1854 }, { "index": 162, "start": 516.98, "end": 520.6, "text": "Nhưng dù lý do chính trị là gì, cái chết của Thượng Dương Hoàng hậu và các cung", "start_token": 1855, "end_token": 1872 }, { "index": 163, "start": 520.6, "end": 522.48, "text": "nữ vẫn là bi kịch.", "start_token": 1873, "end_token": 1877 }, { "index": 164, "start": 522.88, "end": 525.52, "text": "Điều đáng chú ý là về sau, Ỷ Lan được ghi nhận là sùng Phật,", "start_token": 1878, "end_token": 1892 }, { "index": 165, "start": 525.74, "end": 527.98, "text": "làm nhiều việc thiện, xây chùa, phát tâm chuộc lỗi.", "start_token": 1893, "end_token": 1902 }, { "index": 166, "start": 529.02, "end": 533.26, "text": "Có thể trong tâm thức của bà, biến cố ấy là một gánh nặng không thể xóa.", "start_token": 1903, "end_token": 1919 }, { "index": 167, "start": 533.68, "end": 536.86, "text": "Sự nghiệp của Ỷ Lan vì thế không phải một bức tượng hoàn toàn trong sáng.", "start_token": 1920, "end_token": 1935 }, { "index": 168, "start": 538.06, "end": 539.7, "text": "Bà là một con người lịch sử đầy quyền lực,", "start_token": 1936, "end_token": 1945 }, { "index": 169, "start": 539.92, "end": 543.16, "text": "có công lớn, có lỗi lớn, có ánh sáng và bóng tối.", "start_token": 1946, "end_token": 1957 }, { "index": 170, "start": 543.7, "end": 545.5, "text": "Chính sự phức tạp ấy làm bà trở nên thật hơn.", "start_token": 1958, "end_token": 1968 }, { "index": 171, "start": 547.58, "end": 549.32, "text": "Hậu phương của cuộc kháng chiến chống tống", "start_token": 1969, "end_token": 1976 }, { "index": 172, "start": 550.6, "end": 554.6, "text": "Thời Lý Nhân Tông, Đại Việt đối mặt với nguy cơ lớn từ nhà Tống.", "start_token": 1977, "end_token": 1991 }, { "index": 173, "start": 554.98, "end": 558.72, "text": "Sau nhiều căng thẳng biên giới, Lý Thường Kiệt chủ trương tiến công trước để tự", "start_token": 1992, "end_token": 2007 }, { "index": 174, "start": 558.72, "end": 561.28, "text": "vệ, đánh vào Ung Châu, Khâm Châu, Liêm Châu năm 1075.", "start_token": 2008, "end_token": 2018 }, { "index": 175, "start": 563.08, "end": 565.28, "text": "Sau đó quân Tống kéo sang xâm lược Đại Việt.", "start_token": 2019, "end_token": 2028 }, { "index": 176, "start": 567.12, "end": 569.98, "text": "Cuộc chiến kết thúc với phòng tuyến sông Như Nguyệt năm 1077,", "start_token": 2029, "end_token": 2040 }, { "index": 177, "start": 569.98, "end": 572.98, "text": "nơi quân Đại Việt chặn đứng quân Tống và buộc đối phương rút lui.", "start_token": 2041, "end_token": 2054 }, { "index": 178, "start": 574.28, "end": 578.06, "text": "Trong câu chuyện này, Lý Thường Kiệt là người cầm quân kiệt xuất.", "start_token": 2055, "end_token": 2067 }, { "index": 179, "start": 578.5, "end": 582.28, "text": "Nhưng phía sau chiến trường là cả một triều đình phải vận hành:", "start_token": 2068, "end_token": 2080 }, { "index": 180, "start": 582.62, "end": 584.66, "text": "huy động nhân lực, lương thảo, giữ lòng dân,", "start_token": 2081, "end_token": 2089 }, { "index": 181, "start": 584.8, "end": 588.1, "text": "duy trì chính danh, bảo vệ kinh thành, chăm lo quốc sự khi quân đội ra trận.", "start_token": 2090, "end_token": 2106 }, { "index": 182, "start": 589.36, "end": 592.88, "text": "Ỷ Lan, với vị trí Hoàng thái hậu và người có ảnh hưởng lớn trong triều,", "start_token": 2107, "end_token": 2122 }, { "index": 183, "start": 593.06, "end": 594.58, "text": "là một phần của hậu phương chính trị ấy.", "start_token": 2123, "end_token": 2131 }, { "index": 184, "start": 595.96, "end": 599.56, "text": "Bà không phải nữ tướng trực tiếp cầm quân như Bùi Thị Xuân nhiều thế kỷ sau,", "start_token": 2132, "end_token": 2148 }, { "index": 185, "start": 599.56, "end": 603.14, "text": "nhưng bà là người phụ nữ góp phần giữ vững triều đình trong một cuộc chiến sinh", "start_token": 