1
00:00:00,000 --> 00:00:00,040
Tên tuổi ông còn vang xa bởi tài ngoại giao khi đi sứ phương Bắc.

2
00:00:02,200 --> 00:00:04,080
Sứ giả đại việt trước triều nguyên

3
00:00:05,000 --> 00:00:08,480
Đầu thế kỷ XIV, nhà Nguyên vẫn là một thế lực lớn.

4
00:00:08,700 --> 00:00:10,980
Dù đã thất bại trong các cuộc xâm lược Đại Việt trước đó,

5
00:00:11,160 --> 00:00:14,080
triều Nguyên vẫn giữ vị thế đế quốc rộng lớn ở phương Bắc.

6
00:00:14,680 --> 00:00:17,620
Quan hệ bang giao giữa Đại Việt và nhà Nguyên cần sự khéo léo,

7
00:00:17,820 --> 00:00:19,080
bản lĩnh và trí tuệ.

8
00:00:19,960 --> 00:00:23,340
Đi sứ thời ấy không phải chuyến đi lễ nghi nhẹ nhàng.

9
00:00:23,780 --> 00:00:26,400
Sứ thần mang theo thể diện quốc gia.

10
00:00:26,760 --> 00:00:29,160
Một câu đáp sai có thể làm nhục triều đình.

11
00:00:29,840 --> 00:00:31,600
Một thái độ quá mềm có thể bị coi thường.

12
00:00:32,780 --> 00:00:35,120
Một lời quá cứng có thể gây họa.

13
00:00:35,800 --> 00:00:37,720
Người đi sứ phải biết văn chương, lễ nghi,

14
00:00:37,800 --> 00:00:41,420
chính trị, tâm lý đối phương, và trên hết là phải có khí phách.

15
00:00:41,440 --> 00:00:44,740
Mạc Đĩnh Chi được cử đi sứ nhà Nguyên.

16
00:00:44,840 --> 00:00:46,780
Tại đó, ông nổi tiếng ứng đối thông minh,

17
00:00:46,960 --> 00:00:50,580
làm thơ văn nhanh, không chịu lép vế trước văn thần phương Bắc.

18
00:00:51,340 --> 00:00:53,980
Những câu chuyện về ông ở triều Nguyên được truyền tụng rất nhiều,

19
00:00:54,200 --> 00:00:58,040
trong đó có giai thoại ông được tôn là “Lưỡng quốc Trạng nguyên” — Trạng nguyên

20
00:00:58,060 --> 00:00:59,500
của hai nước.

21
00:01:00,240 --> 00:01:03,940
Danh hiệu ấy trong cách kể dân gian có thể mang sắc thái tôn vinh hơn là một chức

22
00:01:03,960 --> 00:01:06,380
danh chính thức theo nghi lễ nhà Nguyên.

23
00:01:06,400 --> 00:01:10,280
Nhưng điều chắc chắn là tài năng của Mạc Đĩnh Chi đã khiến người phương Bắc nể

24
00:01:10,300 --> 00:01:12,580
phục, và người Đại Việt tự hào.

25
00:01:14,260 --> 00:01:16,960
Bản lĩnh trong từng câu đối

26
00:01:17,320 --> 00:01:20,700
Nhiều giai thoại kể rằng quan Nguyên thử tài Mạc Đĩnh Chi bằng những câu đối hiểm

27
00:01:20,720 --> 00:01:21,760
hóc.

28
00:01:22,140 --> 00:01:24,800
Có lần họ đem chuyện dung mạo của ông ra giễu cợt.

29
00:01:25,440 --> 00:01:29,080
Có lần họ đặt tình huống khó để xem sứ thần Đại Việt có lúng túng hay không.

30
00:01:30,480 --> 00:01:34,220
Mỗi lần như vậy, Mạc Đĩnh Chi đều đáp lại bằng trí tuệ sắc bén.

31
00:01:34,240 --> 00:01:38,500
Điều làm nên sức hấp dẫn của các giai thoại ấy không chỉ là sự nhanh trí.

32
00:01:38,960 --> 00:01:41,600
Đằng sau mỗi câu đối là tinh thần quốc thể.

33
00:01:42,500 --> 00:01:44,780
Khi ông đáp lại, ông không chỉ bảo vệ danh dự cá nhân,

34
00:01:44,800 --> 00:01:46,420
mà còn bảo vệ hình ảnh Đại Việt:

35
00:01:48,180 --> 00:01:50,660
một nước nhỏ hơn về diện tích, nhưng không nhỏ về văn hiến;

36
00:01:50,900 --> 00:01:52,980
một triều đình có thể mềm dẻo trong bang giao,

37
00:01:53,060 --> 00:01:54,620
nhưng không chịu cúi đầu trong trí tuệ.

38
00:01:55,760 --> 00:01:59,240
Trong lịch sử ngoại giao, có những chiến thắng không cần gươm giáo.

39
00:01:59,720 --> 00:02:02,620
Một câu nói đúng lúc có thể khiến đối phương phải đổi thái độ.

40
00:02:03,840 --> 00:02:07,460
Một bài văn hay có thể làm cho triều đình nước lớn nhận ra rằng sứ giả trước mặt

41
00:02:07,480 --> 00:02:10,080
họ không phải người dễ bị xem thường.

42
00:02:10,640 --> 00:02:12,800
Mạc Đĩnh Chi thuộc về kiểu chiến thắng ấy.