{
  "project_id": "30052026-001-Mac-Dinh-Chi",
  "step": 11,
  "source_text": "script/scenes.json:scene.narration",
  "timing_source": "subtitles/master_narration_asr_words.json:segments[].words",
  "asr_transcript_is_display_text": false,
  "original_tokens": 1908,
  "asr_words": 1915,
  "aligned_tokens": 1865,
  "cues_count": 178,
  "scene_ranges": [
    {
      "scene_id": "scene_001",
      "scene_type": "heading",
      "start_char": 0,
      "end_char": 25
    },
    {
      "scene_id": "scene_002",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 26,
      "end_char": 163
    },
    {
      "scene_id": "scene_003",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 164,
      "end_char": 299
    },
    {
      "scene_id": "scene_004",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 300,
      "end_char": 334
    },
    {
      "scene_id": "scene_005",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 335,
      "end_char": 585
    },
    {
      "scene_id": "scene_006",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 586,
      "end_char": 798
    },
    {
      "scene_id": "scene_007",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 799,
      "end_char": 927
    },
    {
      "scene_id": "scene_008",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 928,
      "end_char": 1150
    },
    {
      "scene_id": "scene_009",
      "scene_type": "heading",
      "start_char": 1151,
      "end_char": 1184
    },
    {
      "scene_id": "scene_010",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 1185,
      "end_char": 1422
    },
    {
      "scene_id": "scene_011",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 1423,
      "end_char": 1491
    },
    {
      "scene_id": "scene_012",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 1492,
      "end_char": 1658
    },
    {
      "scene_id": "scene_013",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 1659,
      "end_char": 1837
    },
    {
      "scene_id": "scene_014",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 1838,
      "end_char": 2094
    },
    {
      "scene_id": "scene_015",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 2095,
      "end_char": 2278
    },
    {
      "scene_id": "scene_016",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 2279,
      "end_char": 2475
    },
    {
      "scene_id": "scene_017",
      "scene_type": "heading",
      "start_char": 2476,
      "end_char": 2510
    },
    {
      "scene_id": "scene_018",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 2511,
      "end_char": 2762
    },
    {
      "scene_id": "scene_019",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 2763,
      "end_char": 2972
    },
    {
      "scene_id": "scene_020",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 2973,
      "end_char": 3079
    },
    {
      "scene_id": "scene_021",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 3080,
      "end_char": 3224
    },
    {
      "scene_id": "scene_022",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 3225,
      "end_char": 3385
    },
    {
      "scene_id": "scene_023",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 3386,
      "end_char": 3619
    },
    {
      "scene_id": "scene_024",
      "scene_type": "heading",
      "start_char": 3620,
      "end_char": 3647
    },
    {
      "scene_id": "scene_025",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 3648,
      "end_char": 3862
    },
    {
      "scene_id": "scene_026",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 3863,
      "end_char": 3926
    },
    {
      "scene_id": "scene_027",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 3927,
      "end_char": 4044
    },
    {
      "scene_id": "scene_028",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 4045,
      "end_char": 4279
    },
    {
      "scene_id": "scene_029",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 4280,
      "end_char": 4529
    },
    {
      "scene_id": "scene_030",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 4530,
      "end_char": 4572
    },
    {
      "scene_id": "scene_031",
      "scene_type": "heading",
      "start_char": 4573,
      "end_char": 4597
    },
    {
      "scene_id": "scene_032",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 4598,
      "end_char": 4789
    },
    {
      "scene_id": "scene_033",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 4790,
      "end_char": 4999
    },
    {
      "scene_id": "scene_034",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 5000,
      "end_char": 5189
    },
    {
      "scene_id": "scene_035",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 5190,
      "end_char": 5402
    },
    {
      "scene_id": "scene_036",
      "scene_type": "heading",
      "start_char": 5403,
      "end_char": 5426
    },
    {
      "scene_id": "scene_037",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 5427,
      "end_char": 5490
    },
    {
      "scene_id": "scene_038",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 5491,
      "end_char": 5711
    },
    {
      "scene_id": "scene_039",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 5712,