2149, "end_token": 2165 }, { "index": 186, "start": 603.14, "end": 603.84, "text": "tử.", "start_token": 2166, "end_token": 2166 }, { "index": 187, "start": 604.68, "end": 607.56, "text": "Chiến công chống Tống là chiến công chung của Đại Việt thời Lý.", "start_token": 2167, "end_token": 2179 }, { "index": 188, "start": 608.5, "end": 610.8, "text": "Trong chiến công ấy có tài thao lược của Lý Thường Kiệt,", "start_token": 2180, "end_token": 2191 }, { "index": 189, "start": 611.04, "end": 614.64, "text": "có sức chiến đấu của quân dân, có nền tảng quốc gia được gây dựng từ các đời vua", "start_token": 2192, "end_token": 2210 }, { "index": 190, "start": 614.64, "end": 618.34, "text": "trước, và có sự ổn định triều chính mà Ỷ Lan góp phần bảo vệ.", "start_token": 2211, "end_token": 2225 }, { "index": 191, "start": 620.15, "end": 620.89, "text": "Chăm lo dân sinh:", "start_token": 2226, "end_token": 2229 }, { "index": 192, "start": 621.07, "end": 623.07, "text": "một dấu ấn lớn của linh nhân hoàng thái hậu", "start_token": 2230, "end_token": 2239 }, { "index": 193, "start": 624.37, "end": 628.19, "text": "Một trong những điểm khiến Ỷ Lan được nhân dân nhớ lâu là các chính sách và việc", "start_token": 2240, "end_token": 2257 }, { "index": 194, "start": 628.19, "end": 629.13, "text": "làm hướng về dân sinh.", "start_token": 2258, "end_token": 2262 }, { "index": 195, "start": 630.23, "end": 632.69, "text": "Sử sách ghi rằng bà quan tâm đến đời sống dân chúng,", "start_token": 2263, "end_token": 2274 }, { "index": 196, "start": 632.99, "end": 634.79, "text": "nhất là người nghèo.", "start_token": 2275, "end_token": 2278 }, { "index": 197, "start": 634.95, "end": 638.87, "text": "Có chuyện kể bà từng khuyên vua không nên giết trâu bò bừa bãi vì trâu bò là sức", "start_token": 2279, "end_token": 2297 }, { "index": 198, "start": 638.87, "end": 640.09, "text": "kéo của nhà nông.", "start_token": 2298, "end_token": 2301 }, { "index": 199, "start": 640.71, "end": 643.55, "text": "Trong xã hội nông nghiệp, con trâu không chỉ là tài sản.", "start_token": 2302, "end_token": 2313 }, { "index": 200, "start": 644.39, "end": 645.27, "text": "Nó là nguồn sống.", "start_token": 2314, "end_token": 2317 }, { "index": 201, "start": 646.63, "end": 648.39, "text": "Mất trâu, người nông dân có thể mất mùa,", "start_token": 2318, "end_token": 2326 }, { "index": 202, "start": 648.45, "end": 650.13, "text": "mất kế sinh nhai, rơi vào đói nghèo.", "start_token": 2327, "end_token": 2334 }, { "index": 203, "start": 651.39, "end": 653.15, "text": "Bà cũng được nhắc đến với việc phát chẩn,", "start_token": 2335, "end_token": 2343 }, { "index": 204, "start": 653.17, "end": 655.41, "text": "cứu giúp người nghèo, quan tâm phụ nữ, trẻ em,", "start_token": 2344, "end_token": 2353 }, { "index": 205, "start": 655.59, "end": 656.29, "text": "khuyến khích sản xuất.", "start_token": 2354, "end_token": 2357 }, { "index": 206, "start": 657.41, "end": 659.85, "text": "Một số giai thoại có thể được dân gian tô điểm,", "start_token": 2358, "end_token": 2368 }, { "index": 207, "start": 659.97, "end": 663.35, "text": "nhưng hình ảnh Ỷ Lan như người mẹ của dân nghèo đã ăn sâu vào ký ức nhiều vùng.", "start_token": 2369, "end_token": 2387 }, { "index": 208, "start": 665.35, "end": 666.31, "text": "Điều này rất quan trọng.", "start_token": 2388, "end_token": 2392 }, { "index": 209, "start": 667.51, "end": 670.01, "text": "Một nhân vật cung đình có thể được sử quan ghi nhớ vì quyền lực,", "start_token": 2393, "end_token": 2407 }, { "index": 210, "start": 670.33, "end": 673.75, "text": "nhưng để dân gian nhớ bằng tình cảm, người ấy phải để lại dấu vết trong đời sống", "start_token": 2408, "end_token": 2425 }, { "index": 211, "start": 673.75, "end": 674.45, "text": "người dân.", "start_token": 2426, "end_token": 2427 }, { "index": 