quân Tây Sơn đồng loạt tấn công.
Pháo nổ, thuyền chiến xông ra, tiếng hò reo dậy sóng.
Dòng sông vốn yên bình bỗng biến thành lò lửa.
Quân Xiêm bị đánh tan tác.
Đây là một trong những chiến thắng thủy chiến lừng lẫy trong lịch sử Việt Nam.
Không chỉ đập tan cuộc can thiệp của Xiêm,
trận Rạch Gầm — Xoài Mút còn khẳng định Nguyễn Huệ là một thiên tài quân sự.
Từ đó, tên tuổi ông vang xa khắp Nam Bắc.
Nhưng chiến trường phía Nam chưa phải là đỉnh cao cuối cùng.
Bởi phía trước Nguyễn Huệ còn một nhiệm vụ lớn hơn:
xóa bỏ cục diện chia cắt kéo dài hơn hai thế kỷ.
Bắc Hà và cái bóng của họ trịnh
Trong khi Tây Sơn làm rung chuyển Đàng Trong,
Đàng Ngoài cũng không yên ổn.
Phủ chúa Trịnh, từng là trung tâm quyền lực mạnh mẽ,
dần suy yếu vì tranh giành, xa hoa và khủng hoảng.
Vua Lê vẫn ngồi trên ngai, nhưng quyền lực đã bị phủ chúa che lấp quá lâu.
Năm 1786, sau khi đã củng cố thế lực ở phương Nam và miền Trung,
Nguyễn Huệ kéo quân ra Bắc với danh nghĩa “phù Lê diệt Trịnh”. Câu khẩu hiệu ấy
đánh đúng tâm lý nhiều người Bắc Hà:
vẫn kính trọng nhà Lê, nhưng chán ghét sự lấn át của họ Trịnh.
Cuộc Bắc tiến diễn ra thần tốc.
Quân Tây Sơn từ Phú Xuân tiến ra, đánh bại quân Trịnh.
Phú Xuân, vốn từng là thủ phủ của chúa Nguyễn và sau đó bị quân Trịnh chiếm,
trở thành bàn đạp quan trọng.
Nguyễn Huệ tiến tiếp ra Thăng Long.
Trước sức mạnh và tốc độ của Tây Sơn, cơ nghiệp chúa Trịnh sụp đổ.
Khi Nguyễn Huệ vào Thăng Long, người dân kinh thành chứng kiến một cảnh tượng đặc
biệt:
một vị tướng áo vải từ phương Nam ra, đánh đổ quyền lực họ Trịnh đã tồn tại hơn
hai trăm năm, rồi vào yết kiến vua Lê Hiển Tông.
Nguyễn Huệ kết hôn với công chúa Lê Ngọc Hân,
con gái vua Lê Hiển Tông.
Cuộc hôn nhân này không chỉ là chuyện tình cảm,
mà còn mang ý nghĩa chính trị:
gắn kết Tây Sơn với danh nghĩa chính thống của nhà Lê,
xoa dịu lòng người Bắc Hà.
Nhưng trật tự cũ đã đổ, trật tự mới chưa kịp vững.
Sau khi Nguyễn Huệ rút về Nam, Bắc Hà lại rối ren.
Các thế lực cũ trỗi dậy, vua Lê Chiêu Thống,
người kế vị nhà Lê, không đủ khả năng tự ổn định tình hình.
Mâu thuẫn giữa triều Lê và Tây Sơn ngày càng sâu.
Trong bối cảnh ấy, Lê Chiêu Thống đã đưa ra một quyết định khiến lịch sử rẽ sang
trang đẫm máu:
cầu viện nhà Thanh.