      "end_char": 5961
    },
    {
      "scene_id": "scene_040",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 5962,
      "end_char": 6044
    },
    {
      "scene_id": "scene_041",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 6045,
      "end_char": 6248
    },
    {
      "scene_id": "scene_042",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 6249,
      "end_char": 6380
    },
    {
      "scene_id": "scene_043",
      "scene_type": "heading",
      "start_char": 6381,
      "end_char": 6415
    },
    {
      "scene_id": "scene_044",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 6416,
      "end_char": 6667
    },
    {
      "scene_id": "scene_045",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 6668,
      "end_char": 6886
    },
    {
      "scene_id": "scene_046",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 6887,
      "end_char": 6950
    },
    {
      "scene_id": "scene_047",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 6951,
      "end_char": 7187
    },
    {
      "scene_id": "scene_048",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 7188,
      "end_char": 7390
    },
    {
      "scene_id": "scene_049",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 7391,
      "end_char": 7468
    },
    {
      "scene_id": "scene_050",
      "scene_type": "heading",
      "start_char": 7469,
      "end_char": 7487
    },
    {
      "scene_id": "scene_051",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 7488,
      "end_char": 7728
    },
    {
      "scene_id": "scene_052",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 7729,
      "end_char": 7874
    },
    {
      "scene_id": "scene_053",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 7875,
      "end_char": 8132
    },
    {
      "scene_id": "scene_054",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 8133,
      "end_char": 8322
    },
    {
      "scene_id": "scene_055",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 8323,
      "end_char": 8413
    },
    {
      "scene_id": "scene_056",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 8414,
      "end_char": 8511
    },
    {
      "scene_id": "scene_057",
      "scene_type": "visual_beat",
      "start_char": 8512,
      "end_char": 8728
    }
  ],
  "cues": [
    {
      "index": 1,
      "start": 1.07,
      "end": 3.07,
      "text": "Đứa trẻ nghèo ở lũng động",
      "start_token": 0,
      "end_token": 5
    },
    {
      "index": 2,
      "start": 3.99,
      "end": 7.81,
      "text": "Trong lịch sử khoa bảng Việt Nam, có những con người bước ra từ lầu son gác tía,",
      "start_token": 6,
      "end_token": 23
    },
    {
      "index": 3,
      "start": 8.05,
      "end": 9.85,
      "text": "được gia đình nâng đỡ bằng sách vở, thầy hay,",
      "start_token": 24,
      "end_token": 33
    },
    {
      "index": 4,
      "start": 10.03,
      "end": 11.39,
      "text": "ruộng tốt.",
      "start_token": 34,
      "end_token": 35
    },
    {
      "index": 5,
      "start": 11.93,
      "end": 13.63,
      "text": "Nhưng cũng có người đi lên từ gian khó,",
      "start_token": 36,
      "end_token": 44
    },
    {
      "index": 6,
      "start": 13.77,
      "end": 17.43,
      "text": "từ bóng tối của nghèo túng, từ những đêm học nhờ ánh sáng yếu ớt mà vẫn làm rạng",
      "start_token": 45,
      "end_token": 63
    },
    {
      "index": 7,
      "start": 17.43,
      "end": 18.13,
      "text": "danh đất nước.",
      "start_token": 64,
      "end_token": 66
    },
    {
      "index": 8,
      "start": 18.92,
      "end": 21.51,
      "text": "Mạc Đĩnh Chi là một người như thế.",
      "start_token": 67,
      "end_token": 74
    },
    {
      "index": 9,
      "start": 22.29,
      "end": 25.07,
      "text": "Ông sinh vào cuối thế kỷ XIII, quê ở làng Lũng Động,",
      "start_token": 75,
      "end_token": 86
    },
    {
      "index": 10,
      "start": 25.17,
      "end": 27.07,
      "text": "huyện Chí Linh, vùng Hải Dương ngày nay.",
      "start_token": 87,
      "end_token": 94
    },
    {
      "index": 11,
      "start": 28.11,
      "end": 31.19,
      "text": "Sử sách và truyền thuyết đều nhớ về ông như một người thuở nhỏ nghèo khó,",
      "start_token": 95,
      "end_token": 110
    },
    {
      "index": 12,
      "start": 31.41,
      "end": 33.65,
      "text": "dung mạo không nổi bật, nhưng thông minh khác thường,",
      "start_token": 111,
      "end_token": 120
    },
    {
      "index": 13,
      "start": 33.89,
      "end": 36.17,
      "text": "hiếu học và có ý chí bền bỉ.",
      "start_token": 121,
      "end_token": 128
    },
    {
      "index": 14,
      "start": 36.47,
      "end": 39.93,
      "text": "Hình ảnh quen thuộc nhất về tuổi thơ Mạc Đĩnh Chi là cậu bé nghèo bắt đom đóm bỏ",
      "start_token": 129,
      "end_token": 147
    },
    {
      "index": 15,
      "start": 39.93,
      "end": 41.29,
      "text": "vào vỏ trứng để làm đèn học.",
      "start_token": 148,
      "end_token": 154
    },
    {
      "index": 16,
      "start": 42.59,
      "end": 46.33,
      "text": "Chi tiết ấy mang màu sắc dân gian, có thể đã được kể lại qua nhiều đời để tôn vinh",