212, "start": 675.61, "end": 677.31, "text": "Ỷ Lan đã để lại dấu vết ấy.", "start_token": 2428, "end_token": 2435 }, { "index": 213, "start": 679.48, "end": 680.88, "text": "Phật giáo và dấu ấn tâm linh", "start_token": 2436, "end_token": 2442 }, { "index": 214, "start": 682.66, "end": 684.86, "text": "Thời Lý là thời Phật giáo phát triển mạnh.", "start_token": 2443, "end_token": 2451 }, { "index": 215, "start": 685.36, "end": 687.98, "text": "Vua quan, hoàng hậu, thái hậu nhiều người sùng Phật,", "start_token": 2452, "end_token": 2461 }, { "index": 216, "start": 687.98, "end": 691.29, "text": "xây chùa, đúc chuông, dựng tháp, hộ trì tăng chúng.", "start_token": 2462, "end_token": 2471 }, { "index": 217, "start": 691.86, "end": 695.16, "text": "Ỷ Lan cũng là một nhân vật gắn bó sâu sắc với Phật giáo.", "start_token": 2472, "end_token": 2485 }, { "index": 218, "start": 695.4, "end": 698.16, "text": "Bà cho xây dựng, trùng tu nhiều chùa chiền.", "start_token": 2486, "end_token": 2494 }, { "index": 219, "start": 698.76, "end": 702.0, "text": "Một trong những di tích nổi tiếng gắn với bà là chùa Bà Tấm ở Dương Xá,", "start_token": 2495, "end_token": 2511 }, { "index": 220, "start": 702.0, "end": 705.02, "text": "Gia Lâm, được dân gian tôn kính như nơi tưởng niệm Nguyên phi Ỷ Lan.", "start_token": 2512, "end_token": 2526 }, { "index": 221, "start": 706.28, "end": 708.42, "text": "Ngoài ra, nhiều địa phương còn lưu truyền dấu tích,", "start_token": 2527, "end_token": 2536 }, { "index": 222, "start": 708.62, "end": 711.5, "text": "đền thờ, câu chuyện liên quan đến bà.", "start_token": 2537, "end_token": 2544 }, { "index": 223, "start": 711.5, "end": 714.32, "text": "Sự sùng Phật của Ỷ Lan có thể đến từ niềm tin thời đại,", "start_token": 2545, "end_token": 2558 }, { "index": 224, "start": 714.5, "end": 717.9, "text": "cũng có thể gắn với nhu cầu chuộc lỗi sau bi kịch cung đình.", "start_token": 2559, "end_token": 2572 }, { "index": 225, "start": 718.18, "end": 722.04, "text": "Dù nhìn theo hướng nào, dấu ấn Phật giáo của bà vẫn cho thấy một phương diện khác:", "start_token": 2573, "end_token": 2590 }, { "index": 226, "start": 723.38, "end": 725.9, "text": "người phụ nữ quyền lực ấy không chỉ trị nước bằng mệnh lệnh,", "start_token": 2591, "end_token": 2603 }, { "index": 227, "start": 725.94, "end": 728.92, "text": "mà còn tìm đến đạo lý từ bi, nhân quả, phúc đức.", "start_token": 2604, "end_token": 2615 }, { "index": 228, "start": 729.4, "end": 731.62, "text": "Trong mắt dân gian, bà vừa là Hoàng thái hậu,", "start_token": 2616, "end_token": 2625 }, { "index": 229, "start": 731.74, "end": 734.6, "text": "vừa là người mẹ hiền, vừa là nhân vật linh thiêng được thờ phụng.", "start_token": 2626, "end_token": 2639 }, { "index": 230, "start": 736.82, "end": 739.3, "text": "Người phụ nữ giữ quyền lực giữa triều đình nam giới", "start_token": 2640, "end_token": 2650 }, { "index": 231, "start": 740.5, "end": 744.84, "text": "Ở thời phong kiến, quyền lực chính trị hầu hết nằm trong tay nam giới.", "start_token": 2651, "end_token": 2665 }, { "index": 232, "start": 745.26, "end": 747.16, "text": "Phụ nữ trong cung có thể ảnh hưởng đến vua,", "start_token": 2666, "end_token": 2675 }, { "index": 233, "start": 747.38, "end": 750.9, "text": "nhưng để trực tiếp điều hành chính sự, tham gia quyết định vận mệnh quốc gia,", "start_token": 2676, "end_token": 2691 }, { "index": 234, "start": 750.9, "end": 752.86, "text": "đó là điều không phổ biến.", "start_token": 2692, "end_token": 2697 }, { "index": 235, "start": 753.3, "end": 755.96, "text": "Ỷ Lan là một ngoại lệ lớn.", "start_token": 2698, "end_token": 2704 }, { "index": 236, "start": 756.18, "end": 758.96, "text": "Bà từng nhiếp chính khi Lý Thánh Tông thân chinh.", "start_token": 2705, "end_token": 2714 }, { "index": 237, "start": 