biết đặt lợi ích lâu dài của đất nước lên trên cảm xúc nhất thời.
Giấc mơ cải cách còn dang dở
Sau khi lên ngôi, Quang Trung không chỉ lo quân sự.
Ông bắt tay vào xây dựng đất nước.
Ông quan tâm đến việc khôi phục sản xuất sau chiến tranh,
khuyến khích dân trở về quê cũ làm ăn, ổn định đời sống.
Ông chú ý đến giáo dục, có chủ trương đề cao chữ Nôm,
muốn dùng tiếng nói và chữ viết gần với dân tộc hơn trong thi cử và hành chính.
Đây là một tư tưởng tiến bộ trong bối cảnh chữ Hán vẫn giữ vị trí thống trị trong
giới học thuật và quan trường.
Ông cũng có ý định xây dựng Phượng Hoàng Trung Đô ở Nghệ An,
một vị trí nằm giữa đất nước, thuận lợi hơn cho việc quản lý cả Bắc lẫn Nam.
Dự định ấy cho thấy Quang Trung nhìn đất nước như một chỉnh thể thống nhất,
không chỉ là những vùng quyền lực rời rạc.
Về quân sự, ông tiếp tục củng cố lực lượng.
Về đối ngoại, ông vừa giữ hòa hiếu với nhà Thanh,
vừa cảnh giác trước các thế lực khác.
Về nội trị, ông muốn phá bỏ nhiều tàn dư cũ,
xây dựng một triều đại mới mạnh mẽ hơn.
Nhưng lịch sử đôi khi nghiệt ngã ở chỗ:
người có tầm nhìn lại không có đủ thời gian.
Năm 1792, Quang Trung đột ngột qua đời,
khi mới khoảng ba mươi chín tuổi.
Cái chết của ông là một cú đánh nặng vào triều Tây Sơn.
Người kế vị là Quang Toản còn trẻ, triều chính dần rơi vào chia rẽ và suy yếu.
Nguyễn Ánh, sau nhiều năm bền bỉ gây dựng lực lượng ở phương Nam,
tận dụng thời cơ tiến lên.
Đến năm 1802, nhà Tây Sơn sụp đổ, Nguyễn Ánh lên ngôi,
lập ra triều Nguyễn.
Nếu Quang Trung sống thêm mười năm, hai mươi năm,
lịch sử Việt Nam có thể đã rất khác.
Nhưng lịch sử không có chữ “nếu” để thay đổi kết quả.
Nó chỉ để lại cho ta câu hỏi, và trong câu hỏi ấy là nỗi tiếc nuối kéo dài qua
nhiều thế hệ.
Quang Trung trong lòng người việt
Nguyễn Huệ — Quang Trung chỉ sống chưa đầy bốn mươi năm,
nhưng đời ông nén lại như một cơn bão lớn.
Ông cùng phong trào Tây Sơn đánh đổ thế lực chúa Nguyễn ở Đàng Trong,
lật nhào phủ chúa Trịnh ở Đàng Ngoài, chấm dứt cục diện chia cắt kéo dài,
đánh tan quân Xiêm ở Rạch Gầm — Xoài Mút,
đại phá quân Thanh trong mùa xuân Kỷ Dậu.
Chỉ riêng những việc ấy đã đủ đặt ông vào hàng những nhân vật kiệt xuất nhất của
lịch sử Việt Nam.
Nhưng điều khiến Quang Trung sống lâu trong lòng dân không chỉ là chiến công.
Đó còn là hình ảnh một người anh hùng áo vải,
xuất thân từ vùng đất không phải trung tâm quyền quý,
đi lên giữa thời loạn bằng tài năng và ý chí.
Ông không được lịch sử trao sẵn ngai vàng.
Ông giành lấy vai trò của mình bằng hành động.
Dân gian nhớ ông qua tiếng trống trận Tây Sơn,
qua mùa xuân Đống Đa, qua bóng dáng vị vua cưỡi voi ra trận,
qua lời hẹn ăn Tết ở Thăng Long, qua nỗi tiếc thương của công chúa Ngọc Hân trong
những vần ai oán thường được gắn với bà.
Trong ký ức dân tộc, Quang Trung là biểu tượng của tốc độ và quyết đoán.
Khi đất nước lâm nguy, ông không chần chừ.
Khi ngoại bang kéo đến, ông không run sợ.
Khi thời cơ xuất hiện, ông nắm lấy.
Khi chiến thắng đã ở trong tay, ông nghĩ đến hòa bình.
Một con người như thế, dù triều đại ngắn ngủi,
vẫn đủ sức đi xa hơn rất nhiều triều đại dài lâu.