      "start_token": 155,
      "end_token": 174
    },
    {
      "index": 17,
      "start": 46.33,
      "end": 47.25,
      "text": "tinh thần hiếu học.",
      "start_token": 175,
      "end_token": 178
    },
    {
      "index": 18,
      "start": 48.33,
      "end": 52.11,
      "text": "Nhưng dù thực hay được biểu tượng hóa, nó vẫn nói đúng điều cốt lõi:",
      "start_token": 179,
      "end_token": 193
    },
    {
      "index": 19,
      "start": 52.83,
      "end": 55.41,
      "text": "Mạc Đĩnh Chi là con người chiến thắng số phận bằng học vấn.",
      "start_token": 194,
      "end_token": 206
    },
    {
      "index": 20,
      "start": 56.41,
      "end": 58.43,
      "text": "Trong đêm tối, người khác thấy thiếu thốn.",
      "start_token": 207,
      "end_token": 214
    },
    {
      "index": 21,
      "start": 59.73,
      "end": 61.41,
      "text": "Cậu bé ấy nhìn thấy ánh sáng.",
      "start_token": 215,
      "end_token": 221
    },
    {
      "index": 22,
      "start": 62.53,
      "end": 65.41,
      "text": "Ánh sáng không lớn, không rực rỡ, chỉ lập lòe như đốm lửa nhỏ.",
      "start_token": 222,
      "end_token": 235
    },
    {
      "index": 23,
      "start": 66.57,
      "end": 68.03,
      "text": "Nhưng với một người biết giữ nó trong lòng,",
      "start_token": 236,
      "end_token": 244
    },
    {
      "index": 24,
      "start": 68.21,
      "end": 70.69,
      "text": "ánh sáng ấy đủ để soi con đường đi rất xa.",
      "start_token": 245,
      "end_token": 255
    },
    {
      "index": 25,
      "start": 72.48,
      "end": 73.92,
      "text": "Con đường khoa cử dưới triều trần",
      "start_token": 256,
      "end_token": 262
    },
    {
      "index": 26,
      "start": 75.36,
      "end": 77.44,
      "text": "Thời Trần là thời đại vừa có hào khí quân sự,",
      "start_token": 263,
      "end_token": 273
    },
    {
      "index": 27,
      "start": 77.64,
      "end": 78.6,
      "text": "vừa coi trọng nhân tài.",
      "start_token": 274,
      "end_token": 278
    },
    {
      "index": 28,
      "start": 79.78,
      "end": 81.32,
      "text": "Sau những cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông,",
      "start_token": 279,
      "end_token": 286
    },
    {
      "index": 29,
      "start": 81.56,
      "end": 83.9,
      "text": "Đại Việt cần không chỉ tướng giỏi mà còn cần người trị nước,",
      "start_token": 287,
      "end_token": 299
    },
    {
      "index": 30,
      "start": 83.9,
      "end": 86.6,
      "text": "người làm văn thư, ngoại giao, pháp chế,",
      "start_token": 300,
      "end_token": 307
    },
    {
      "index": 31,
      "start": 86.8,
      "end": 87.9,
      "text": "thuế khóa, lễ nghi.",
      "start_token": 308,
      "end_token": 311
    },
    {
      "index": 32,
      "start": 88.86,
      "end": 91.9,
      "text": "Khoa cử trở thành một con đường để người có tài bước vào triều đình.",
      "start_token": 312,
      "end_token": 326
    },
    {
      "index": 33,
      "start": 93.02,
      "end": 96.9,
      "text": "Năm 1304, dưới triều Trần Anh Tông, Mạc Đĩnh Chi đỗ Trạng nguyên.",
      "start_token": 327,
      "end_token": 339
    },
    {
      "index": 34,
      "start": 97.9,
      "end": 99.9,
      "text": "Đó là đỉnh cao của con đường học vấn.",
      "start_token": 340,
      "end_token": 348
    },
    {
      "index": 35,
      "start": 101.1,
      "end": 104.34,
      "text": "Nhưng với ông, ngày đăng khoa không chỉ là vinh quang cá nhân.",
      "start_token": 349,
      "end_token": 361
    },
    {
      "index": 36,
      "start": 104.88,
      "end": 108.1,
      "text": "Nó là khoảnh khắc một người nghèo, từng bị xem thường vì vẻ ngoài,",
      "start_token": 362,
      "end_token": 375
    },
    {
      "index": 37,
      "start": 108.26,
      "end": 110.2,
      "text": "chứng minh rằng tài năng không nằm trên khuôn mặt,",
      "start_token": 376,
      "end_token": 385
    },
    {
      "index": 38,
      "start": 110.2,
      "end": 114.42,
      "text": "không sinh ra từ áo gấm, mà được rèn trong ý chí và trí tuệ.",
      "start_token": 386,
      "end_token": 400
    },
    {
      "index": 39,
      "start": 114.98,
      "end": 116.92,
      "text": "Chuyện kể rằng khi vào chầu, vì dung mạo xấu xí,",
      "start_token": 401,
      "end_token": 411
    },
    {
      "index": 40,
      "start": 117.08,
      "end": 119.3,
      "text": "ông từng khiến vua chưa thật vừa ý.",
      "start_token": 412,
      "end_token": 419
    },
    {
      "index": 41,
      "start": 119.74,
      "end": 123.28,
      "text": "Mạc Đĩnh Chi liền làm bài phú “Ngọc tỉnh liên” — Hoa sen trong giếng ngọc — để",
      "start_token": 420,
      "end_token": 435
    },
    {
      "index": 42,
      "start": 123.28,
      "end": 125.4,
      "text": "tự ví mình như sen quý mọc nơi sâu kín,",
      "start_token": 436,
      "end_token": 445
    },
    {
      "index": 43,
      "start": 125.62,
      "end": 128.5,
      "text": "bề ngoài không phô trương nhưng phẩm chất thanh cao.",
      "start_token": 446,
      "end_token": 455