759.48, "end": 762.0, "text": "Bà tiếp tục có vai trò lớn khi Lý Nhân Tông còn nhỏ.", "start_token": 2715, "end_token": 2727 }, { "index": 238, "start": 762.82, "end": 765.7, "text": "Bà làm việc cùng những đại thần, danh tướng như Lý Đạo Thành,", "start_token": 2728, "end_token": 2740 }, { "index": 239, "start": 765.8, "end": 766.5, "text": "Lý Thường Kiệt.", "start_token": 2741, "end_token": 2743 }, { "index": 240, "start": 767.58, "end": 771.1, "text": "Điều đó đòi hỏi bản lĩnh chính trị rất cao.", "start_token": 2744, "end_token": 2753 }, { "index": 241, "start": 771.2, "end": 775.24, "text": "Một người phụ nữ trong vị trí ấy phải đối mặt với vô số ánh mắt nghi ngờ.", "start_token": 2754, "end_token": 2771 }, { "index": 242, "start": 775.44, "end": 777.48, "text": "Nếu mềm yếu, bà sẽ bị lấn át.", "start_token": 2772, "end_token": 2779 }, { "index": 243, "start": 778.1, "end": 780.38, "text": "Nếu quá cứng rắn, bà sẽ bị oán ghét.", "start_token": 2780, "end_token": 2788 }, { "index": 244, "start": 781.28, "end": 783.94, "text": "Nếu không đủ hiểu biết, triều chính rối loạn.", "start_token": 2789, "end_token": 2797 }, { "index": 245, "start": 784.48, "end": 786.46, "text": "Nếu không đủ quyết đoán, quyền lực bị chia cắt.", "start_token": 2798, "end_token": 2807 }, { "index": 246, "start": 787.29, "end": 790.54, "text": "Ỷ Lan tồn tại và để lại dấu ấn trong môi trường ấy,", "start_token": 2808, "end_token": 2820 }, { "index": 247, "start": 790.7, "end": 792.653, "text": "chứng tỏ bà không chỉ là người được vua sủng ái,", "start_token": 2821, "end_token": 2831 }, { "index": 248, "start": 792.66, "end": 794.46, "text": "mà là một chính trị gia thực sự của thời Lý.", "start_token": 2832, "end_token": 2842 }, { "index": 249, "start": 796.42, "end": 799.62, "text": "Đóng góp của ỷ lan cho triều lý", "start_token": 2843, "end_token": 2850 }, { "index": 250, "start": 799.62, "end": 803.2, "text": "Đóng góp của Ỷ Lan có thể nhìn ở nhiều mặt.", "start_token": 2851, "end_token": 2861 }, { "index": 251, "start": 803.44, "end": 806.16, "text": "Trước hết là ổn định triều chính.", "start_token": 2862, "end_token": 2868 }, { "index": 252, "start": 806.5, "end": 810.76, "text": "Hai lần bà giữ vai trò quan trọng khi nhà vua vắng mặt hoặc vua còn nhỏ.", "start_token": 2869, "end_token": 2885 }, { "index": 253, "start": 811.34, "end": 815.48, "text": "Sự ổn định ấy giúp triều Lý không rơi vào khủng hoảng kế vị nghiêm trọng.", "start_token": 2886, "end_token": 2901 }, { "index": 254, "start": 815.7, "end": 818.06, "text": "Thứ hai là hậu thuẫn cho sức mạnh quốc gia.", "start_token": 2902, "end_token": 2911 }, { "index": 255, "start": 818.9, "end": 822.42, "text": "Dưới thời Lý Nhân Tông, Đại Việt đứng vững trước cuộc xâm lược của nhà Tống.", "start_token": 2912, "end_token": 2927 }, { "index": 256, "start": 823.46, "end": 825.4, "text": "Bà không phải người chỉ huy trận Như Nguyệt,", "start_token": 2928, "end_token": 2936 }, { "index": 257, "start": 825.56, "end": 829.6, "text": "nhưng là một phần của hệ thống quyền lực đã giúp đất nước đủ sức chống ngoại xâm.", "start_token": 2937, "end_token": 2954 }, { "index": 258, "start": 830.98, "end": 832.42, "text": "Thứ ba là chăm lo dân sinh.", "start_token": 2955, "end_token": 2961 }, { "index": 259, "start": 833.54, "end": 835.32, "text": "Hình ảnh bà quan tâm sản xuất nông nghiệp,", "start_token": 2962, "end_token": 2970 }, { "index": 260, "start": 835.44, "end": 839.28, "text": "người nghèo, đời sống dân chúng là một trong những lý do khiến tên tuổi bà được", "start_token": 2971, "end_token": 2987 }, { "index": 261, "start": 839.28, "end": 841.18, "text": "nhân dân yêu kính.", "start_token": 2988, "end_token": 2991 }, { "index": 262, "start": 841.58, "end": 843.42, "text": "Thứ tư là đóng góp văn hóa và Phật giáo.", "start_token": 