    },
    {
      "index": 44,
      "start": 128.79,
      "end": 130.82,
      "text": "Câu chuyện ấy có thể đã được văn chương hóa,",
      "start_token": 456,
      "end_token": 465
    },
    {
      "index": 45,
      "start": 130.86,
      "end": 133.88,
      "text": "nhưng nó phản ánh rất rõ tinh thần Mạc Đĩnh Chi:",
      "start_token": 466,
      "end_token": 476
    },
    {
      "index": 46,
      "start": 134.5,
      "end": 136.32,
      "text": "không oán trách người đời nhìn vẻ ngoài,",
      "start_token": 477,
      "end_token": 484
    },
    {
      "index": 47,
      "start": 136.32,
      "end": 138.86,
      "text": "mà dùng tài năng để buộc người đời nhìn sâu hơn.",
      "start_token": 485,
      "end_token": 495
    },
    {
      "index": 48,
      "start": 139.8,
      "end": 141.98,
      "text": "Từ đó, ông bước vào quan trường nhà Trần.",
      "start_token": 496,
      "end_token": 504
    },
    {
      "index": 49,
      "start": 143.32,
      "end": 146.78,
      "text": "Nhưng vinh quang lớn nhất của Mạc Đĩnh Chi không chỉ ở tấm bảng Trạng nguyên trong",
      "start_token": 505,
      "end_token": 521
    },
    {
      "index": 50,
      "start": 146.78,
      "end": 147.48,
      "text": "nước.",
      "start_token": 522,
      "end_token": 522
    },
    {
      "index": 51,
      "start": 148.24,
      "end": 151.42,
      "text": "Tên tuổi ông còn vang xa bởi tài ngoại giao khi đi sứ phương Bắc.",
      "start_token": 523,
      "end_token": 537
    },
    {
      "index": 52,
      "start": 153.58,
      "end": 155.46,
      "text": "Sứ giả đại việt trước triều nguyên",
      "start_token": 538,
      "end_token": 544
    },
    {
      "index": 53,
      "start": 156.38,
      "end": 159.86,
      "text": "Đầu thế kỷ XIV, nhà Nguyên vẫn là một thế lực lớn.",
      "start_token": 545,
      "end_token": 556
    },
    {
      "index": 54,
      "start": 160.08,
      "end": 162.36,
      "text": "Dù đã thất bại trong các cuộc xâm lược Đại Việt trước đó,",
      "start_token": 557,
      "end_token": 569
    },
    {
      "index": 55,
      "start": 162.54,
      "end": 165.46,
      "text": "triều Nguyên vẫn giữ vị thế đế quốc rộng lớn ở phương Bắc.",
      "start_token": 570,
      "end_token": 582
    },
    {
      "index": 56,
      "start": 166.06,
      "end": 169.0,
      "text": "Quan hệ bang giao giữa Đại Việt và nhà Nguyên cần sự khéo léo,",
      "start_token": 583,
      "end_token": 596
    },
    {
      "index": 57,
      "start": 169.2,
      "end": 170.46,
      "text": "bản lĩnh và trí tuệ.",
      "start_token": 597,
      "end_token": 601
    },
    {
      "index": 58,
      "start": 171.34,
      "end": 174.72,
      "text": "Đi sứ thời ấy không phải chuyến đi lễ nghi nhẹ nhàng.",
      "start_token": 602,
      "end_token": 613
    },
    {
      "index": 59,
      "start": 175.16,
      "end": 177.78,
      "text": "Sứ thần mang theo thể diện quốc gia.",
      "start_token": 614,
      "end_token": 621
    },
    {
      "index": 60,
      "start": 178.14,
      "end": 180.54,
      "text": "Một câu đáp sai có thể làm nhục triều đình.",
      "start_token": 622,
      "end_token": 631
    },
    {
      "index": 61,
      "start": 181.22,
      "end": 182.98,
      "text": "Một thái độ quá mềm có thể bị coi thường.",
      "start_token": 632,
      "end_token": 641
    },
    {
      "index": 62,
      "start": 184.16,
      "end": 186.5,
      "text": "Một lời quá cứng có thể gây họa.",
      "start_token": 642,
      "end_token": 649
    },
    {
      "index": 63,
      "start": 187.18,
      "end": 189.1,
      "text": "Người đi sứ phải biết văn chương, lễ nghi,",
      "start_token": 650,
      "end_token": 658
    },
    {
      "index": 64,
      "start": 189.18,
      "end": 192.82,
      "text": "chính trị, tâm lý đối phương, và trên hết là phải có khí phách.",
      "start_token": 659,
      "end_token": 672
    },
    {
      "index": 65,
      "start": 192.82,
      "end": 196.12,
      "text": "Mạc Đĩnh Chi được cử đi sứ nhà Nguyên.",
      "start_token": 673,
      "end_token": 681
    },
    {
      "index": 66,
      "start": 196.22,
      "end": 198.16,
      "text": "Tại đó, ông nổi tiếng ứng đối thông minh,",
      "start_token": 682,
      "end_token": 690
    },
    {
      "index": 67,
      "start": 198.34,
      "end": 201.96,
      "text": "làm thơ văn nhanh, không chịu lép vế trước văn thần phương Bắc.",
      "start_token": 691,
      "end_token": 703
    },
    {
      "index": 68,
      "start": 202.72,
      "end": 205.36,
      "text": "Những câu chuyện về ông ở triều Nguyên được truyền tụng rất nhiều,",
      "start_token": 704,
      "end_token": 716
    },
    {
      "index": 69,
      "start": 205.58,
      "end": 209.44,
      "text": "trong đó có giai thoại ông được tôn là “Lưỡng quốc Trạng nguyên” — Trạng nguyên",
      "start_token": 717,
      "end_token": 731
    },
    {
      "index": 70,
      "start": 209.44,
      "end": 210.88,
      "text": "của hai nước.",
      "start_token": 732,
      "end_token": 734
    },
    {
      "index": 71,
      "start": 211.62,
      "end": 215.34,
      "text": "Danh hiệu ấy trong cách kể dân gian có thể mang sắc thái tôn vinh hơn là một chức",
      "start_token": 735,
      "end_token": 753
    },
    {
      "index": 72,
      "start": 215.34,
      "end": 217.78,
      "text": "danh chính thức theo nghi lễ nhà Nguyên.",
      "start_token": 754,
      "end_token": 761
    },
    {
      "index": 73,
      "start": 217.78,
      "end": 221.68,
      "text": "Nhưng điều chắc chắn là tài năng của Mạc Đĩnh Chi đã khiến người phương Bắc nể",
      "start_token": 762,
      "end_token": 778
    },
    {
      "index": 74,
      "start": 221.68,
      "end": 223.96,
      "text": "phục, và người Đại Việt tự hào.",
      "start_token": 779,
      "end_token": 785
    },
    {
      "index": 75,
      "start": 225.64,
      "end": 228.34,
      "text": "Bản lĩnh trong từng câu đối",
      "start_token": 786,
      "end_token": 791
    },
    {
      "index": 76,
      "start": 228.7,
      "end": 232.1,
      "text": "Nhiều giai thoại kể rằng quan Nguyên thử tài Mạc Đĩnh Chi bằng những câu đối hiểm",
      "start_token": 792,
      "end_token": 808
    },
    {
      "index": 77,
      "start": 232.1,
      "end": 233.14,
      "text": "hóc.",
      "start_token": 809,
      "end_token": 809
    },
    {
      "index": 78,
      "start": 233.52,
      "end": 236.18,
      "text": "Có lần họ đem chuyện dung mạo của ông ra giễu cợt.",
      "start_token": 810,
      "end_token": 821
    },
    {
      "index": 79,
      "start": 236.82,
      "end": 240.46,
      "text": "Có lần họ đặt tình huống khó để xem sứ thần Đại Việt có lúng túng hay không.",
      "start_token": 822,
      "end_token": 839
    },
    {
      "index": 80,
      "start": 241.86,
      "end": 245.62,
      "text": "Mỗi lần như vậy, Mạc Đĩnh Chi đều đáp lại bằng trí tuệ sắc bén.",
      "start_token": 840,
      "end_token": 854
    },
    {
      "index": 81,
      "start": 245.62,
      "end": 249.88,
      "text": "Điều làm nên sức hấp dẫn của các giai thoại ấy không chỉ là sự nhanh trí.",
      "start_token": 855,
      "end_token": 871
    },
    {
      "index": 82,
      "start": 250.34,
      "end": 252.98,
      "text": "Đằng sau mỗi câu đối là tinh thần quốc thể.",
      "start_token": 872,
      "end_token": 881
    },
    {
      "index": 83,
      "start": 253.88,
      "end": 256.18,
      "text": "Khi ông đáp lại, ông không chỉ bảo vệ danh dự cá nhân,",
      "start_token": 882,
      "end_token": 894
    },
    {
      "index": 84,
      "start": 256.18,
      "end": 257.8,
      "text": "mà còn bảo vệ hình ảnh Đại Việt:",
      "start_token": 895,
      "end_token": 902
    },
    {
      "index": 85,
      "start": 259.56,
      "end": 262.04,
      "text": "một nước nhỏ hơn về diện tích, nhưng không nhỏ về văn hiến;",
      "start_token": 903,
      "end_token": 915
    },
    {
      "index": 86,
      "start": 262.28,
      "end": 264.36,
      "text": "một triều đình có thể mềm dẻo trong bang giao,",
      "start_token": 916,
      "end_token": 925
    },
    {
      "index": 87,
      "start": 264.44,
      "end": 266.0,
      "text": "nhưng không chịu cúi đầu trong trí tuệ.",
      "start_token": 926,
      "end_token": 933
    },
    {
      "index": 88,
      "start": 267.14,
      "end": 270.62,
      "text": "Trong lịch sử ngoại giao, có những chiến thắng không cần gươm giáo.",
      "start_token": 934,
      "end_token": 946
    },
    {
      "index": 89,
      "start": 271.1,
      "end": 274.0,
      "text": "Một câu nói đúng lúc có thể khiến đối phương phải đổi thái độ.",
      "start_token": 947,
      "end_token": 960
    },
    {
      "index": 90,
      "start": 275.22,
      "end": 278.86,
      "text": "Một bài văn hay có thể làm cho triều đình nước lớn nhận ra rằng sứ giả trước mặt",
      "start_token": 961,
      "end_token": 979
    },
    {
      "index": 91,
      "start": 278.86,
      "end": 281.46,
      "text": "họ không phải người dễ bị xem thường.",
      "start_token": 980,
      "end_token": 987
    },
    {
      "index": 92,
      "start": 282.02,
      "end": 284.32,
      "text": "Mạc Đĩnh Chi thuộc về kiểu chiến thắng ấy.",
      "start_token": 988,
      "end_token": 996
    },
    {
      "index": 93,
      "start": 286.3,
      "end": 287.4,
      "text": "Hoa sen trong giếng ngọc",
      "start_token": 997,
      "end_token": 1001
    },
    {
      "index": 94,
      "start": 289.6,
      "end": 292.82,
      "text": "Hình tượng hoa sen gắn với Mạc Đĩnh Chi không phải ngẫu nhiên.",
      "start_token": 1002,
      "end_token": 1014
    },
    {
      "index": 95,
      "start": 293.74,
      "end": 295.82,
      "text": "Sen mọc từ bùn nhưng không hôi tanh mùi bùn.",
      "start_token": 1015,
      "end_token": 1024
    },
    {
      "index": 96,
      "start": 297.04,
      "end": 298.96,
      "text": "Sen ở giếng ngọc lại càng đặc biệt:",
      "start_token": 1025,
      "end_token": 1032
    },
    {
      "index": 97,
      "start": 300.38,
      "end": 302.82,
      "text": "sâu kín, thanh khiết, không phô bày mà vẫn quý.",
      "start_token": 1033,
      "end_token": 1042
    },
    {
      "index": 98,
      "start": 303.98,