2992, "end_token": 3001 }, { "index": 263, "start": 844.62, "end": 846.26, "text": "Những ngôi chùa, tín ngưỡng, truyền thuyết,", "start_token": 3002, "end_token": 3008 }, { "index": 264, "start": 846.44, "end": 849.74, "text": "lễ hội gắn với Ỷ Lan cho thấy ảnh hưởng của bà vượt khỏi triều đình,", "start_token": 3009, "end_token": 3024 }, { "index": 265, "start": 849.94, "end": 851.36, "text": "đi vào đời sống tinh thần dân tộc.", "start_token": 3025, "end_token": 3032 }, { "index": 266, "start": 853.36, "end": 856.82, "text": "Di sản của một người mẹ quốc gia", "start_token": 3033, "end_token": 3040 }, { "index": 267, "start": 857.08, "end": 858.88, "text": "Ỷ Lan thường được gọi bằng nhiều danh xưng:", "start_token": 3041, "end_token": 3049 }, { "index": 268, "start": 860.24, "end": 863.14, "text": "Nguyên phi, Hoàng thái hậu, Linh Nhân Hoàng thái hậu,", "start_token": 3050, "end_token": 3059 }, { "index": 269, "start": 863.22, "end": 864.96, "text": "Bà Tấm trong tín ngưỡng dân gian ở một số nơi.", "start_token": 3060, "end_token": 3070 }, { "index": 270, "start": 866.42, "end": 868.94, "text": "Mỗi danh xưng phản ánh một lớp di sản.", "start_token": 3071, "end_token": 3079 }, { "index": 271, "start": 869.32, "end": 871.64, "text": "Nguyên phi là người phụ nữ được vua yêu và tin.", "start_token": 3080, "end_token": 3090 }, { "index": 272, "start": 872.76, "end": 875.7, "text": "Hoàng thái hậu là người mẹ của vua, người giữ ngai vàng cho con.", "start_token": 3091, "end_token": 3104 }, { "index": 273, "start": 877.16, "end": 881.08, "text": "Linh Nhân là người có ảnh hưởng chính trị và tinh thần lớn.", "start_token": 3105, "end_token": 3117 }, { "index": 274, "start": 881.08, "end": 883.78, "text": "Bà Tấm là hình ảnh dân gian hóa, gần gũi với người dân,", "start_token": 3118, "end_token": 3130 }, { "index": 275, "start": 883.86, "end": 887.68, "text": "như một người mẹ hiền bước ra từ cổ tích nhưng có thật trong lịch sử.", "start_token": 3131, "end_token": 3146 }, { "index": 276, "start": 887.98, "end": 890.18, "text": "Di sản của bà vì thế không chỉ nằm trong sử sách.", "start_token": 3147, "end_token": 3158 }, { "index": 277, "start": 891.36, "end": 893.12, "text": "Nó nằm trong đền chùa, trong tên đường,", "start_token": 3159, "end_token": 3166 }, { "index": 278, "start": 893.32, "end": 896.8, "text": "trong câu chuyện truyền miệng, trong cách người Việt nhớ về một người phụ nữ có", "start_token": 3167, "end_token": 3182 }, { "index": 279, "start": 896.8, "end": 900.48, "text": "thể đi từ thôn quê đến ngai vàng mà vẫn giữ mối liên hệ với dân gian.", "start_token": 3183, "end_token": 3199 }, { "index": 280, "start": 902.26, "end": 903.22, "text": "Chuyện tình tráng lệ:", "start_token": 3200, "end_token": 3203 }, { "index": 281, "start": 903.22, "end": 904.56, "text": "không chỉ với một vị vua", "start_token": 3204, "end_token": 3209 }, { "index": 282, "start": 905.88, "end": 908.2, "text": "Nếu chỉ nhìn Ỷ Lan như người được Lý Thánh Tông yêu,", "start_token": 3210, "end_token": 3221 }, { "index": 283, "start": 908.5, "end": 909.8, "text": "câu chuyện sẽ nhỏ đi rất nhiều.", "start_token": 3222, "end_token": 3228 }, { "index": 284, "start": 910.74, "end": 914.34, "text": "Chuyện tình tráng lệ của bà cần được hiểu rộng hơn.", "start_token": 3229, "end_token": 3239 }, { "index": 285, "start": 914.66, "end": 918.18, "text": "Đó là tình yêu với người đã nhận ra tài năng của bà và đưa bà vào cung.", "start_token": 3240, "end_token": 3257 }, { "index": 286, "start": 919.1, "end": 922.78, "text": "Đó là tình mẫu tử với Lý Nhân Tông, người con trai mà bà bảo vệ bằng tất cả bản", "start_token": 3258, "end_token": 3277 }, { "index": 287, "start": 922.78, "end": 923.72, "text": "lĩnh chính trị của mình.", "start_token": 3278, "end_token": 3282 }, { "index": 288, "start": 924.94, "end": 928.44, "text": "Đó là tình yêu với dân chúng, thể hiện qua những việc làm chăm lo đời sống nông", "start_token": 3283, "end_token": 3300 }, { "index": 289, "start": 928.44, "end": 930.24, "text": "dân, người nghèo.", "start_token": 3301, "end_token": 3303 }, { "index": 290, "start": 930.44, "end": 932.56, "text": "Và rộng nhất, đó là tình yêu với Đại Việt.", "start_token": 3304, "end_token": 3313 }, { "index": 291, "start": 933.29, "end": 936.9, "text": "Ỷ Lan không cầm gươm ra trận, nhưng đời bà cũng là một chiến trường.", "start_token": 3314, "end_token": 3328 }, { "index": 292, "start": 937.8, "end": 940.14, "text": "Chiến trường ấy nằm trong cung cấm, trong triều nghị,", "start_token": 3329, "end_token": 3338 }, { "index": 293, "start": 940.38, "end": 942.1, "text": "trong những quyết định liên quan đến quyền lực,", "start_token": 3339, "end_token": 3347 }, { "index": 294, "start": 942.1, "end": 945.48, "text": "sinh mạng, quốc gia và đạo lý.", "start_token": 3348, "end_token": 3354 }, { "index": 295, "start": 945.72, "end": 948.22, "text": "Bà thắng có, sai có, được ca ngợi có, bị phê phán có.", "start_token": 3355, "end_token": 3367 }, { "index": 296, "start": 949.68, "end": 951.1, "text": "Nhưng không ai có thể phủ nhận:", "start_token": 3368, "end_token": 3374 }, { "index": 297, "start": 952.64, "end": 954.3, "text": "bà đã sống một đời lớn.", "start_token": 3375, "end_token": 3380 }, { "index": 298, "start": 955.98, "end": 958.31, "text": "Ánh sáng và bóng tối", "start_token": 3381, "end_token": 3385 }, { "index": 299, "start": 958.96, "end": 962.5, "text": "Khi kể về nhân vật lịch sử, điều nguy hiểm nhất là biến họ thành tượng đá không", "start_token": 3386, "end_token": 3403 }, { "index": 300, "start": 962.58, "end": 963.28, "text": "tì vết.", "start_token": 3404, "end_token": 3405 }, { "index": 301, "start": 963.83, "end": 966.62, "text": "Ỷ Lan không phải người hoàn hảo.", "start_token": 3406, "end_token": 3412 }, { "index": 302, "start": 966.62, "end": 970.68, "text": "Bà có công lớn với triều Lý, nhưng cũng gắn với bi kịch Thượng Dương Hoàng hậu.", "start_token": 3413, "end_token": 3429 }, { "index": 303, "start": 971.96, "end": 976.1, "text": "Bà được dân gian yêu kính, nhưng quyền lực của bà cũng từng được xây bằng những", "start_token": 3430, "end_token": 3446 }, { "index": 304, "start": 976.1, "end": 976.8, "text": "quyết định khắc nghiệt.", "start_token": 3447, "end_token": 3450 }, { "index": 305, "start": 978.16, "end": 981.88, "text": "Bà sùng Phật, làm việc thiện, nhưng chính điều đó càng khiến người đời đặt câu", "start_token": 3451, "end_token": 3466 }, { "index": 306, "start": 981.88, "end": 984.1, "text": "hỏi về sự giằng xé trong lòng bà.", "start_token": 3467, "end_token": 3474 }, { "index": 307, "start": 984.4, "end": 987.78, "text": "Có lẽ chính vì vậy, câu chuyện của Ỷ Lan mới có chiều sâu.", "start_token": 3475, "end_token": 3488 }, { "index": 308, "start": 988.38, "end": 991.28, "text": "Bà không phải một nhân vật chỉ để ca tụng.", "start_token": 3489, "end_token": 3498 }, { "index": 309, "start": 991.46, "end": 994.2, "text": "Bà là một con người để suy ngẫm.", "start_token": 3499, "end_token": 3506 }, { "index": 310, "start": 994.4, "end": 995.94, "text": "Suy ngẫm về quyền lực.", "start_token": 3507, "end_token": 3511 }, { "index": 311, "start": 997.02, "end": 1000.2, "text": "Suy ngẫm về thân phận phụ nữ trong cung đình.", "start_token": 3512, "end_token": 3521 }, { "index": 312, "start": 1000.5, "end": 1003.62, "text": "Suy ngẫm về cái giá của việc bảo vệ con mình và cơ nghiệp triều đại.", "start_token": 3522, "end_token": 3537 }, { "index": 313, "start": 1004.88, "end": 1007.52, "text": "Suy ngẫm về cách một con người có thể vừa để lại công đức,", "start_token": 3538, "end_token": 3551 }, { "index": 314, "start": 