      "end": 305.46,
      "text": "Đời Mạc Đĩnh Chi cũng vậy.",
      "start_token": 1043,
      "end_token": 1048
    },
    {
      "index": 99,
      "start": 306.38,
      "end": 310.46,
      "text": "Ông không có vẻ ngoài khiến người ta kính phục ngay từ cái nhìn đầu tiên.",
      "start_token": 1049,
      "end_token": 1064
    },
    {
      "index": 100,
      "start": 311.3,
      "end": 313.04,
      "text": "Ông không có xuất thân làm người đời phải nể.",
      "start_token": 1065,
      "end_token": 1074
    },
    {
      "index": 101,
      "start": 314.42,
      "end": 317.46,
      "text": "Nhưng ông có học vấn, nhân cách, tài ứng đối và lòng tự trọng.",
      "start_token": 1075,
      "end_token": 1088
    },
    {
      "index": 102,
      "start": 318.5,
      "end": 321.84,
      "text": "Chính vì vậy, câu chuyện của ông vượt khỏi khuôn khổ một nhân vật khoa bảng.",
      "start_token": 1089,
      "end_token": 1104
    },
    {
      "index": 103,
      "start": 322.9,
      "end": 325.08,
      "text": "Nó trở thành bài học về cách xã hội nhìn người.",
      "start_token": 1105,
      "end_token": 1115
    },
    {
      "index": 104,
      "start": 326.32,
      "end": 329.08,
      "text": "Nếu chỉ nhìn gương mặt, người ta có thể bỏ qua một bậc hiền tài.",
      "start_token": 1116,
      "end_token": 1130
    },
    {
      "index": 105,
      "start": 330.24,
      "end": 333.8,
      "text": "Nếu chỉ nhìn nghèo khó, người ta có thể không thấy một trí tuệ lớn đang âm thầm",
      "start_token": 1131,
      "end_token": 1148
    },
    {
      "index": 106,
      "start": 333.8,
      "end": 334.5,
      "text": "lớn lên.",
      "start_token": 1149,
      "end_token": 1150
    },
    {
      "index": 107,
      "start": 335.54,
      "end": 339.44,
      "text": "Nếu chỉ nhìn chiếc áo cũ, người ta có thể không nhận ra một người đủ sức đại diện",
      "start_token": 1151,
      "end_token": 1169
    },
    {
      "index": 108,
      "start": 339.44,
      "end": 341.2,
      "text": "cho quốc gia trước triều đình phương Bắc.",
      "start_token": 1170,
      "end_token": 1177
    },
    {
      "index": 109,
      "start": 343.61,
      "end": 344.67,
      "text": "Làm quan giữa thời trần",
      "start_token": 1178,
      "end_token": 1182
    },
    {
      "index": 110,
      "start": 346.13,
      "end": 349.59,
      "text": "Sau khi đỗ đạt và đi sứ, Mạc Đĩnh Chi làm quan dưới triều Trần.",
      "start_token": 1183,
      "end_token": 1197
    },
    {
      "index": 111,
      "start": 350.19,
      "end": 354.17,
      "text": "Các tư liệu về từng chức vụ và hoạt động cụ thể của ông không phong phú như những",
      "start_token": 1198,
      "end_token": 1216
    },
    {
      "index": 112,
      "start": 354.17,
      "end": 357.27,
      "text": "danh tướng trận mạc, nhưng hình ảnh còn lại là một vị quan thanh liêm,",
      "start_token": 1217,
      "end_token": 1231
    },
    {
      "index": 113,
      "start": 357.51,
      "end": 359.55,
      "text": "có tài văn học, có năng lực ngoại giao,",
      "start_token": 1232,
      "end_token": 1240
    },
    {
      "index": 114,
      "start": 359.67,
      "end": 360.67,
      "text": "được triều đình trọng dụng.",
      "start_token": 1241,
      "end_token": 1245
    },
    {
      "index": 115,
      "start": 361.53,
      "end": 365.57,
      "text": "Thời Trần sau các chiến thắng chống Nguyên là thời kỳ vừa tự hào vừa nhiều thử",
      "start_token": 1246,
      "end_token": 1262
    },
    {
      "index": 116,
      "start": 365.57,
      "end": 366.79,
      "text": "thách.",
      "start_token": 1263,
      "end_token": 1263
    },
    {
      "index": 117,
      "start": 367.01,
      "end": 370.99,
      "text": "Hào khí Đông A vẫn còn, nhưng đất nước cũng phải bước vào công việc lâu dài:",
      "start_token": 1264,
      "end_token": 1280
    },
    {
      "index": 118,
      "start": 371.49,
      "end": 374.69,
      "text": "phục hồi dân sinh, ổn định chính trị, duy trì bang giao,",
      "start_token": 1281,
      "end_token": 1292
    },
    {
      "index": 119,
      "start": 374.87,
      "end": 376.83,
      "text": "xây dựng phép tắc triều đình.",
      "start_token": 1293,
      "end_token": 1298
    },
    {
      "index": 120,
      "start": 377.41,
      "end": 380.63,
      "text": "Những người như Mạc Đĩnh Chi có vai trò quan trọng trong phần việc không ồn ào",
      "start_token": 1299,
      "end_token": 1315
    },
    {
      "index": 121,
      "start": 380.63,
      "end": 381.33,
      "text": "ấy.",
      "start_token": 1316,
      "end_token": 1316
    },
    {
      "index": 122,
      "start": 382.15,
      "end": 385.09,
      "text": "Lịch sử thường thích kể về tiếng gươm khua trên chiến trường.",
      "start_token": 1317,
      "end_token": 1328
    },
    {
      "index": 123,
      "start": 386.27,
      "end": 389.27,
      "text": "Nhưng quốc gia không thể sống mãi trong tiếng gươm.",
      "start_token": 1329,
      "end_token": 1338
    },
    {
      "index": 124,
      "start": 389.27,
      "end": 391.89,
      "text": "Sau chiến thắng, cần người cầm bút.",
      "start_token": 1339,
      "end_token": 1345
    },
    {
      "index": 125,
      "start": 392.99,
      "end": 394.31,
      "text": "Cần người thảo thư bang giao.",
      "start_token": 1346,
      "end_token": 1351
    },
    {
      "index": 126,
      "start": 395.43,
      "end": 397.33,
      "text": "Cần người xử việc công.",
      "start_token": 1352,
      "end_token": 1356
    },
    {
      "index": 127,
      "start": 398.65,
      "end": 402.25,
      "text": "Cần người đem văn hiến Đại Việt đặt ngang hàng trong cuộc đối thoại với thiên hạ.",
      "start_token": 1357,
      "end_token": 1373
    },
    {
      "index": 128,
      "start": 403.53,
      "end": 405.93,
      "text": "Mạc Đĩnh Chi là một trong những người cầm bút ấy.",
      "start_token": 1374,
      "end_token": 1384
    },
    {
      "index": 129,
      "start": 407.91,
      "end": 410.97,
      "text": "Di sản của lưỡng quốc trạng nguyên",
      "start_token": 1385,
      "end_token": 1391
    },
    {
      "index": 130,
      "start": 411.31,
      "end": 414.2,
      "text": "Mạc Đĩnh Chi mất vào giữa thế kỷ XIV.",
      "start_token": 1392,
      "end_token": 1400
    },
    {
      "index": 131,
      "start": 414.99,
      "end": 418.57,
      "text": "Ông không để lại trong ký ức dân tộc hình ảnh một vị tướng áo giáp nhuốm bụi chiến",
      "start_token": 1401,
      "end_token": 1419
    },
    {
      "index": 132,
      "start": 418.57,
      "end": 419.27,
      "text": "trường.",
      "start_token": 1420,
      "end_token": 1420
    },
    {
      "index": 133,
      "start": 420.65,
      "end": 422.03,
      "text": "Ông để lại hình ảnh khác:",
      "start_token": 1421,
      "end_token": 1426
    },
    {
      "index": 134,
      "start": 423.21,
      "end": 424.79,
      "text": "một trí thức Đại Việt nghèo mà không hèn,",
      "start_token": 1427,
      "end_token": 1435
    },
    {
      "index": 135,
      "start": 424.97,
      "end": 427.65,
      "text": "xấu mà không kém, nhỏ bé trước đế quốc mà không tự ti.",
      "start_token": 1436,
      "end_token": 1448
    },
    {
      "index": 136,
      "start": 428.87,
      "end": 431.07,
      "text": "Di sản lớn nhất của ông là tinh thần hiếu học.",
      "start_token": 1449,
      "end_token": 1459
    },
    {
      "index": 137,
      "start": 431.68,
      "end": 435.81,
      "text": "Câu chuyện đèn đom đóm có thể giản dị, nhưng chính sự giản dị ấy khiến bao thế",
      "start_token": 1460,
      "end_token": 1477
    },
    {
      "index": 138,
      "start": 435.81,
      "end": 436.65,
      "text": "hệ nhớ mãi.",
      "start_token": 1478,
      "end_token": 1480
    },
    {
      "index": 139,
      "start": 437.47,
      "end": 439.75,
      "text": "Nó nói rằng người nghèo vẫn có thể học.",
      "start_token": 1481,
      "end_token": 1489
    },
    {
      "index": 140,
      "start": 440.95,
      "end": 442.81,
      "text": "Người bị xem thường vẫn có thể vươn lên.",
      "start_token": 1490,
      "end_token": 1498
    },
    {
      "index": 141,
      "start": 443.95,
      "end": 447.41,
      "text": "Người sinh ra ở làng quê vẫn có thể bước vào trung tâm lịch sử.",
      "start_token": 1499,
      "end_token": 1513
    },
    {
      "index": 142,
      "start": 447.41,
      "end": 450.31,
      "text": "Di sản thứ hai là bản lĩnh ngoại giao.",
      "start_token": 1514,
      "end_token": 1522
    },
    {
      "index": 143,
      "start": 450.97,
      "end": 454.27,
      "text": "Mạc Đĩnh Chi cho thấy văn chương không chỉ để ngâm vịnh.",
      "start_token": 1523,
      "end_token": 1534
    },
    {
      "index": 144,
      "start": 454.95,
      "end": 457.21,
      "text": "Văn chương có thể là khí giới.",
      "start_token": 1535,
      "end_token": 1541
    },
    {
      "index": 145,
      "start": 457.41,
      "end": 459.81,
      "text": "Trí tuệ có thể là thành lũy.",
      "start_token": 1542,
      "end_token": 1548
    },
    {
      "index": 146,
      "start": 460.35,
      "end": 464.69,
      "text": "Một sứ thần giỏi có thể làm cho quốc gia được kính trọng mà không cần lớn tiếng.",
      "start_token": 1549,
      "end_token": 1566
    },
    {
      "index": 147,
      "start": 464.95,
      "end": 467.79,
      "text": "Di sản thứ ba là bài học về phẩm giá.",
      "start_token": 1567,
      "end_token": 1576
    },
    {
      "index": 148,
      "start": 468.39,
      "end": 471.93,
      "text": "Trong những câu chuyện truyền đời, Mạc Đĩnh Chi thường bị thử thách bởi cái nhìn",
      "start_token": 1577,
      "end_token": 1592
    },
    {
      "index": 149,
      "start": 471.93,
      "end": 473.07,
      "text": "khinh miệt.",
      "start_token": 1593,
      "end_token": 1594
    },
    {
      "index": 150,
      "start": 473.81,
      "end": 475.61,
      "text": "Nhưng ông không đáp lại bằng giận dữ thô lỗ.",
      "start_token": 1595,
      "end_token": 1604
    },
    {
      "index": 151,
      "start": 476.91,
      "end": 478.61,
      "text": "Ông đáp lại bằng tài năng.",
      "start_token": 1605,
      "end_token": 1610
    },
    {
      "index": 152,
      "start": 480.27,