1007.68, "end": 1008.96, "text": "vừa mang theo lỗi lầm.", "start_token": 3552, "end_token": 3556 }, { "index": 315, "start": 1011.04, "end": 1012.44, "text": "Dư âm trên đất thăng long", "start_token": 3557, "end_token": 3562 }, { "index": 316, "start": 1014.3, "end": 1018.18, "text": "Ngày nay, khi nhắc đến Ỷ Lan, người ta nhớ đến một thời nhà Lý rực rỡ.", "start_token": 3563, "end_token": 3579 }, { "index": 317, "start": 1018.54, "end": 1020.72, "text": "Nhớ đến Thăng Long đang lớn lên thành trung tâm chính trị,", "start_token": 3580, "end_token": 3591 }, { "index": 318, "start": 1020.9, "end": 1022.0, "text": "văn hóa của Đại Việt.", "start_token": 3592, "end_token": 3596 }, { "index": 319, "start": 1023.24, "end": 1025.2, "text": "Nhớ đến những ngôi chùa, những truyền thuyết,", "start_token": 3597, "end_token": 3604 }, { "index": 320, "start": 1025.36, "end": 1026.74, "text": "những vùng đất còn thờ phụng bà.", "start_token": 3605, "end_token": 3611 }, { "index": 321, "start": 1027.62, "end": 1031.28, "text": "Ở Gia Lâm, hình ảnh Ỷ Lan vẫn có sức sống đặc biệt.", "start_token": 3612, "end_token": 3624 }, { "index": 322, "start": 1031.48, "end": 1033.02, "text": "Bà không chỉ là nhân vật trong sách sử,", "start_token": 3625, "end_token": 3633 }, { "index": 323, "start": 1033.02, "end": 1034.7, "text": "mà là một phần ký ức địa phương.", "start_token": 3634, "end_token": 3641 }, { "index": 324, "start": 1035.74, "end": 1039.52, "text": "Người dân nhớ bà như người con gái quê hương đã bước vào triều đình và không quên", "start_token": 3642, "end_token": 3659 }, { "index": 325, "start": 1039.52, "end": 1040.22, "text": "dân chúng.", "start_token": 3660, "end_token": 3661 }, { "index": 326, "start": 1041.18, "end": 1042.74, "text": "Lịch sử đã đi qua hơn chín thế kỷ.", "start_token": 3662, "end_token": 3670 }, { "index": 327, "start": 1044.06, "end": 1046.38, "text": "Bao triều đại hưng vong, bao cung điện đổi chủ,", "start_token": 3671, "end_token": 3680 }, { "index": 328, "start": 1046.62, "end": 1048.34, "text": "bao chiến tranh phủ bụi lên đất Thăng Long.", "start_token": 3681, "end_token": 3689 }, { "index": 329, "start": 1049.9, "end": 1051.26, "text": "Nhưng tên Ỷ Lan vẫn còn.", "start_token": 3690, "end_token": 3695 }, { "index": 330, "start": 1052.26, "end": 1055.56, "text": "Một cái tên mềm mại như hoa lan, nhưng cuộc đời lại cứng cỏi như đá.", "start_token": 3696, "end_token": 3711 }, { "index": 331, "start": 1057.14, "end": 1057.84, "text": "Kết", "start_token": 3712, "end_token": 3712 }, { "index": 332, "start": 1058.72, "end": 1063.24, "text": "Chuyện tình tráng lệ của Nguyên phi Ỷ Lan không phải câu chuyện tình chỉ có lụa", "start_token": 3713, "end_token": 3729 }, { "index": 333, "start": 1063.24, "end": 1066.44, "text": "là, cung son, tiếng đàn và ánh nến.", "start_token": 3730, "end_token": 3737 }, { "index": 334, "start": 1066.62, "end": 1070.37, "text": "Đó là câu chuyện của một cô gái thôn quê được nhà vua chú ý vì khí chất khác thường.", "start_token": 3738, "end_token": 3757 }, { "index": 335, "start": 1071.64, "end": 1073.42, "text": "Đó là câu chuyện của một người phụ nữ được yêu,", "start_token": 3758, "end_token": 3768 }, { "index": 336, "start": 1073.56, "end": 1074.98, "text": "được tin, rồi được trao việc nước.", "start_token": 3769, "end_token": 3775 }, { "index": 337, "start": 1076.32, "end": 1079.9, "text": "Đó là câu chuyện của một người mẹ bảo vệ ngai vàng cho con giữa vòng xoáy quyền", "start_token": 3776, "end_token": 3793 }, { "index": 338, "start": 1079.9, "end": 1081.0, "text": "lực.", "start_token": 3794, "end_token": 3794 }, { "index": 339, "start": 1081.2, "end": 1085.16, "text": "Đó là câu chuyện của một Hoàng thái hậu góp phần giữ ổn định Đại Việt trong một", "start_token": 3795, "end_token": 3812 }, { "index": 340, "start": 1085.16, "end": 1085.86, "text": "thời kỳ thử thách.", "start_token": 3813, "end_token": 3816 }, { "index": 341, "start": 1086.82, "end": 1090.36, "text": "Đó cũng là câu chuyện của một con người có công lớn nhưng không tránh khỏi vết", "start_token": 3817, "end_token": 3833 }, { "index": 342, "start": 1090.36, "end": 1094.44, "text": "tối, một người tìm đến Phật pháp và việc thiện như để bồi đắp cho đời sau,", "start_token": 3834, "end_token": 3850 }, { "index": 343, "start": 1094.44, "end": 1098.02, "text": "cũng có thể như để đối diện với chính lương tâm mình.", "start_token": 3851, "end_token": 3862 }, { "index": 344, "start": 1098.18, "end": 1100.34, "text": "Ỷ Lan bước vào lịch sử từ gốc lan truyền thuyết,", "start_token": 3863, "end_token": 3873 }, { "index": 345, "start": 1100.34, "end": 1103.46, "text": "nhưng bà không ở lại đó như một bóng dáng dịu dàng.", "start_token": 3874, "end_token": 3885 }, { "index": 346, "start": 1104.14, "end": 1106.68, "text": "Bà đi tiếp, bước vào triều chính, vào chiến lược quốc gia,", "start_token": 3886, "end_token": 3897 }, { "index": 347, "start": 1106.8, "end": 1108.8, "text": "vào đời sống dân sinh, vào ký ức Phật giáo,", "start_token": 3898, "end_token": 3907 }, { "index": 348, "start": 1108.8, "end": 1109.74, "text": "vào lòng dân Đại Việt.", "start_token": 3908, "end_token": 3912 }, { "index": 349, "start": 1110.92, "end": 1115.46, "text": "Và vì thế, di sản của bà không chỉ là danh xưng Nguyên phi hay Hoàng thái hậu.", "start_token": 3913, "end_token": 3930 }, { "index": 350, "start": 1115.46, "end": 1119.8, "text": "Di sản của bà là hình ảnh một người phụ nữ Việt Nam có thể vượt qua xuất thân,", "start_token": 3931, "end_token": 3949 }, { "index": 351, "start": 1119.96, "end": 1123.28, "text": "vượt qua giới hạn của thời đại, để trở thành một trong những gương mặt quyền lực", "start_token": 3950, "end_token": 3966 }, { "index": 352, "start": 1123.28, "end": 1124.46, "text": "và phức tạp nhất lịch sử.", "start_token": 3967, "end_token": 3972 }, { "index": 353, "start": 1125.6, "end": 1128.26, "text": "Bên gốc lan xưa, nếu câu chuyện dân gian còn vang lại,", "start_token": 3973, "end_token": 3984 }, { "index": 354, "start": 1128.26, "end": 1132.04, "text": "ta có thể hình dung một cô gái bình thản nhìn xa giá đi qua.", "start_token": 3985, "end_token": 3999 }, { "index": 355, "start": 1132.58, "end": 1135.16, "text": "Nàng chưa biết đời mình sẽ đổi thay.", "start_token": 4000, "end_token": 4007 }, { "index": 356, "start": 1135.48, "end": 1137.5, "text": "Chưa biết rồi đây nàng sẽ đi qua tình yêu,", "start_token": 4008, "end_token": 4017 }, { "index": 357, "start": 1137.5, "end": 1139.84, "text": "quyền lực, vinh quang, tội lỗi, công đức và sự thờ phụng.", "start_token": 4018, "end_token": 4029 }, { "index": 358, "start": 1141.04, "end": 1142.92, "text": "Nhưng lịch sử đã chọn nàng.", "start_token": 4030, "end_token": 4035 }, { "index": 359, "start": 1143.48, "end": 1145.48, "text": "Và nàng, bằng trí tuệ cùng bản lĩnh của mình,", "start_token": 4036, "end_token": 4045 }, { "index": 360, "start": 1145.48, "end": 1148.66, "text": "đã bước vào lịch sử không như một chiếc bóng sau lưng nhà vua,", "start_token": 4046, "end_token": 4059 }, { "index": 361, "start": 1148.66, "end": 1150.92, "text": "mà như một ngọn đèn riêng trong thời đại nhà Lý.", "start_token": 4060, "end_token": 4070 }, { "index": 362, "start": 1152.5, "end": 1154.9, "text": "Ngọn đèn ấy có lúc sáng rực, có lúc chập chờn trước gió,", "start_token": 4071, "end_token": 4083 }, { "index": 363, "start": 1154.9, "end": 1155.92, "text": "có lúc phủ bóng buồn.", "start_token": 4084, "end_token": 4088 }, { "index": 364, "start": 1157.04, "end": 1158.94, "text": "Nhưng sau gần một nghìn năm, nó vẫn chưa tắt.", "start_token": 4089, "end_token": 4098 } ] }