      "end": 482.03,
      "text": "Đó là cách trả lời sâu sắc nhất:",
      "start_token": 1611,
      "end_token": 1618
    },
    {
      "index": 153,
      "start": 483.33,
      "end": 485.21,
      "text": "khiến người khác phải tự thấy mình nông cạn.",
      "start_token": 1619,
      "end_token": 1627
    },
    {
      "index": 154,
      "start": 487.34,
      "end": 488.36,
      "text": "Ánh sáng không tắt",
      "start_token": 1628,
      "end_token": 1631
    },
    {
      "index": 155,
      "start": 490.92,
      "end": 494.8,
      "text": "Nếu Nguyên Phi Ỷ Lan là hình ảnh người phụ nữ bước từ dân gian vào cung cấm rồi",
      "start_token": 1632,
      "end_token": 1650
    },
    {
      "index": 156,
      "start": 494.8,
      "end": 498.2,
      "text": "để lại dấu ấn trong quyền lực, thì Mạc Đĩnh Chi là hình ảnh người học trò nghèo",
      "start_token": 1651,
      "end_token": 1668
    },
    {
      "index": 157,
      "start": 498.2,
      "end": 500.52,
      "text": "bước từ bóng tối làng quê ra ánh sáng văn hiến.",
      "start_token": 1669,
      "end_token": 1679
    },
    {
      "index": 158,
      "start": 502.24,
      "end": 503.48,
      "text": "Một người đứng sau rèm chính sự.",
      "start_token": 1680,
      "end_token": 1686
    },
    {
      "index": 159,
      "start": 504.66,
      "end": 506.1,
      "text": "Một người đứng giữa triều đình phương Bắc.",
      "start_token": 1687,
      "end_token": 1694
    },
    {
      "index": 160,
      "start": 506.65,
      "end": 510.76,
      "text": "Cả hai đều cho thấy lịch sử Đại Việt không chỉ được tạo nên bởi những người sinh",
      "start_token": 1695,
      "end_token": 1712
    },
    {
      "index": 161,
      "start": 510.76,
      "end": 512.52,
      "text": "ra ở vị trí cao nhất.",
      "start_token": 1713,
      "end_token": 1718
    },
    {
      "index": 162,
      "start": 513.12,
      "end": 515.24,
      "text": "Với Mạc Đĩnh Chi, vẻ tráng lệ nằm ở sự bền bỉ.",
      "start_token": 1719,
      "end_token": 1730
    },
    {
      "index": 163,
      "start": 516.42,
      "end": 519.32,
      "text": "Không có ngai vàng, không có chiến mã, không có đại quân phía sau,",
      "start_token": 1731,
      "end_token": 1744
    },
    {
      "index": 164,
      "start": 519.76,
      "end": 521.1,
      "text": "ông vẫn khiến hậu thế nhớ tên.",
      "start_token": 1745,
      "end_token": 1751
    },
    {
      "index": 165,
      "start": 522.22,
      "end": 526.24,
      "text": "Ông chứng minh rằng một đời người có thể bắt đầu bằng ánh sáng đom đóm mà kết thúc",
      "start_token": 1752,
      "end_token": 1770
    },
    {
      "index": 166,
      "start": 526.24,
      "end": 527.86,
      "text": "bằng ánh sáng của danh tiếng.",
      "start_token": 1771,
      "end_token": 1776
    },
    {
      "index": 167,
      "start": 528.54,
      "end": 531.8,
      "text": "Trong mỗi thời đại, sẽ luôn có những đứa trẻ nghèo ngồi trước trang sách,",
      "start_token": 1777,
      "end_token": 1791
    },
    {
      "index": 168,
      "start": 532.16,
      "end": 533.84,
      "text": "không chắc ngày mai mình sẽ đi đến đâu.",
      "start_token": 1792,
      "end_token": 1800
    },
    {
      "index": 169,
      "start": 534.86,
      "end": 538.04,
      "text": "Câu chuyện Mạc Đĩnh Chi như một lời nhắn gửi:",
      "start_token": 1801,
      "end_token": 1810
    },
    {
      "index": 170,
      "start": 538.48,
      "end": 540.72,
      "text": "đừng coi thường ngọn đèn nhỏ.",
      "start_token": 1811,
      "end_token": 1816
    },
    {
      "index": 171,
      "start": 541.08,
      "end": 544.18,
      "text": "Nếu người giữ đèn có đủ ý chí, ánh sáng ấy có thể soi qua cả một đời,",
      "start_token": 1817,
      "end_token": 1834
    },
    {
      "index": 172,
      "start": 544.38,
      "end": 545.82,
      "text": "soi đến tận sử xanh.",
      "start_token": 1835,
      "end_token": 1839
    },
    {
      "index": 173,
      "start": 546.3,
      "end": 549.1,
      "text": "Và vì thế, hơn bảy trăm năm sau, khi nhắc đến tên ông,",
      "start_token": 1840,
      "end_token": 1852
    },
    {
      "index": 174,
      "start": 549.22,
      "end": 551.72,
      "text": "người Việt không chỉ nhớ một Trạng nguyên.",
      "start_token": 1853,
      "end_token": 1860
    },
    {
      "index": 175,
      "start": 551.98,
      "end": 553.86,
      "text": "Người Việt nhớ một niềm tin:",
      "start_token": 1861,
      "end_token": 1866
    },
    {
      "index": 176,
      "start": 554.74,
      "end": 557.7,
      "text": "trí tuệ có thể nâng con người vượt khỏi nghèo khó,",
      "start_token": 1867,
      "end_token": 1877
    },
    {
      "index": 177,
      "start": 557.9,
      "end": 561.64,
      "text": "phẩm giá có thể thắng sự khinh thường, và văn hiến Đại Việt từng có những con người",
      "start_token": 1878,
      "end_token": 1895
    },
    {
      "index": 178,
      "start": 561.64,
      "end": 564.18,
      "text": "đủ bản lĩnh để đứng trước thiên hạ mà không cúi đầu.",
      "start_token": 1896,
      "end_token": 1907
    }
  ]
}